Áp lực tăng trưởng dồn vào 6 tháng cuối năm

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước, trong đó quý II tăng 8,39%. Đây là mức tăng cao nhất của 6 tháng đầu năm kể từ năm 2011, cho thấy nền kinh tế đang duy trì đà phục hồi và mở rộng khá mạnh.

Trong cơ cấu tăng trưởng, khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Chỉ số sản xuất công nghiệp 6 tháng đầu năm tăng 10,8%, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,4%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,9%, trong khi vốn đầu tư toàn xã hội tăng 12,9%.

Hoạt động đối ngoại cũng duy trì đà tăng. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 6 tháng đầu năm tăng mạnh, trong khi vốn FDI đăng ký đạt khoảng 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ. Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng cao trong cả năm.

Tuy nhiên, để GDP cả năm tăng từ 10% trở lên, áp lực trong nửa cuối năm là rất lớn. Theo tính toán của Cục Thống kê, nếu GDP cả năm tăng 10%, tăng trưởng 6 tháng cuối năm phải đạt khoảng 11,7%; trong đó quý III cần tăng khoảng 11,16% và quý IV khoảng 12,09%.

Khoảng cách này cho thấy nền kinh tế không thể chỉ duy trì nhịp tăng trưởng hiện tại mà phải tăng tốc. Điều đáng chú ý là mục tiêu 10% được đặt trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn còn nhiều bất định, các rào cản thương mại gia tăng và sức ép cạnh tranh đối với hàng hóa xuất khẩu ngày càng lớn.

Ông Nguyễn Văn Thế, Giám đốc tư vấn Công ty chứng khoán SSI đánh giá, đầu tư công tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế, đặc biệt với các dự án hạ tầng quy mô lớn. Theo ông Thế, Việt Nam đang dành khoảng 6-7% GDP cho đầu tư hạ tầng, tạo dư địa để sử dụng chính sách tài khóa hỗ trợ tăng trưởng trong bối cảnh dư địa nới lỏng tiền tệ không còn nhiều.

“Vấn đề còn lại là tốc độ triển khai. Nếu vốn tiếp tục nằm ở khâu thủ tục, giải phóng mặt bằng hoặc chưa chuyển thành khối lượng xây lắp thực tế, tác động đến GDP sẽ bị chậm lại. Vì vậy, từ nay đến cuối năm, yêu cầu không chỉ là giải ngân nhanh mà phải tháo gỡ điểm nghẽn để vốn đi vào sản xuất, kinh doanh”, ông Thế nhận định.

Những lĩnh vực phải tăng tốc từ nay đến cuối năm

Trong các động lực có thể tạo tác động nhanh, đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Theo Bộ Tài chính, đến hết tháng 6/2026, giải ngân vốn đầu tư công đạt khoảng 356.935 tỷ đồng, tương đương 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm trước, giá trị giải ngân tăng hơn 38.000 tỷ đồng.

Tỷ lệ này đồng nghĩa phần vốn còn lại phải được giải ngân trong nửa cuối năm rất lớn. Nếu tiến độ được đẩy nhanh, đầu tư công không chỉ tạo đóng góp trực tiếp từ hoạt động xây dựng mà còn kéo theo nhu cầu về thép, xi măng, máy móc, vận tải, logistics và nhiều dịch vụ liên quan.

Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, tăng trưởng năm 2026 có cơ sở để đạt mức cao nếu Việt Nam tận dụng tốt các lĩnh vực truyền thống và kích hoạt được những lĩnh vực mới. Trong đó khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cải cách thể chế, liên kết vùng và xử lý các dự án tồn đọng có thể đóng góp thêm cho tăng trưởng nếu được triển khai hiệu quả. Đầu tư công cần được nhìn không chỉ ở con số giải ngân mà ở khả năng tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế.

Ông Lực cho hay: “Từ nay đến cuối năm, yêu cầu không chỉ là đẩy nhanh giải ngân mà quan trọng hơn là tháo gỡ các điểm nghẽn trong triển khai dự án, để nguồn vốn được hấp thụ hiệu quả, nhanh chóng đi vào các công trình, dự án có khả năng tạo sản lượng, việc làm và giá trị gia tăng cho nền kinh tế”.

Một lĩnh vực quan trọng khác là khu vực kinh tế tư nhân. Muốn tăng trưởng hai con số, nền kinh tế không thể chỉ dựa vào ngân sách và FDI mà cần khơi thông khả năng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp trong nước. Các nút thắt về vốn, đất đai, thủ tục hành chính, tiếp cận thị trường và chi phí tuân thủ cần được tháo gỡ nhanh hơn.

Đặc biệt, dòng vốn tín dụng cần được hướng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh có khả năng tạo giá trị gia tăng, thay vì chỉ tập trung vào những hoạt động ít tạo ra năng lực sản xuất. Khi doanh nghiệp có thể tiếp cận vốn, mở rộng nhà xưởng, đầu tư công nghệ và nhận thêm đơn hàng, tác động tới GDP sẽ rõ hơn.

Vì vậy, 6 tháng cuối năm sẽ là giai đoạn quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng. Nếu đầu tư công được giải ngân thực chất, công nghiệp và xuất khẩu giữ được đơn hàng, tiêu dùng và dịch vụ tiếp tục mở rộng, trong khi khu vực tư nhân được khơi thông nguồn lực, nền kinh tế sẽ có thêm cơ sở để tiến gần mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Ngược lại, nếu nguồn lực vẫn bị mắc ở thủ tục, vốn không chuyển hóa thành sản lượng hoặc sức cầu suy yếu, áp lực sẽ dồn lên một số ít động lực còn lại. Khi đó, mục tiêu tăng trưởng hơn 10% sẽ khó thành hiện thực.