Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đang thu hút sự quan tâm khi đề xuất bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Một số ý kiến cho rằng, mức 1 triệu đồng là quá thấp. Tuy nhiên, theo Cục Thuế, đây thực chất là bước điều chỉnh theo hướng nới lỏng hơn so với quy định hiện hành tại Nghị định 49/2025/NĐ-CP.

Cụ thể, theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP đang có hiệu lực, trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký sẽ không có quy định về ngưỡng nợ tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Điều này đồng nghĩa chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể thuộc diện xem xét áp dụng biện pháp này nếu đã được cơ quan thuế thông báo nhưng quá 30 ngày chưa khắc phục.

Trong khi đó, dự thảo mới đã bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên, qua đó, loại trừ một lượng lớn trường hợp có khoản nợ nhỏ mang tính kỹ thuật hoặc phát sinh do sai sót hành chính chưa kịp xử lý. Theo cơ quan quản lý, xét về bản chất pháp lý, đây là bước thu hẹp phạm vi áp dụng và bảo vệ tốt hơn quyền đi lại hợp pháp của công dân.

Theo số liệu tổng hợp, hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền nợ dưới 1 triệu đồng, nhưng tổng số nợ này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng nợ thuế. Điều này phản ánh việc áp dụng cơ chế không có ngưỡng như hiện nay có thể ảnh hưởng đến số lượng lớn người nộp thuế dù hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng.

“Việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng là giải pháp nhằm bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước áp dụng”, Cục Thuế khẳng định.

Theo Cục Thuế, một số ý kiến chỉ nhìn vào con số 1 triệu đồng để đánh giá mức ngưỡng thấp hay cao. Thực tế, trường hợp này không đơn thuần là nợ thuế.

Đại diện Cục Thuếcũng nhấn mạnh, cần hiểu đúng bản chất của trạng thái “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký”. Đây không đơn thuần là hành vi nợ thuế mà còn là vi phạm nghĩa vụ duy trì thông tin đăng ký thuế chính xác, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra và thu hồi nợ thuế.

Bên cạnh đó, tạm hoãn xuất cảnh không được áp dụng ngay khi phát sinh nợ thuế. Theo dự thảo, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh không được áp dụng ngay khi phát sinh nợ thuế. Chỉ sau khi người nộp thuế bị xác định thuộc trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, đã được cơ quan thuế gửi thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh và quá 30 ngày vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì biện pháp này mới được xem xét áp dụng.

Khoảng thời gian 30 ngày được đánh giá là đủ để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu thông tin, nộp tiền hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý vướng mắc. Thực tế triển khai cho thấy, đã có khoảng 7.100 người nộp thuế chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.

Theo Cục Thuế, việc bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng là giải pháp dung hòa giữa yêu cầu tăng cường kỷ cương quản lý thuế và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Nếu giữ nguyên cơ chế không có ngưỡng như hiện hành có thể dẫn đến việc áp dụng biện pháp mạnh với các khoản nợ rất nhỏ; ngược lại, nếu đặt ngưỡng quá cao sẽ dễ phát sinh tâm lý chây ỳ, lợi dụng kẽ hở để kéo dài tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh.