Khối tài sản vượt ngoài sức tưởng tượng

Tỷ phú Elon Musk được cho là đã ghi dấu hai cột mốc đáng chú ý trong giới kinh doanh vào ngày 13/6, khi công ty hàng không vũ trụ SpaceX thực hiện đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất từ trước đến nay, đồng thời đưa khối tài sản của ông vượt mốc 1.000 tỷ USD.

Đây là những thành quả mà ngay cả ông Elon Musk cũng thừa nhận từng khó có thể hình dung, bởi trong những ngày đầu thành lập, ông từng dự đoán SpaceX có nguy cơ thất bại.

“Thật khó tin khi một công ty nhỏ khởi đầu trong một nhà kho ở El Segundo giờ đây lại thực hiện đợt IPO lớn nhất lịch sử. Nếu trước đây ai đó nói với tôi điều này sẽ xảy ra, có lẽ tôi sẽ nghĩ họ đang đùa”, ông Elon Musk phát biểu tại Nasdaq khi cổ phiếu SpaceX bắt đầu giao dịch.

Cổ phiếu SpaceX được niêm yết với giá khởi điểm 150 USD/cổ phiếu và tăng lên 171 USD/cổ phiếu vào giữa phiên giao dịch cùng ngày. Đà tăng này góp phần đẩy giá trị tài sản ròng của Musk lên trên ngưỡng 1.000 tỷ USD, chủ yếu nhờ cổ phần ông nắm giữ tại SpaceX và Tesla.

Dù khoảng cách giữa một triệu phú và một tỷ phú đã rất lớn, quy mô tài sản ở mức nghìn tỷ USD vẫn là điều vượt xa khả năng hình dung của phần lớn mọi người. Ngay cả các chuyên gia quản lý tài sản giàu kinh nghiệm cũng cho rằng việc quản lý một khối tài sản khổng lồ như vậy là thách thức chưa từng có.

“Tôi cho rằng không có cố vấn tài chính nào thực sự đủ điều kiện để quản lý khối tài sản 1.000 tỷ USD. Nếu Elon Musk thuê tôi quản lý tài sản của ông ấy, tôi sẽ phải xây dựng một mô hình văn phòng gia đình hoàn toàn mới”, ông Jake Falcon, Giám đốc điều hành Falcon Wealth Advisors, chia sẻ với Fortune.

Theo ông Falcon, mô hình này cần được thiết kế riêng để phù hợp với triết lý đầu tư và kinh doanh của Elon Musk, đồng thời quy tụ đội ngũ chuyên gia có khả năng đáp ứng mọi nhu cầu quản lý tài sản của vị tỷ phú. Bên cạnh đó, những người cộng sự cũng cần đủ bản lĩnh để đưa ra các ý kiến phản biện khi cần thiết.

Theo ông T.L. Turnipseed, Giám đốc bộ phận hoạch định tài sản và thuế của Công ty Alta Trust, việc quản lý khối tài sản của một tỷ phú nghìn tỷ USD không đơn thuần là phiên bản mở rộng của việc quản lý tài sản cho một tỷ phú thông thường.

Ông cho rằng trong khi các tỷ phú thường cần những giải pháp đầu tư, quản lý thuế và văn phòng gia đình chuyên biệt, thì một tỷ phú nghìn tỷ USD sẽ cần một hệ thống vận hành gần giống với mô hình quản trị của một tập đoàn tư nhân quy mô lớn.

“Việc hoạch định tài sản phải giải quyết các vấn đề về quyền kiểm soát, kế hoạch kế nhiệm, rủi ro tín dụng, biến động thị trường, áp lực giám sát từ công chúng, thanh khoản, hoạt động từ thiện và quản trị tài sản qua nhiều thế hệ”, ông Turnipseed cho biết.

“Chỉ cần sai lệch 1%, tổn thất đã tương đương khoảng 10 tỷ USD”

Câu hỏi cốt lõi đối với những người sở hữu khối tài sản khổng lồ không còn là làm thế nào để gia tăng tài sản, mà là làm sao duy trì quyền kiểm soát và mục tiêu dài hạn khi quy mô tài sản đã vượt xa các phương pháp quản lý thông thường.

“Giải pháp lúc này không chỉ là một danh mục đầu tư, mà là cả một hệ thống quản trị”, ông Turnipseed nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, ông Evan Mills, cố vấn tài chính tại Scholar Advising - đơn vị chuyên tư vấn cho các gia đình sở hữu khối tài sản cực lớn - cho rằng tài sản ở quy mô nghìn tỷ USD có thể tạo ra những tác động đáng kể đối với thị trường.

“Một tỷ phú có thể đối mặt với rủi ro tập trung tài sản vào một doanh nghiệp hoặc một lĩnh vực nhất định. Tuy nhiên, với quy mô nghìn tỷ USD, họ không chỉ đối mặt với rủi ro này mà còn có khả năng tác động trực tiếp đến thị trường thông qua các quyết định đầu tư của mình”, ông Mills nói.

Theo ông, chỉ riêng việc bán một lượng lớn cổ phiếu cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá thị trường. Đồng thời, các tỷ phú siêu giàu còn phải cân nhắc đến quyền biểu quyết và khả năng duy trì quyền kiểm soát doanh nghiệp.

Đối với ông Elon Musk, áp lực này càng lớn hơn bởi mọi động thái của ông đều thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới đầu tư và truyền thông.

“Mọi quyết định của Elon Musk đều sẽ bị soi xét kỹ lưỡng. Cách công chúng nhìn nhận các động thái của ông ấy có thể tác động đến tâm lý của cả nhà đầu tư cá nhân lẫn các tổ chức tài chính lớn”, ông Mills nhận định.

Theo ông Evan Mills, giá trị tài sản ròng ở mức 1.000 tỷ USD không đồng nghĩa với việc chủ sở hữu có sẵn số tiền tương ứng trong tài khoản ngân hàng.

“Họ có khối tài sản trị giá 1.000 tỷ USD trên bảng cân đối kế toán, nhưng điều đó không có nghĩa là lượng tiền mặt họ nắm giữ cũng lớn tương ứng. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để chuyển khối tài sản đó thành tiền mặt khi cần thiết”, ông nói.

Theo chuyên gia này, ở quy mô tài sản khổng lồ như vậy, việc vay vốn dựa trên cổ phần doanh nghiệp thường trở thành một công cụ tài chính quan trọng. Tuy nhiên, chiến lược này cũng kéo theo nhiều rủi ro như biến động giá cổ phiếu, rủi ro từ bên cho vay, rủi ro tập trung tài sản và biến động lãi suất.

Các chuyên gia cho rằng nhiệm vụ quan trọng nhất không phải là tìm kiếm lợi nhuận mà là bảo vệ khối tài sản hiện có. Ông T.L. Turnipseed, Giám đốc bộ phận hoạch định tài sản và thuế tại Công ty Alta Trust Company, nhận định khối tài sản nghìn tỷ USD có thể trở thành mục tiêu của các vụ kiện tụng, những thách thức về quản trị và các vấn đề thuế, trước khi trở thành bài toán đầu tư.

“Ở quy mô này, ngay cả những sai sót nhỏ cũng có thể gây ra thiệt hại khổng lồ. Chỉ cần sai lệch 1%, tổn thất đã tương đương khoảng 10 tỷ USD”, ông nói.

Các chuyên gia nhận định, một trong những thách thức đặc biệt đối với Elon Musk là giá trị tài sản của ông gắn chặt với hình ảnh và vai trò cá nhân tại các doanh nghiệp chủ chốt như SpaceX và Tesla.

Ông Evan Mills lưu ý, nhiều nhà đầu tư lựa chọn cổ phiếu Tesla và SpaceX không chỉ vì kết quả kinh doanh mà còn vì niềm tin vào tầm nhìn và khả năng lãnh đạo của Elon Musk. Do đó, không có gì đảm bảo các doanh nghiệp này sẽ duy trì được sức hút và thành công tương tự khi quyền kiểm soát được chuyển giao cho thế hệ tiếp theo. “Một trong những rủi ro lớn nhất đối với cả Tesla và SpaceX thực chất là tuổi thọ và khả năng tiếp tục điều hành của ông Elon Musk”, ông Mills nhận định.