Hệ thống mới của Liên minh châu Âu sẽ thay thế việc đóng dấu hộ chiếu truyền thống bằng quy trình ghi nhận điện tử dựa trên dữ liệu sinh trắc học của du khách.

EES được thiết kế để ghi nhận việc nhập cảnh và xuất cảnh của công dân ngoài Liên minh châu Âu khi đến khu vực Schengen cho các chuyến lưu trú ngắn hạn, tối đa 90 ngày trong bất kỳ khoảng thời gian 180 ngày nào. Hệ thống này bắt đầu được triển khai từng giai đoạn từ tháng 10/2025 và hiện đã sẵn sàng đi vào hoạt động toàn diện.

Theo quy định, EES sẽ áp dụng cho du khách đến từ các quốc gia ngoài EU, bao gồm cả những người cần visa và những người được miễn visa khi nhập cảnh vào 29 quốc gia thuộc khối Schengen. Tuy nhiên, hai nước là Ireland và CH Síp sẽ không tham gia hệ thống này.

Tại các sân bay, cảng biển và cửa khẩu đường bộ trên khắp châu Âu, du khách sẽ thấy sự xuất hiện của các máy quét và ki-ốttự phục vụ. Thay vì nhận dấu đóng trên hộ chiếu, hành khách sẽ quét hộ chiếu tại ki-ốt và cung cấp dữ liệu sinh trắc học như bốn dấu vân tay và ảnh khuôn mặt. Thông tin này sau đó sẽ được liên kết với hồ sơ kỹ thuật số của từng cá nhân và lưu trữ trong cơ sở dữ liệu trung tâm của EU. Dữ liệu bao gồm họ tên, ngày sinh, thông tin hộ chiếu cũng như thời gian và địa điểm mỗi lần nhập cảnh hoặc xuất cảnh.

Theo bà Anita Mendiratta, Cố vấn đặc biệt của Tổng thư ký Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc, hệ thống này về bản chất khá đơn giản và nhằm thay thế thủ tục đóng dấu hộ chiếu lâu nay.

“EES, tức là hệ thống nhập cảnh và xuất cảnh, thực ra rất đơn giản. Mục tiêu của nó chỉ là loại bỏ việc chúng ta phải đóng dấu hộ chiếu như trước đây. Khi hệ thống được triển khai, lần đầu tiên bạn đến sân bay để nhập cảnh vào một quốc gia thuộc Schengen, bạn sẽ mang hộ chiếu đến quầy ki-ốt, quét hộ chiếu tại đó. Hệ thống sẽ ghi nhận dữ liệu sinh trắc học của du khách như dấu vân tay và ảnh khuôn mặt. Sau khi khai báo thông tin về quốc gia xuất phát và mục đích chuyến đi, bạn sẽ được phép nhập cảnh. Điều thuận tiện là sau lần đăng ký đầu tiên, bạn sẽ không cần thực hiện lại toàn bộ quy trình này nữa”.

Theo các cơ quan châu Âu, hệ thống mới sẽ giúp tăng cường kiểm soát an ninh biên giới và phát hiện các trường hợp gian lận danh tính hoặc sử dụng hộ chiếu sai mục đích. Ngoài ra, EES còn tự động tính toán thời gian lưu trú của du khách trong khu vực Schengen, từ đó phát hiện những trường hợp ở quá thời hạn cho phép. Thông thường, dữ liệu của du khách sẽ được lưu trữ trong ba năm. Tuy nhiên, trong trường hợp phát hiện vi phạm thời hạn lưu trú, dữ liệu có thể được giữ lại tối đa năm năm để phục vụ công tác quản lý. Dữ liệu từ EES cũng có thể được các cơ quan thực thi pháp luật và kiểm soát biên giới của EU truy cập theo các quy định nghiêm ngặt về bảo vệ dữ liệu, nhằm hỗ trợ quản lý nhập cư và hợp tác an ninh xuyên biên giới.

EES cũng được thiết kế để hoạt động song song với một hệ thống khác của EU là ETIAS – hệ thống cấp phép du lịch điện tử dành cho du khách được miễn visa. Theo đó, những người không cần visa vẫn phải đăng ký trực tuyến để được cấp phép trước khi khởi hành đến châu Âu.

Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu triển khai, các chuyên gia cảnh báo du khách có thể phải chờ đợi lâu hơn tại sân bay do hệ thống đang trong quá trình hoàn thiện và cả nhân viên biên phòng lẫn hành khách cần thời gian làm quen với quy trình mới.