Theo dự thảo, nhóm được hưởng chính sách ưu tiên gồm sinh viên ngành đào tạo giáo viên, đào tạo tài năng; người học các lĩnh vực nghệ thuật, thể thao; các ngành khoa học cơ bản, ngành nghề đặc thù, khó thu hút người học nhưng có vai trò quan trọng với chiến lược phát triển quốc gia.

Đặc biệt, dự thảo nhấn mạnh hỗ trợ cho các chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ, các ngành kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược và công nghệ lõi - lĩnh vực đang được xem là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn mới.

Ngoài chính sách học bổng, dự thảo cũng quy định cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ đào tạo theo kết quả đầu ra; phân bổ ngân sách nhà nước dựa trên sứ mạng, chất lượng và hiệu quả hoạt động của cơ sở đào tạo thay vì phân bổ bình quân.

Một điểm mới khác là các trường đại học sẽ được tăng quyền tự chủ toàn diện về học thuật, tài chính, nhân sự, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế nhưng phải gắn với trách nhiệm giải trình với người học và xã hội.

Đáng chú ý, người đứng đầu cơ sở giáo dục được quyền chủ động sử dụng nguồn tài chính từ đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ để chi trả lương, thuê chuyên gia, chi chuyên môn, quản lý, dịch vụ, trả lãi vay và các khoản phục vụ trực tiếp cho đào tạo, nghiên cứu khoa học.

Dự thảo cũng đưa ra chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian, áp dụng với nghiên cứu sinh theo học các ngành, lĩnh vực trọng điểm quốc gia hoặc tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm.

Nghiên cứu sinh sẽ được hỗ trợ theo quy định của Nhà nước nhưng không đồng thời hưởng nhiều chính sách hỗ trợ từ ngân sách trong cùng thời gian học tập, trừ trường hợp đặc biệt theo quy định pháp luật.

Thông qua các chính sách nêu trên, dự thảo Nghị định được kỳ vọng tạo chuyển biến căn bản trong cơ chế quản trị, cơ chế tài chính và đầu tư cho giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; đảm bảo một cơ chế công khai, minh bạch, thống nhất trong toàn ngành.

Đồng thời thúc đẩy các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp cạnh tranh lành mạnh trong việc thực hiện sứ mạng, nâng cao chất lượng và hiệu quả, năng suất đào tạo; tạo động lực phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên phát triển mới.