Năm nay, Bộ Khoa học và Công nghệ lựa chọn hai chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Hành động đột phá, lan tỏa kết quả” và “Đổi mới sáng tạo - Chuyển đổi nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để biến ý tưởng thành giá trị, khát vọng thành hiện thực”. Các chủ đề nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động, tạo ra kết quả cụ thể có khả năng lan tỏa trong xã hội, đồng thời rút ngắn quá trình từ ý tưởng đến ứng dụng và thương mại hóa.

Các hoạt động hưởng ứng được tổ chức theo hướng thiết thực, hiệu quả, tiết kiệm, lấy kết quả và tác động làm thước đo. Thông qua chuỗi hoạt động, Bộ Khoa học và Công nghệ hướng tới thúc đẩy sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, huy động sự tham gia chủ động của các chủ thể trong hệ sinh thái, từng bước đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển của toàn xã hội, góp phần hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Một nội dung trọng tâm của lễ hưởng ứng năm nay là phát huy vai trò các chủ thể trong hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Trong đó, các viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ nhà khoa học giữ vai trò nòng cốt trong tạo ra tri thức mới, phát triển công nghệ nguồn, đào tạo nhân lực chất lượng cao và cung cấp luận cứ khoa học cho phát triển.

Cộng đồng doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ thống, đóng vai trò hấp thụ, làm chủ và thương mại hóa công nghệ, đưa đổi mới sáng tạo vào thực tiễn sản xuất, kinh doanh; đồng thời chủ động đặt hàng nghiên cứu, tham gia thử nghiệm và tiên phong ứng dụng các giải pháp mới. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, vai trò không chỉ dừng ở kiến tạo thể chế mà còn phải dẫn dắt và tổ chức thực thi hiệu quả, xác định các bài toán phát triển của từng ngành, lĩnh vực, địa phương trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, từ đó kết nối, điều phối và huy động nguồn lực tạo ra kết quả thực chất.

Trong tiến trình này, các trung tâm đổi mới sáng tạo được xác định là hạt nhân kết nối cung - cầu công nghệ, phát hiện và tuyển chọn giải pháp mới, tổ chức thử nghiệm, hỗ trợ triển khai và nhân rộng các mô hình hiệu quả.

Tại Lễ khai mạc, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết, việc hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới 21/4 không chỉ mang ý nghĩa tham gia sáng kiến toàn cầu mà còn khẳng định quyết tâm đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột phát triển quốc gia.

“Đổi mới sáng tạo phải trở thành hành động cụ thể, tạo ra kết quả thực chất và giá trị cho phát triển đất nước”, ông nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng, thời gian qua, hệ thống chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tiếp tục được hoàn thiện; hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển; các chương trình công nghệ chiến lược tập trung vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học… cho thấy tư duy phát triển đang chuyển từ dàn trải sang có trọng tâm, từ tiếp nhận sang chủ động làm chủ công nghệ.

Tuy nhiên, trước yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, Việt Nam không thể tiếp tục dựa vào lợi thế chi phí thấp hay khai thác tài nguyên. Thứ trưởng cho rằng, muốn phát triển nhanh, chúng ta phải dựa vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao,đổi mới sáng tạo là con đường nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và phát huy nguồn lực con người Việt Nam.