Màu xanh trênnhững sườn đồi Thượng Ninh

​Tại xã miền núi Thượng Ninh, đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số trước đây chủ yếu dựa vào các loại cây trồng truyền thống như mía, sắn hay cây keo với giá trị kinh tế thấp và thị trường tiêu thụ không ổn định. Giữa bộn bề thiếu thốn ấy, sự vươn lên mạnh mẽ của những người con đồng bào dân tộc nơi đây đã trở thành điểm sáng tiêu biểu cho tinh thần dám nghĩ dám làm, vượt lên nghèo khó để làm giàu trên chính quê hương.

Tiêu biểu cho ý chí kiên cường đó là tấm gương sáng của vợ chồng anh Đỗ Trọng Học và chị Phạm Thị Thu, những ngườicon dân tộc Mườngđã tiên phong đưa cây mắc ca về bám rễ trên những sườn đồi Thượng Ninh.

Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp đầy gian nan, chị Phạm Thị Thu xúc động chia sẻ rằng gia đình đã phải đối mặt với vô vàn thử thách, thậm chí có vụ mất trắng đến một phần ba số cây vì thiếu kinh nghiệm thực tế. Tuy nhiên, bằng nghị lực phi thường của những người bám đất bám rừng, anh chị đã không ngừng tìm tòi, học hỏi tài liệu, kiên trì đúc rút kỹ thuật chăm sóc để biến những vạt đồi cằn cỗi thành màu xanh hy vọng.

Khởi đầu từ năm 2010 với 350 cây trồng thử nghiệm trên diện tích 1,5 ha, đến nay, gia đình đã sở hữu cơ ngơi vững chắc với hơn 1.500 cây mắc ca trên diện tích 5 ha, kết hợp mô hình nuôi ong lấy mật và trồng chè, sau khi trừ mọi chi phígia đình anh, chị thu khoảng 700 triệu đồng mỗi năm .

Không giữ thành quả cho riêng mình, với trách nhiệm cộng đồng sâu sắc, vợ chồng anh chị đã tận tình hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật cho đông đảo bà con đồng bào dân tộc trong vùng. Sự tận tâm ấy đã khơi dậy niềm tin, giúp người dân mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất để chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Từ những bước đi đầu tiên, Hợp tác xã mắc ca Thành Phát đã ra đời vào năm 2019, quy tụ hàng chục thành viên với diện tích vùng nguyên liệu lên đến khoảng 70 ha, trở thành mái nhà chung tạo việc làm thường xuyên cho hàng trăm lao động địa phương, đặc biệt là các hộ nghèo và gia đình chính sách.

Dưới sự dẫn dắt đầy tâm huyết, các sản phẩm từ cây mắc ca không ngừng được nâng tầm chất lượng, khép kín từ khâu chọn giống, bón phân hữu cơ thân thiện với môi trường đến quy trình sấy khô, đóng gói hiện đại. Các kênh mạng xã hội cũng được tận dụng tối đa để quảng cáo sản phẩm. Nhờ chú trọng xây dựng thương hiệu uy tín, sản phẩm hạt mắc ca của hợp tác xã đã vinh dự đạt chuẩn OCOP 3 sao, tạo dựng chỗ đứng vững chắc tại nhiều hệ thống siêu thị lớn và các sàn thương mại điện tử.

Thành công của mô hình này đã được cấp ủy, chính quyền xã Thượng Ninh ghi nhận và đánh giá rất cao, khẳng định đây là đơn vị tiên phong thúc đẩy phát triển kinh tế xanh và chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp nông thôn.Những tấm gương vượt khó làm giàu như gia đình anh Học, chị Thu không chỉ góp phần thiết thực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo bền vững mà còn thắp lên ngọn lửa khát vọng vươn lên cho đồng bào miền núi trên hành trình xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, phồn vinh.

​Dưa vàngtrên vùng đất sỏi đá

Từ những đồi đấtnghèo dinh dưỡng, trơ sỏi đáở miền núi Thanh Hóa, câu chuyện khởi nghiệp của anhBùi VănDương,sinh năm 1992,đồng bào dân tộc Mường,tại xã Sao Vàngcũng là một minh chứng sinh động cho khát vọng vươn lên thoát nghèo.

Vốn là công nhân trồng dưa tại khu nông nghiệp công nghệ cao Lam Sơn,với một chút kinh nghiệm tích lũy tại nơi làm việc, anh đã nhen nhóm ý định khởi nghiệp với dưa vàng. Sau nhiều trăn trở và mày mò thử nghiệm trồng tại vườn nhỏ quanh nhà, năm 2019, anh đã quyết định nghỉ việc và bắt tay vàotrồng dưa lưới với diện tích khoảng 2000m2. Kinh phí đầu tư là 350 nghìn đồng/m2 với nguồn vốn vay hoàn toàn từ ngân hàng và xuất phát điểm từ hai bàn tay trắng. Vượt quasựphản đối của gia đình,ánh mắt nghi ngại của người xung quanh,những bỡ ngỡ về kỹ thuật canh tác không qua trường lớp, cùng áp lực lớn về thị trường tiêu thụ, anh Dương đã tích lũy kinh nghiệm qua từng vụ sản xuất,mỗi lần thất bại, anh kiên trì bước tiếp,chủ động học hỏi thực tế và kết nối mạng lưới tiêu thụ qua các nền tảng số.

​Đến nay, mô hình kinh tế của anh đã mở rộng quy mô khoảng 1,7ha, đồng thời tham gia Hợp tác xã Điền Trạch từ năm 2022, trồng dưa theo tiêu chuẩn sản phẩm OCOP với phương pháp canh tác hữu cơ không hóa chất.

Dù đối mặt không ít thách thức từ điều kiện thời tiếtthất thường, cây trồngphụ thuộc nắng mưa hay sự cạnh tranh gay gắt của các dòng dưa trôi nổi trên thị trường, mô hìnhnày vẫn duy trì hiệu quả kinh tế ổn định khi tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương có mức thu nhập ổn định. Với tổng doanh thu trung bìnhmỗi lứa dưađạt gần 1 tỷ đồng trên diện tích 1,7 ha. Mỗi năm anh trồng được 3 vụ dưa, mỗivụ và biên độ lợi nhuận ròng duy trì ở mức khoảng 40% đến 50%. Sản phẩm dưa lưới của anh Dương nay đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố lớn như Nam Định, Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên, Đà Nẵng…

Với kinh nghiệm nhiều năm, anh Dương chia sẻ những rủi ro và khó khăn từ thị trường, đặc biệt là khi dưa trồng theo phương pháp hữu cơ vốn có vị mát, ngọt nhẹ phải cạnh tranh với dưa trồng bằng phương pháp hóa học có vị ngọt đậm hơn. Khách hàng không phải ai cũng phân biệt được 2 loại dưa này. Bởi vì chỉ cần tăng lượng Kali cho cây khi gần thu hoạch thì quả sẽ ngọt hơn, nhưng như vậy quả sẽ có dư lượng hóa chất cao khi xuất bán.

"Bên cạnh đó là dưa nhập từ Trung Quốc, có thời điểm dưa Trung Quốc tràn vào thị trường Việt Nam khiến chúng tôi lao đao, doanh thu sụt giảm, uy tín của thương hiệu dưa hữu cơ cũng bị ảnh hưởng không nhỏ. Nhưng đứng trước mọi khó khăn chúng tôi vẫn kiên trì đi theo hướng riêng, không chạy theo thị trường giữ vững thương hiệu dưa vàng Điền Trạch", anh Dương cho biết.

Theo thông tin của UBND xã Sao Vàng, trên địa bàn xã Sao Vàng hiện có 5 sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao, xã luônkhuyến khích các chủ thể tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, xây dựng thương hiệu, thực hiện truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường tiêu thụ; từng bước phát triển sản phẩm OCOP theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, gắn với lợi thế và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Làm giàu tại miền xuôi vốn đã là một thử thách lớn, đòi hỏi nhiều mồ hôi, trí tuệ và sự kiên trì. Thế nhưng, lựa chọn khởi nghiệp và gặt hái thành công ngay trên vùng đất miền núi còn lắm gian nan lại càng là một hành trình phi thường đáng trân trọng và cầnlan tỏa mạnh mẽ. Thành công của những người con bản địa không chỉ mang lại cuộc sống ấm no cho gia đình, tạo việc làm thiết thực cho hàng loạt lao động địa phương mà còn thổi một luồng sinh khí mới vào bức tranh nông nghiệp vùng caoxứ Thanh.