Cuối tháng 9, vùng cao biên giới Hùng Sơn, thành phố Đà Nẵng đã có nhiều đợt mưa. Trên những cung đường quen thuộc, rời một điểm sạt lở, đi thêm vài cây số lại gặp điểm sạt lở khác, bánh xe nhích từng mét trên nền đất đá ngổn ngang. Xa hơn, tuyến DT606 dài khoảng 70km nối lên cửa khẩu cũng xuống cấp nặng nề.

Tháng 10 năm ngoái, tại thôn Pứt, xã miền núi Hùng Sơn, đất đá từ sườn núi bất ngờ đổ ập xuống, cuốn theo nhà cửa, ruộng vườn lẫn sinh mạng con người. Gia đình anh Riah Pen bị sạt lở mất luôn đất sản xuất, cuộc sống ngày càng bấp bênh.

“Cây cối thì đa số đã ngã đổ, số ít còn sống. Người dân đi lại thì lo sợ… đời sống kinh tế như thế này quá khó khăn, vì không còn gì cả”,anh Riah Pen chia sẻ.

Những ngày qua, trụ sở xã Gary cũ, nay là xã Hùng Sơn, thành phố Đà Nẵng có hàng chục gia đình dọn về đây ở tạm. Họ mang theo chiếu, mền, vài bao gạo, ít nồi niêu... khi rời làng cũ. Ngôi làng gần đó nhưng không ai dám ở lại, bởi phía sau lưng làng là cả một quả núi đang chực chờ đổ xuống bất cứ lúc nào.Qua khảo sát, toàn xã Hùng Sơn có tới khoảng 400 hộ, hơn 1.200 nhân khẩu đang sống trong vùng có nguy cơ sạt lở.

Ông Nguyễn An, Bí thư Đảng ủy xã Hùng Sơn chia sẻ:“Địa phương cũng đã vận động, di dời 40 hộ với khoảng 140 nhân khẩu về trụ sở xã Gary cũ, trụ sở Công an cũ, trạm y tế cũ, và bố trí xen ghép với một số mặt bằng dân cư không bị sạt lở. Bước đầu, địa phương cũng đã hỗ trợ 500kg gạo và khoảng 50 triệu đồng để mua thực phẩm, mắm, muối, mì chính, cá khô, giúp bà con ổn định bước đầu”.

Tại xã vùng cao biên giới Tây Giang, chính quyền nơi đây cắt cử người bám sát từng khu dân cư, triền núi để kịp thời phát hiện nguy cơ, chủ động lên phương án di dời. Những khu tái định cư mới đang gấp rút hoàn thiện, dự kiến ngay trong tháng 10 sẽ có đất để hàng trăm hộ dân dựng nhà. 5 điểm dân cư, trường học từng bị sạt lở cũng đã khắc phục xong. UBND xã đề xuất làm 12 dự án khu tái định cư, đưa vào đề án sắp xếp, ổn định dân cư miền núi, vùng thiên tai giai đoạn 2026-2030 của thành phố.

Những ngày này, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng phân công nhau đi kiểm tra thực tế tình hình sạt lở tại các khu dân cư miền núi, trực tiếp chỉ đạo chính quyền địa phương xây dựng phương án ứng phó. Ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng yêu cầu lãnh đạo các xã miền núi tổng rà soát lại từng khu vực có nguy cơ, để từ đó tính toán những khu tái định cư thật sự phù hợp, giúp bà con an cư lâu dài.

“Những hộ dân ở những vùng có nguy cơ cao nhất sẽ được bố trí về các khu tái định cư. Nếu có đủ quỹ đất để xử lý mặt bằng như khu vực này, đây sẽ là vị trí rất an toàn, vì nằm khá xa, không tiếp giáp với núi. Vì vậy, việc mở rộng những khu vực như thế này sẽ tạo nền tảng lâu dài để xây dựng các khu tái định cư, giúp bà con yên tâm, ổn định cuộc sống. Tinh thần chung là làm từng bước, khu vực nào, hộ dân nào có nguy cơ cao nhất sẽ được ưu tiên đưa về khu tái định cư trước”,ông Lê Ngọc Quang cho biết.

Mùa mưa đã cận kề, thiên tai luôn rình rập, khó lường, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng yêu cầu các địa phương chủ động lên phương án, kịch bản ứng phó với mọi cấp độ thiên tai. Thành phố dự kiến đầu tư xây dựng 135 khu tái định cư tập trung, tổng kinh phí gần 3.800 tỷ đồng, trong đó ưu tiên trước cho khoảng 4.100 hộ dân ở những nơi có nguy cơ thiên tai cao nhất, cần khoảng 2.400 tỷ đồng. Những khu tái định cư đang sạt lở được yêu cầu lập dự án ngay, hoàn thiện thủ tục để sẵn sàng triển khai khi có vốn; còn những khu quy mô dưới 10 hộ, nơi quỹ đất thuận lợi, sẽ được đưa ra khỏi danh mục đầu tư tập trung, để bố trí bà con vào những khu tái định cư đã có sẵn.