Đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Quảng Ninh có nội dung trao đổi với phóng viêntrong ngày 1/9, ngày đầu tiên Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố - về những định hướng lớn của thành phố trong chặng đường phía trước.

PV: Thưa đồng chí, Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh là dấu mốc đặc biệt trong quá trình phát triển của địa phương. Theo đồng chí, ý nghĩa cốt lõi của sự kiện này là gì và đặt ra những yêu cầu, trách nhiệm như thế nào đối với Đảng bộ, chính quyền thành phố?

Đồng chí Quản Minh Cường:Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh với sự đồng thuận tuyệt đối là một mốc son lịch sử quan trọng, khẳng định sự ghi nhận, tin tưởng sâu sắc của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ đối với các thế hệ cán bộ, đảng viên, lực lượng vũ trang, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân các dân tộc Quảng Ninh.

Chúng tôi xác định, Quảng Ninh trở thành thành phố không phải là đích đến cuối cùng của việc nâng cấp đơn vị hành chính, mà là khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới- đặc biệt quan trọng khi chúng ta bước vào Kỷ nguyên mới- Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Quảng Ninh trở thành thành phố mở ra thời cơ lớn để Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vững chắc vai trò là cực tăng trưởng toàn diện của phía Bắc; trung tâm kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch quốc tế, trung tâm logistics kết nối Đông Bắc Á; đồng thời là đô thị biên giới - biển đảo - di sản có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại của quốc gia. Vị thế càng cao trách nhiệm càng lớn; để xứng đáng với sự kỳ vọng của Trung ương và Nhân dân, thời gian tới thành phố tập trung thực hiện 3 yêu cầu, nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị thực sự trong sạch, vững mạnh, tinh gọn nhưng hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” Trí tuệ- Hào sảng- Nhân văn là nét đẹp văn hóa- con người Quảng Ninh phải được phát huy cao nhất; siết chặt kỷ luật, kỷ cương; củng cố niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng thuận cao nhất của Nhân dân; xây dựng chính quyền phục vụ, liêm chính, kiến tạo phát triển.

Hai là, đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức quản trị đô thị: Chuyển từ tư duy“quản lý hành chính đơn thuần”sang“quản trị phát triển đô thị thông minh”dựa trên dữ liệu số; giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân; thực hiện mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, hoạt động thông suốt, đáp ứng yêu cầu quản lý đô thị phức hợp, từ đó tạo tiền đề cho việc thí điểm các cơ chế quản trị đặc thù, vượt trội

Ba là, tiên phong kiến tạo chuẩn mực và mô hình phát triển mới: theo đó Quảng Ninh không chỉ đơn thuần là một địa phương phát triển về kinh tế mà còn là nơi thử nghiệm thành công các cơ chế đặc thù, hình mẫu về chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, lấy dịch vụ, du lịch và đổi mới sáng tạo làm động lực chính; quản lý sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu trong quá trình phát triển đô thị.

PV: Từ một vị thế phát triển mới, điều quan trọng là phải tạo ra những động lực phát triển mới. Quảng Ninh sẽ đổi mới mô hình tăng trưởng, tổ chức lại không gian phát triển như thế nào để phát huy tốt nhất những lợi thế của thành phố? và đâu là những việc cần ưu tiên thực hiện trong ngắn hạn?

Đồng chí Quản Minh Cường:Chúng tôi luôn xác định một điều rất rõ: Vị thế mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi khơi dậy, kiến tạo các động lực tăng trưởng mới và người dân phải cảm nhận được chất lượng cuộc sống tốt hơn mỗi ngày. Vì vậy, Quảng Ninh xác định mô hình phát triển mới của Quảng Ninh giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được định hình trên cấu trúc chiến lược “3 cực - 4 chuyển đổi - 5 động lực” nhằm hướng tới mục tiêu tăng trưởng xanh, thông minh và bền vững

Thứ nhất, tổ chức lại không gian tăng trưởng thành phố Quảng Ninh theo 3 cực động lực nhằm tạo thế đa trụ - lan tỏa - bổ trợ lẫn nhau, tạo thành tam giác “sản xuất - dịch vụ - thương mại quốc tế”, giúp Quảng Ninh tăng trưởng đa động lực, không phụ thuộc đơn ngành, gồm: Vân Đồn - Cực kinh tế biển và dịch vụ cao cấp; Móng Cái - Cực thương mại biên giới, đô thị kinh tế cửa khẩu và hội nhập quốc tế; Quảng Yên - Cực công nghiệp và logistics.

Thứ hai là thực hiện đồng bộ 4 chuyển đổi nền tảng: Chuyển dịch cơ cấu các ngành và lĩnh vực; chuyển đổi về khoa học công nghệ; chuyển đổi về không gian phát triển theo hướng phát triển các cực tăng trưởng và tăng cường liên kết, lan toả; chuyển đổi về thể chế, quản trị địa phương theo hướng hiện đại.

Thứ ba là kiến tạo 5 động lực chủ đạo: động lực thể chế - cơ chế đặc thù; Động lực hạ tầng chiến lược; Động lực huy động và dẫn dắt nguồn lực; Động lực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Động lực tổ chức không gian và hệ sinh thái phát triển. Trong đó, động lực hạ tầng chiến lược tập trung vào hạ tầng đường sắt cao tốc, cảng biển, sân bay, hạ tầng số, năng lượng, logistics; động lực tổ chức không gian và hệ sinh thái phát triển được tổ chức lại theo: Cực - hành lang - vùng từ đó phát triển hệ sinh thái: Công nghiệp - logistics - đô thị - dịch vụ gắn với không gian ven biển, cửa khẩu, làm nền tảng phát triển kinh tế biển và kinh tế ban đêm; động lực đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ lấy khoa học công nghệ - dữ liệu - AI làm công cụ nâng cấp toàn bộ nền kinh tế, gắn chỉ tiêu chuyển đổi số với từng ngành như chế biến chế tạo, du lịch, logistics…

“Đâu là việc cần làm ngay trong ngắn hạn?”

Tôi luôn trăn trỏ rằng: Chiến lược có hay đến mấy mà không biến thành hành động cụ thể trong mỗi nhiệm vụ, giải pháp thì người dân, nhà đầu tư, du khách có lẽ vẫn phải chờ đợi. Bởi vậy, ngay trước mắt, thành phố đang tập trung chỉ đạo:

Một là, bộ máy vận hành thông suốt: tuyệt đối không để việc sắp xếp lại tổ chức hay chuyển giao thẩm quyền làm gián đoạn công việc của người dân, doanh nghiệp, du khách; đặc biệt là phải thực hiện các thủ tục hành chính nhanh nhất, thuận tiện nhất.

Hai là, tập trung hoàn thành sớm, nhanh giải phóng mặt bằng, chuẩn bị đất sạch, hạ tầng kết nối, điều kiện thiết yếu như điện, nước, vật liệu san lấp để khởi công, đẩy nhanh các dự án hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng số và các dự án trong và ngoài ngân sách, nhất là các khu công nghiệp trọng điểm.

Ba là, phân cấp mạnh mẽ nhưng phải đi đôi với kiểm soát quyền lực: Giao quyền thực chất cho cấp cơ sở theo tinh thần“địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; đồng thời đẩy mạnh hỗ trợ thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình và thực chất để người dân ở bất kỳ đâu cũng làm thủ tục thuận tiện mà không cần phải đi lại.

Thước đo hiệu quả lớn nhất khi Quảng Ninh trở thành thành phố không chỉ nằm ở số lượng nghị quyết hay đề án ban hành, mà chính là: Bộ máy phục vụ nhanh hơn, thông suốt hơn; Nguồn lực được khơi thông mạnh mẽ hơn; Doanh nghiệp được hỗ trợ và đảm bảo tối đa về thủ tục hành chính, về an ninh, an toàn, về khả năng sẵn sàng của nguồn nhân lực chất lượng tốt. Và người dân cảm nhận được sự đổi thay mạnh mẽ. Nơi đó, nhân dân các dân tộc thành phố Quảng Ninh được đảm bảo đầy đủ sự quan tâm thiết yếu nhất về môi trường trong lành; hệ thống an sinh, phúc lợi xã hội đầy đủ, công bằng; thành phố mang đến cơ hội, điều kiện cho mọi người có thể phát huy tối đa năng lực của mình để đóng góp cho sự phát triển và thấy mình trong thành quả phát triển ấy.

Tôi xác định đó chính là cam kết, là trách nhiệm để hiện thực hóa danh xưng thành phố Quảng Ninh.

PV: Một trong những đặc điểm nổi bật của thành phố Quảng Ninh là không gian phát triển rất đa dạng, từ đô thị, nông thôn, miền núi, biên giới đến biển đảo. Trong một chỉnh thể rộng lớn và đa dạng như vậy, Quảng Ninh sẽ đổi mới phương thức quản trị, tổ chức không gian và tăng cường liên kết giữa các khu vực như thế nào để vừa phát huy được lợi thế riêng, vừa tạo sức mạnh tổng hợp và phát triển hài hòa toàn thành phố?

Đồng chí Quản Minh Cường:Đặc trưng nổi bật của Quảng Ninh là tính đa dạng và sự đan xen của nhiều không gian phát triển: đô thị công nghiệp, đô thị du lịch, cửa khẩu quốc tế, vùng nông thôn, miền núi, biên giới, biển đảo. Đây là lợi thế khác biệt nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu rất cao về tư duy quy hoạch, năng lực điều phối và phương thức quản trị.

Thành phố Quảng Ninh xác định: chuyển mạnh từ quản lý, quản trị sang vừa quản lý, vừa quản trị, nhưng phảikiến thiết mạnh mẽcho sự phát triển; chuyển từ xử lý công việc theo địa giới sang quản lý không gian phát triển; từ điều hành dựa nhiều vào quy trình sang điều hành dựa trên dữ liệu và kết quả. Khi đó, chuyển đổi số không còn chỉ là công cụ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính, mà phải trở thành một phần của phương thức vận hành chính quyền, giúp kết nối dữ liệu về dân cư, đất đai, quy hoạch, giao thông, môi trường, đầu tư, du lịch... để nâng cao chất lượng quyết định và hiệu quả phục vụ.

Cùng với đó tổ chức lại không gian phát triển cũng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Lợi thế của Quảng Ninh là trên cùng một địa bàn hội tụ nhiều động lực tăng trưởng. Khu vực Móng Cái có lợi thế cửa khẩu và kinh tế đối ngoại; Hạ Long là trung tâm du lịch, dịch vụ; Quảng Yên có dư địa lớn về công nghiệp và logistics; Vân Đồn mở ra không gian kinh tế biển, dịch vụ và đô thị mới; các khu vực miền núi, biên giới có tiềm năng về kinh tế cửa khẩu, lâm nghiệp, nông nghiệp và du lịch sinh thái, du lịch mang bản sắc văn hóa cộng đồng của đồng bào dân tộc thiểu số... Mỗi địa phương có lợi thế và chức năng riêng nhưng phải được đặt trong một quy hoạch thống nhất, một hệ thống dữ liệu thống nhất và một cơ chế điều phối chung. Các không gian này được kết nối bằng quy hoạch, hạ tầng và dữ liệu. Năng lực và vị thế của Quảng Ninh không còn là phép cộng cơ học của từng địa phương, từng vùng đơn lẻ màsự thống nhất trong đa dạngsẽ trở thành sức mạnh tổng hợp cho sự phát triển của thành phố.

PV: Trong quá trình đô thị hóa và tập trung nguồn lực cho phát triển, thành phố Quảng Ninh có những giải pháp gì để rút ngắn khoảng cách về điều kiện sống, y tế, giáo dục và dịch vụ công giữa khu vực trung tâm với vùng miền núi, biên giới, hải đảo?

Đồng chí Quản Minh Cường:Chúng tôi nhất quán quan điểm phát triển:“Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với tiến bộ, công bằng xã hội, tuyệt đối không đánh đổi chất lượng sống của nhân dân lấy tăng trưởng đơn thuần”. Phát triển hài hòa không phải là cào bằng, mà là tạo điều kiện để mỗi vùng phát huy tối đa lợi thế riêng và mọi người dân đều được thụ hưởng bình đẳng thành quả phát triển. Để cụ thể hóa mục tiêu này, thời gian tới thành phố tập trung vào 4 nhóm giải pháp đột phá:

Thứ nhất, cơ cấu nguồn lực tài chính theo hướng công bằng, có ưu tiên địa bàn khó khăn: ngân sách và các nguồn lực được ưu tiền đầu tư cho vùng cao, biên giới, hải đảo. Tiêu chí phân bổ vốn không chỉ dựa trên quy mô dân số hay tính chất đô thị, mà dành nhiều hơn cho những địa bàn còn nhiều khó khăn trong phát triển, khó khăn trong thu hút đầu tư, giao thông chưa đồng bộ, địa hình chia cắt, nhất là ở vùng miền núi, biên giới, hải đảo. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu cơ chế đặc thù thu hút các nguồn lực đẩy mạnh phát triển kinh tế khu vực miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có ưu tiên phát triển du lịch cộng đồng, nông- lâm nghiệp, phát triển sản phẩm OCOP gắn liền với bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số để người dân yên tâm làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương.

Thứ hai, hạ tầng thiết yếu tiếp tục được hoàn thiện và giữ vai trò tiên phong: Tiếp tục đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, liên xã với các trục giao thông trọng điểm; bảo đảm 100% thôn, bản có đường ô tô đến trung tâm, hạ tầng điện đủ đáp ứng cho phụ tải, hạ tầng viễn thông tới tận nhà dân với đường truyền tốc độ cao và phấn đấu 100% dân số khu vực nông thôn được cung cấp hạ tầng nước sạch đạt chuẩn.

Thứ ba, tiếp tục cung cấp dịch vụ y tế, giáo dục có chất lượng và chất lượng cao tới toàn thành phố. Mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 100%, trên 95% trường học đạt chuẩn quốc gia, trong đó có 100% trường tại các xã biên giới đạt chuẩn quốc gia trước; tiếp tục triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí hằng năm, và cao hơn là tổ chức khám sàng lọc cho những người dân cần sàng lọc bệnh, nhất là trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người khuyết tật…100% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử. Đẩy mạnh đào tạo nghề cho lao động toàn thành phố, đặc biệt lao động có tay nghề cao, lao động là đồng bào dân tộc thiểu số… Nâng cao mức thụ hưởng văn hóa cho nhân dân, nhất là nhân dân ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, biên giới, hải đảo.

Thứ tư, chính quyền số trọng tâm là cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình không phụ thuộc địa giới hành chính là ưu tiên mà chúng tôi tập trung hoàn thiện. Hiện nay thành phố đang chỉ đạo xây dựng nhà văn hóa số gắn với các Tổ công nghệ số cộng đồng để hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục ngay tại cơ sở, thậm chí ngay tại nhà văn hóa thôn hoặc ngay ở nhà của người dân.

PV: Thưa đồng chí, người dân luôn kỳ vọng vị thế mới phải được thể hiện bằng những thay đổi cụ thể trong cuộc sống. Đến cuối nhiệm kỳ 2025–2030, điều gì được coi là “thước đo” để người dân cảm nhận rõ nhất sự đổi thay và phát triển của thành phố Quảng Ninh?

Đồng chí Quản Minh Cường:Quảng Ninh là thành phố, sự thay đổi không nằm ở tên gọi hay tấm biển hiệu hành chính, mà một trong những thước đo quan trọng chính là chất lượng cuộc sống thực tế của Nhân dân phải được nâng lên. Đến năm 2030, sự đổi thay vượt bậc của Quảng Ninh sẽ được định vị rõ qua 3 “thước đo” căn bản:

Thứ nhất, nền tảng kinh tế phát triển bứt phá gắn liền với thu nhập và cơ hội việc làm: Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 12%/năm; quy mô GRDP bình quân đầu người đạt trên 20.000 USD; kinh tế số chiếm 35% GRDP; kinh tế tư nhân đóng góp 40-45% và năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp trên 60% vào tăng trưởng. Hằng năm có trên 2.000 doanh nghiệp thành lập mới, tạo ra khoảng 40.000-50.000 việc làm mới, giúp người dân nâng cao thu nhập và làm giàu bền vững.

Thứ hai, đảm bảo an sinh xã hội bao trùm và dịch vụ công chất lượng cao.

Về y tế và giáo dục: 100% người dân được bao phủ bảo hiểm y tế và lập hồ sơ sức khỏe điện tử; hệ thống y tế đạt 68 giường bệnh và 19 bác sĩ/vạn dân; trên 95% trường học đạt chuẩn quốc gia với môi trường giáo dụcmang đậm bản sắc tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa.

Về an sinh: Toàn thành phố duy trì không còn hộ nghèo, cận nghèo theo chuẩn đa chiều quốc gia; phấn đấu 100% hộ dân toàn thành phố được tiếp cận hạ tầng nước sạch, điện lưới, sóng viễn thông và dịch vụ công trực tuyến toàn trình không phụ thuộc địa giới hành chính.

Thứ ba, không gian sống xanh, bền vững và quản trị đô thị hiện đại: đô thị hóa phải đi đôi với bảo vệ di sản và môi trường sinh thái. Thước đo ở đây là một đô thị xanh với tỷ lệ che phủ rừng trên 50%; 100% nước thải đô thị tập trung và rác thải sinh hoạt được thu gom, xử lý đạt chuẩn; hạ tầng giao thông kết nối liên hoàn, thông minh và an toàn. Bộ máy chính quyền tinh gọn, vận hành lấy sự phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm tiêu chuẩn.

Trở thành thành phố đặt ra những yêu cầu cao hơn cho Quảng Ninh trong quá trình phát triển: đó là quyết tâm để xây dựng thành phố Quảng Ninh trở thành một thành phố tiên phong, một thành phố đi đầu, một thành phố mẫu mực trong phát triển toàn diện mọi mặt: kinh tế, xã hội, giáo dục, y tế, văn hóa, đối ngoại, giữ vững quốc phòng- an ninh, trật tự an toàn xã hội. Đặc biệt, xây dựng Quảng Ninh trở thành một trong những thành phố có chỉ số hạnh phúc nhất Việt Nam. Đó là mong muốn của Trung ương, là mong muốn của nhân dân, của nhà đầu tư và du khách.

Đồng thời đó chính là mục tiêu, là trách nhiệm mà chúng tôi – những người lãnh đạo đầu tiên của thành phố đã xác định, đang tích cực với trách nhiệm cao nhất và tôi tin chắc chắn tương lai đó đã bắt đầu hiện thực từ hôm nay!

PV: Xin cảm ơn ông!