Sáng 7/8, Quốc hội thảo luận ở Tổ về dự án Luật Phát triển đô thị; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Góp ý về dự án Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật tần số vô tuyến điện, Luật viễn thông, Luật Giao dịch điện tử, Luật Chuyển giao công nghệ, đại biểu Trần Thị Nhị Hà thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) thành phố (TP) Hà Nội cho rằng, trong Luật Chuyển giao công nghệ,tại Khoản 2 Điều 54 về việc nhập khẩu công nghệ, với lĩnh vực y tế,cần chuyển quan điểm nhập khẩu công nghệ sang làm chủ công nghệ và chuyển giao y tế. Thực tiễncho thấy không ít trường hợp có thiết bị hiện đại nhưng hiệu quả sử dụng thấp do thiếu nhân lực vận hành, thiếu vật tư tiêu hao, thiếu hợp đồng bảo trì và không liên thông dữ liệu, không có quy trình chuyên môn phù hợp và không được đánh giá hiệu quả sau đầu tư.

Nếu chính sách chuyển giao công nghệ chỉ dừng ở nhập khẩu mua sắm, nhận bàn giao thiết bị phần mềm và kỹ thuật thì chưa phải bản chất của làm chủ công nghệ. Chuyển giao công nghệ trong y tế phải bao gồm chuyển giao tri thức, quy trình chuyên môn, chuyển giao năng lực vận hành và bảo trì, chuyển giao khả năng cải tiến nội địa hóa, chuyển giao tiêu chuẩn an toàn, quản trị rủi ro, bảo mật dữ liệu, cuối cùng là chuyển giao năng lực đánh giá hiệu quả lâm sàng, hiệu quả kinh tế xã hội và sự thụ hưởng của người dân.

Đại biểu đề nghị sửa khoản 2 Điều 54 Luật Chuyển giao công nghệ cần làm rõ các chương trình chính sách về nhập khẩu công nghệ, thúc đẩy chuyển giao công nghệ phải theo hướng mục tiêu làm chủ công nghệ, không chỉ đưa công nghệ vào Việt Nam. Đặc biệt trong y tế cần có tiêu chí bắt buộc về đào tạo nhân lực, chuyển giao quy trình kỹ thuật, bảo trì bảo dưỡng, nguồn vật tư tiêu hao, chuẩn dữ liệu, khả năng kết nối với hồ sơ điện tử, bệnh án và bảo hiểm y tế, hệ thống quản lý bệnh viện.

Về nội dung cơ sở chia sẻ cơ hạ tầng, cơ chế chia sẻ hạ tầng viễn thông, đại biểu Nhị Hà cho biết, dự thảo luật bổ sung cơ chế chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ nhiệm vụ quốc phòng an ninh, đây là nội dung rất cần thiết. Tuy nhiên từ kinh nghiệm phòng chống dịch bệnh, thiên tai, tai nạn hàng loạt, cấp cứu ngoại viện và đại biểu cho rằng hạ tầng viễn thông cũng là một hạ tầng thiết yếu trong những sự kiện y tế công cộng.

"Khi dịch bệnh xảy ra, thảm họa, sự cố môi trường, tình huống khẩn cấp, nhu cầu kết nối giữa hiện trường, trung tâm cấp cứu, bệnh viện, cơ sở dự phòng y tếtăng đột biến. Nếu pháp luật chỉ thiết kế cơ chế chia sẻ dữ liệu hạ tầng cho quốc phòng an ninh mà chưa tính đến các sự kiện y tế khẩn cấp phục vụ dịch bệnh và thảm họa là đang thiếu một lớp bảo vệ quan trọng cho người dân", bà Hà nhấn mạnh và đề nghị bổ sung trong luật giao Chính phủ quy định về nguyên tắc ưu tiên điều phối chia sẻ hạ tầng viễn thông trong các tình huống khẩn cấp về y tế và những thảm họa cấp cứu hàng loạt, đồng thời đảm bảo cơ chế này minh bạch, có bù đắp chi phí hợp lý và không ảnh hưởng bất hợp lý đến quyền tài sản của doanh nghiệp.

Có tình trạng 3 doanh nghiệp dựng ba cột thu phát sóng trên cùng 1 đoạn đường

Đại biểu Thái Thị Thu Hường, Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi các Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệđể phù hợp với sự phát triển của khoa học công nghệ hiện nay, nhất là trong bối cảnhtriển khai thực hiện Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Nêu quan điểm về Luật Tần số vô tuyến điện, đại biểu Thái Thị Thu Hường cho rằng, nếu Luật Khoa học và Công nghệ là nền tảng của đổi mới sáng tạo, Luật Dữ liệu là nền tảng của kinh tế dữ liệu, thì Luật Tần số vô tuyến điện chính là nền tảng của hạ tầng số quốc gia. Không có phổ tần được quản lý hiệu quả thì không thể phát triển 5G, 6G, Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo phân tán, Internet vệ tinh hay các dịch vụ số thế hệ mới.

Theo báo cáo của Hiệp hội hệ thống thông tin di động toàn cầu(GSMA), đến năm 2030, thế giới dự kiến có trên 30 tỷ thiết bị IoT hoạt động, phần lớn sử dụng phổ tần vô tuyến. Đồng thời, nhiều quốc gia đang triển khai mạng 6G, vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO), mạng riêng 5G trong khu công nghiệp và các hệ thống cảm biến thông minh phục vụ giao thông, y tế và nông nghiệp, phát triển kinh tế tầm thấp, xe tự hành, nhà máy thông minh. Như vậy, thời gian tới việc sử dụng tần số cho các thiết bị phục vụ phát triển kinh tế - xã hội rất lớn, phần lớn được vận hành bởi những người không chuyên môn về tần số vô tuyến điện. Việc luật sửa đổi, bổ sung chứng chỉ vô tuyến điện nghiệp dư, tăng thời gian giấy phép hay đồng bộ thời gian giữa các giấy phép phù hợp với xu thế phát triển như đã nêu trên, bãi bỏ một số điểm, khoản là phù hợp

Đối với Luật Viễn thông, theo đại biểu Thu Hường, một trong những nội dung quan trọng của Luật Viễn thông là cơ chế kết nối và chia sẻ cơ sở hạ tầng viễn thông. Hoạt động viễn thông bao gồm kết nối và chia sẻ cơ sở hạ tầng; đồng thời Luật xác định hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động gồm nhà trạm, cột ăng ten, cống, bể, ống cáp và các công trình liên quan. Đây là chủ trương đúng nhưng thực tiễn triển khai còn rất nhiều hạn chế.

"Ở nhiều địa phương, chúng ta vẫn thấy hình ảnh 3 doanh nghiệp dựng ba cột Thu phát sóng (BTS) trên cùng một tuyến đường rất gần nhau; nhiều tuyến cáp được đầu tư riêng; nhiều hệ thống nguồn điện, nhà trạm được xây dựng trùng lặp", đại biểu Thu Hường nêu thực tế.

Theo đại biểu Thu Hường,tính toán của nhiều tổ chức quốc tế cho thấychi phí đầu tư hạ tầng thụ động thường chiếm khoảng 40–60% tổng vốn đầu tư mạng di động. Nếu không chia sẻ hạ tầng, toàn xã hội sẽ phải bỏ ra một nguồn lực rất lớn để đầu tư trùng lặp. Trong khi đó, dự thảo Luật chủ yếu điều chỉnh về thẩm quyền quản lý mà chưa bổ sung cơ chế kinh tế đủ mạnh để thúc đẩy hoặc bắt buộc chia sẻ hạ tầng tại những khu vực đã đủ điều kiện kỹ thuật.

Đại biểu Thái Thị Thu Hường đề nghị nghiên cứu bổ sung nguyên tắc: Đối với các công trình hạ tầng viễn thông thụ động được đầu tư, việc tính toán đến chia sẻ phải là nguyên tắc ưu tiên; trường hợp không chia sẻ phải có căn cứ rõ ràng về an toàn, an ninh hoặc kỹ thuật. Đồng thời, giao Chính phủ quy định cơ chế xác định giá thuê hạ tầng minh bạch, tránh tình trạng doanh nghiệp lớn nắm giữ hạ tầng nhưng không tạo điều kiện cho doanh nghiệp khác cùng khai thác. Nếu thực hiện tốt, theo ước tính của các tổ chức viễn thông quốc tế, chi phí đầu tư mạng có thể giảm từ 20–30%, đồng thời đẩy nhanh tốc độ phủ sóng vùng sâu, vùng xa.