Theo Quyết định số 13/2026 mới ban hành, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6/2026, quy chuẩn khí thải đối với xe máy tham gia giao thông sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6 năm 2026, và dự kiến việc thực hiện kiểm định khí thải trên thực tế sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2027.

Tuy nhiên, không phải mọi chiếc xe máy trên đường đều phải lập tức đưa đi đo khí thải. Vì vậy, chỉ những phương tiện có niên hạn sử dụng từ 5 năm trở lên mới nằm trong diện bắt buộc phải trải qua quá trình kiểm định định kỳ.

Đối với những chiếc xe mới mua hoặc sử dụng dưới 5 năm, chủ xe hoàn toàn không cần mang xe đến các cơ sở đăng kiểm. Thay vào đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ tự động cấp giấy chứng nhận dưới dạng bản điện tử, dựa trên cơ sở dữ liệu chất lượng ban đầu đã được liên thông đồng bộ với hệ thống của cơ quan công an.

Về lộ trình, trong 1,5 năm đầu tiên tại các thành phố lớn, cơ quan chức năng sẽ tập trung rà soát và kiểm định các phương tiện “đời sâu” sản xuất trước năm 2008 – nhóm gây phát thải ô nhiễm lớn nhất.

Nếu phương tiện đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn khí thải, chủ xe sẽ được cấp ngay chứng nhận kiểm định điện tử, tích hợp trực tiếp vào tài khoản định danh VNeID, giúp lưu thông thuận tiện mà không cần mang theo giấy tờ bản cứng. Ngược lại, nếu xe không đạt chuẩn, cơ sở đăng kiểm sẽ lập thông báo từ chối chi tiết để chủ xe thực hiện bảo dưỡng và khắc phục.

Dự thảo của Bộ Xây dựng lần này cũng mở rộng và làm rõ chính sách miễn kiểm định lần đầu. Theo đó, các xe cơ giới (trừ xe mô tô, xe gắn máy) và xe máy chuyên dùng chưa qua sử dụng, có thời gian từnăm sản xuất đến năm nộp hồ sơdưới 2 năm, sẽ thuộc diện được miễn kiểm định.

Với nhóm phương tiện này, chủ xe không cần đưa xe đến trung tâm đăng kiểm mà có thể lựa chọn bất kỳ cơ sở đăng kiểm nào trên toàn quốc để nộp hồ sơ theo hình thức trực tuyến, trực tiếp hoặc qua bưu chính. Thành phần hồ sơ cũng được thiết kế theo hướng tinh giản.

Sau khi tiếp nhận, cơ sở đăng kiểm có trách nhiệm xử lý và trả kết quả trong tối đa 4 giờ làm việc. Nếu hồ sơ hợp lệ, đơn vị đăng kiểm sẽ lập phiếuhồ sơ phương tiện điện tử, phát hành giấy chứng nhận kiểm định và cấp tem kiểm định.

Đối với các phương tiện không thuộc diện miễn kiểm định, quy trình kiểm định lần đầu và kiểm định định kỳ tiếp tục được thực hiện theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, với quy trình chặt chẽ gồm năm công đoạn bắt buộc. Việc kiểm tra được tiến hành từ khâu nhận dạng, kiểm tra tổng quát, đến kiểm tra phần trên của phương tiện, đánh giá hiệu quả phanh và độ trượt ngang, kiểm tra phần dưới và cuối cùng là kiểm tra các yếu tố môi trường.

Những phương tiện đạt yêu cầu, không có khiếm khuyết hoặc chỉ tồn tại lỗi không quan trọng, sẽ được xếp loại đạt và được cấp giấy chứng nhận cùng tem kiểm định. Ngược lại, cácxe có khiếm khuyếtquan trọng hoặc nguy hiểm sẽ bị từ chối kiểm định, không được phép tham gia giao thông và bắt buộc phải sửa chữa trước khi quay lại kiểm định.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép thực hiện kiểm định ngoài cơ sở đăng kiểm đối với các phương tiện hoạt động tại khu vực đặc thù như đảo, cảng, mỏ, công trường, hoặc các xe quá khổ, quá tải không thể đưa vào dây chuyền kiểm định.