Doanh nghiệp phải trở thành động lực của tăng tốc

Thời gian qua, Bộ Chính trị đã liên tục ban hành các nghị quyết quan trọng, nhằm khẳng định và phát huy vai trò của kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, gồm Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 79-NQ/TW về kinh tế nhà nước và Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Trong đó, Nghị quyết số 68-NQ/TW khẳng định, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia; đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2045, khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam phát triển nhanh, mạnh, bền vững, chủ động tham gia vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và quốc tế.

Nghị quyết số 79-NQ/TW tiếp tục khẳng định, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế và định hướng chiến lược phát triển.

Nghị quyết số 79-NQ/TW đồng thời yêu cầu, phát huy hơn nữa vai trò của kinh tế nhà nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và trở thành nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào năm 2045.

Trong khi đó, Nghị quyết số 10-NQ/TW xác định, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia, không chỉ góp phần bổ sung vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển mà còn là kênh tiếp nhận công nghệ tiên tiến, phương thức quản trị hiện đại, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng thị trường.

Qua đó có thể thấy, vai trò của doanh nghiệp,doanh nghân đang được đặt trong một vị trí đặc biệt quan trọng đối với tiến trình phát triển mới của đất nước.

Phát biểu tại sự kiện Phát triển lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức mới đây, ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI nhận định, doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam đang đứng trước những yêu cầu rất lớn. Nền kinh tế cần một đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp có tầm nhìn, khả năng quản trị hiện đại, năng lực đổi mới sáng tạo, thích ứng với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Từ yêu cầu đó, đại diện VCCI cho rằng, việc xây dựng một thế hệ lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam có đủ tầm nhìn, năng lực quản trị và khát vọng phát triển trở thành nhiệm vụ cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.

Doanh nghệpcần đổi mới mô hình phát triển

Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, dựa trên các Nghị quyết của Đảng như Nghị quyết 19, Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ mức 10% trở lên, hướng tới mốc thu nhập bình quân đầu người khoảng 8.500 USD vào năm 2030.

"Để duy trì đà tiến này và đưa đất nước trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, giai đoạn 2031-2035 tiếp tục đòi hỏi mức tăng trưởng khoảng 7,5%. Đây là những con số mang tính thách thức cực đại, buộc nền kinh tế phải dịch chuyển mạnh mẽ từ mô hình tăng trưởng dựa vào vốn, lao động giá rẻ và tài nguyên sang nền kinh tế dẫn dắt bởi khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Những động lực truyền thống từ xuất khẩu hay tiêu dùng phải được làm mới, chuyển từ cạnh tranh bằng số lượng sang cạnh tranh bằng giá trị gia tăng", ông Hiển nêu quan điểm.

Để hiện thực hóa kịch bản tăng trưởng hai con số, hệ thống thể chế không thể vận hành theo phương thức cũ. Khái niệm "Chính phủ kiến tạo" đang được chuyển hóa thành những hành động lập pháp và hành pháp chưa từng có tiền lệ.

Phân tích cụ thể hơn về khía cạnh này, ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho biết tốc độ, cách thức và tư duy làm luật hiện nay đã thay đổi một cách sâu sắc, mạnh mẽ. Minh chứng rõ nét không chỉ là khối lượng công việc “khổng lồ” trong các kỳ họp Quốc hội gần đây, với hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật được thông qua và luật được thông qua có nhiều thay đổi đột phá về tư duy, như hàng loạt nghị quyết đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án đầu tư.

Về tính quyết liệt, ông Phan Đức Hiếu cho rằng, có những nghị quyết mang tính thể chế hóa cao độ được hoàn thành với thời gian rất nhanh chóng, Quốc hội không còn áp dụng tư duy "chờ đến cuối kỳ họp mới thông qua" mà chuyển sang nguyên tắc cuốn chiếu: Dự án luật nào hoàn thiện, tiếp thu đủ ý kiến chất lượng là được bấm nút thông qua ngay với quan điểm "sớm ngày nào tốt cho xã hội, cho doanh nghiệp ngày đó".

Để hiện thực hóa kịch bản tăng trưởng hai con số, hệ thống thể chế không thể vận hành theo phương thức cũ. Khái niệm "Chính phủ kiến tạo" đang được chuyển hóa thành những hành động lập pháp và hành pháp chưa từng có tiền lệ.

Phân tích cụ thể hơn về khía cạnh này, ông Phan Đức Hiếu, Đại biểu Quốc hội chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho biết tốc độ, cách thức và tư duy làm luật hiện nay đã thay đổi một cách sâu sắc, mạnh mẽ. Minh chứng rõ nét không chỉ là khối lượng công việc “khổng lồ” trong các kỳ họp Quốc hội gần đây, với hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật được thông qua và luật được thông qua có nhiều thay đổi đột phá về tư duy, như hàng loạt nghị quyết đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án đầu tư. Về tính quyết liệt, có những nghị quyết mang tính thể chế hóa cao độ được hoàn thành với thời gian rất nhanh chóng, Quốc hội không còn áp dụng tư duy "chờ đến cuối kỳ họp mới thông qua" mà chuyển sang nguyên tắc cuốn chiếu: Dự án luật nào hoàn thiện, tiếp thu đủ ý kiến chất lượng là được bấm nút thông qua ngay với quan điểm "sớm ngày nào tốt cho xã hội, cho doanh nghiệp ngày đó".

Theo ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch VCCI,doanh nghiệp Việt Nam không thiếu khát vọng, không thiếu sự chăm chỉ, cũng không thiếu ý chí vượt khó. Tuy nhiên, điều cần nhiều hơn trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số là một thế hệ doanh nhân biết kết nối những giá trị tốt đẹp của Việt Nam với các chuẩn mực quản trị tiên tiến của thế giới.

Với ý nghĩa đó, ông Nguyễn Quang Vinh cho rằng, Việt Nam không cần sao chép mô hình nước ngoài, mà cần học tinh thần của họ, đó là có tư duy dài hạn, quản trị minh bạch, văn hóa đổi mới, đặt con người vào vị trí trung tâm và khả năng biến tri thức thành năng lực cạnh tranh.

Trên nền tảng đó, Việt Nam có thể xây dựng đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp mang bản sắc Việt Nam nhưng đủ sức cạnh tranh trên toàn cầu. Đó là những người lãnh đạo có tầm nhìn, nắm vững khoa học, công nghệ và AI nhưng không đánh mất yếu tố con người; biết theo đuổi lợi nhuận nhưng không quên trách nhiệm xã hội; cạnh tranh quyết liệt nhưng luôn giữ vững đạo đức kinh doanh; hội nhập sâu rộng nhưng vẫn tự hào về bản sắc Việt Nam.

“Nếu mỗi CEO đều coi thành công của doanh nghiệp gắn với sự thịnh vượng của Việt Nam, thì chúng ta sẽ có không chỉ những doanh nghiệp lớn, mà còn có một nền kinh tế mạnh, một cộng đồng doanh nhân có trách nhiệm và một quốc gia phát triển bền vững”, Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh khẳng định.