Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) cho biết, trong tháng 4/2026, Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111 đã tiếp nhận 46.111 cuộc gọi, tăng 9.519 cuộc so với tháng trước. Trong đó, gần một nửa số cuộc gọi đến từ chính trẻ em đang cần được hỗ trợ tâm lý, bảo vệ hoặc can thiệp khẩn cấp.

Cũng trongtháng 4, số trường hợp trẻ em bị bạo lực thể chất và tinh thần được Tổng đài 111 hỗ trợ, can thiệp tăng cao (tăng 21,95%, với 36 trường hợp so với tháng 3/2026), trong đó trẻ bị bạo lực trong gia đình bởi chính người thân như: bố mẹ, chú, bác, ông bà, người chăm sóc khác chiếm gần 3/4 trong số trường hợp trẻ em bị bạo hành.

Mới đây dư luận xã hội cũng rúng động trước vụ việc cháu bé 4 tuổi tại Hà Nội tử vong do bị mẹ ruột và cha dượng bạo hành, hay vụ cháu bé 2 tuổi bị thương nghiêm trọng cũng do mẹ ruột và cha dượng bạo hành. Điều đáng nói, tình trạng trẻ bị bạo hành diễn ra trong thời gian dàinhưng chỉ đến khi hậu quả đã quá nghiêm trọng mới được phát hiện.

Thực tế cho thấy, phần lớn các vụ bạo hành trẻ em không xảy ra ở nơi công cộng mà diễn ra ngay sau cánh cửa gia đình - nơi được gọi là tổ ấm, nơi đáng ra các em được yêu thương, chăm sóc và nâng niu.Quan trọng hơn, những hành vi bạo lực có thể kéo dài nếu thiếu sự quan tâm của những người xung quanh.

CôTrần Thị Diệu Anh, Hiệu trưởng Trường Mầm non Trâu Quỳ (Hà Nội) chia sẻ,với trẻ mầm non, việc phát hiện nguy cơ bạo hành phụ thuộc rất nhiều vào sự quan sát của người lớn. Trẻ nhỏ chưa thể diễn đạt rõ ràng những gì mình đang trải qua. Vì vậy, những thay đổi trong hành vi của trẻ thường là dấu hiệu quan trọng nhất để nhận biết. Trong quá trình chăm sóc và dạy học, giáo viên mầm non thường đặc biệt chú ý đến những biểu hiện bất thường của trẻ. Có những em bỗng trở nên thu mình, sợ tiếp xúc với người lớn, né tránh khi được hỏi han hoặc phản ứng mạnh khi có người chạm vào cơ thể. Những biểu hiện này có thể là tín hiệu cho thấy trẻ đang chịu áp lực tâm lý hoặc có nguy cơ bị bạo hành.

“Ngoài hoạt động dạy học, giáo viên thường dành thời gian trò chuyện, chơi cùng trẻ để hiểu tâm lý từng em. Nhiều trường cũng lồng ghép các bài học đơn giản về kỹ năng bảo vệ bản thân, giúp trẻ nhận biết những hành vi khiến mình khó chịu và tìm đến người lớn đáng tin cậy để chia sẻ”, cô Diệu Anh nói. Tuy nhiên, theo cô Diệu Anh, để phát hiện sớm bạo hành trẻ em không chỉ phụ thuộc vào nhà trường mà còn liên quan đến hệ thống bảo vệ trẻ em tại cộng đồng.

Cô Hoàng Thu Thủy, giáo viên THCS tại Hà Nội cho biết, trong quá trình dạy học, bản thân cô cũng đã từng có học sinh là nạn nhân của bạo lực gia đình. Tuy nhiên, để phát hiện và hỗ trợ kịp thời các em không đơn giản. Ở bậc THCS, nhiều em dù rơi vào hoàn cảnh bị bạo lực, nhưng cảm thấy xấu hổ với thầy cô, bạn bè nên không chịu chia sẻ, cũng có em có tâm lý sợ chia sẻ sẽ bị“phạt” nặng hơn.

Để phát hiện sớm những tình trạng bất ổn của học sinh, cô Thủy cho rằng, mỗi giáo viên khi lên lớp không chỉ chú ý đến truyền tải kiến thức, mà còn cần quan tâm đến trạng thái tâm lý, cảm xúc của học sinh, thường xuyên trò chuyện, gần gũi với các em để nhận ra những dấu hiệu bất thường.

“Một học sinh của tôi từng bị mẹ kế bạo hành. Thời gian đó em thường xuyên ở lại trường rất muộn dù không còn tiết học, kết quả học tập giảm sút, giờ ra chơi cũng không trò chuyện, tiếp xúc với bất cứ ai. Đặc biệt khi quan sát kỹ tôi phát hiện trên cánhtay em có nhiều vết bầm tím. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, tôi có trò chuyện, tâm sự, nhưng em không chia sẻ. Sau đó tôi đã gọi điện trao đổi với mẹ đẻ của em về tình trạng này. Khi mẹ đến trường, ngồi cùng cả cô giáo và mẹ, em mới òa khóc kể lại việc thường xuyên bị mẹ kế đánh đập. Giai đoạn đó mẹ kế của học sinh này mới sinh em bé, học sinh cho biết,sau khi sinh em, mẹ kế thường xuyên nổi cáu, đánh đập khi em làm không đúng ý”, cô Thủy kể.

Cô Thủy cho biết, sau đó học sinh này được mẹ đón về ở cùng mẹ và ông bà ngoại. Sau khi sự việc kết thúc, tâm lý em dần ổn định, kết quả học tập cũng tiến bộ hơn trước và đã thi đỗ THPT.

Theo cô Thủy, khi phát hiện học sinh có những dấu hiệu bất thường như sau cần đặc biệt chú ý: Xuất hiện các vết bầm tím bất thường, các vết bầm xuất hiện ở những vị trí khó do tai nạn như đùi trong, bắp tay, lưng, cổ hoặc tai. Đặc biệt lưu ý nếu vết bầm có hình dạng nhưdấu bàn tay, vết dấu dây quật,những vết bỏng nhỏ. Trẻ đột nhiên gầy rộc, vệ sinh cá nhân kém, quần áo tóc tai lôi thôi hơn, mặc quần áo dài che kín cơ thể ngay cả khi trời nóng bức.

Đặc biệt cần chú ý đến những thay đổi trong tâm lý của trẻ như kết quả học tập bỗng giảm sút, sợ hãi hay trốn tránh về nhà, trở nên khép kín, ít giao tiếp, hoặc bỗng dưng trở nên hung hăng, thích đập phá…

Luật sư Nguyễn Đức Hùng - Giám đốc Công ty Luật TNHH Thiện Duyên - Đoàn luật sư thành phố Hà Nội cho rằng, để ngăn chặn và xử lý hiệu quả các vụ việc bạo hành trẻ em, cần có sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và xã hội.

Trước hết,cần nghiêncứu và xây dựng những cơ chế, biện pháp giám sát và hỗ trợ tại cộng đồng, để kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi bạo hành, ngược đãi trẻ em, đặc biệt là đối với các em có hoàn cảnh đặc biệt như trẻ mồ côi, lang thang, khuyết tật, có khó khăn về nhận thức, hoặc có cha mẹ ly hôn, hay cha mẹ vướng vào các tệ nạn xã hội, hoặc có các vấn đề bất ổn về tâm lý…Đồng thời, tiếp tục xem xét và hoàn thiện hơn nữa các quy định của pháp luật, để tạo ra những chiếc khiên pháp lýđủ mạnh, đủ vững chắc để bảo vệ các em, cũng như xử lý thật nghiêm minh, thích đáng đối với các hành vi vi phạm, để tăng cường tính răn đe, phòng ngừa chung.

Về phía nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, giúp trẻ biết tự bảo vệ và mạnh dạn lên tiếng khi bị xâm hại. Các thầy cô giáo cũng cần được trang bị các kiến thức và kỹ năng để có thể kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường, những biểu hiện của việc trẻ bị bạo hành, để có những biện pháp can thiệp phù hợp.Đồng thời, mỗi người lớn, các bậc làm cha, làm mẹ cũng cần phải tự trau rồi kiến thức và kỹ năng giáo dục, chăm sóc và yêu thương con cái đúng cách, tránh việc giáo dục bằng bạo lực, có thể ảnh hưởng xấu đến tâm sinh lý, sự phát triển lành mạnh của trẻ nhỏ.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cho biết, dù Việt Nam đã có hệ thống luật pháp về trẻ em rất chặt chẽ, từ Luật Trẻ em 2016 đến Chỉ thị 28 của Bộ Chính trị, thực tế bạo hành vẫn là một loại "tội phạm ẩn" cực kỳ khó phát hiện. Bạo hành trẻ em không chỉ là vấn đề của Việt Nam mà là thách thức toàn cầu. Tuy nhiên, không thể chỉ chờ sự việc xảy ra rồi mới đến thăm hỏi hay làm công văn xử lý. Giải pháp căn cơ phải nằm ở khâu dự phòng.

Ông Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh ngành y tế và các đơn vị xã hội cần nghiên cứu mô hình quốc tế về phân nhóm nguy cơ. Ví dụ, với một gia đình có hoàn cảnh đặc biệt, ngay từ đầu đã phải được xếp vào nhóm "nguy cơ cao". Khi đó, chính quyền, hội phụ nữ và cộng đồng phải có sự giám sát, thăm hỏi thường xuyên để ngăn chặn hành vi bạo lực trước khi nó xảy ra.

"Chúng ta cần truyền thông mạnh mẽ hơn nữa để mỗi người dân, mỗi người hàng xóm khi thấy dấu hiệu nghi ngờ đều biết gọi đến số 111. Sự lên tiếng sớm của cộng đồng chính là lá chắn thép bảo vệ các em", Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định.