Công tác cán bộlà khâu đột phá

Hội nghị Trung ương 4 khoá XIVđã thông qua Nghị quyết mới về cán bộ và công tác cán bộ, trong đó đề ra 3 đột phá:đánh giá, lựa chọn, sử dụng và sàng lọc cán bộ; tạo nguồn, phát triển đội ngũ và trọng dụng nhân tài; hoàn thiện thể chế và phương thức quản trị cán bộ. Gắn công tác cán bộ trong khâu "đột phá" cho thấy Đảng và Nhà nước đang ngày càng chú trọng đổi mới, nâng cao chất lượng đội ngũ, bảo đảm lựa chọn đúng người có năng lực, bố trí phù hợp với sở trường và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Nhận địnhvề nhiệm vụ mang đính đột phá này,PGS.TS Đào Duy Quát, nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương cho rằng:“Đánh giá cán bộ là khâu đột phá bởi đây là khâu đầu tiên trong công tác cán bộ. Đánh giá không đúng thì đào tạo sẽ không đúng, đào tạo không đúng dẫn đến bố trí không phù hợp, đề bạt sai. Nếu sai ngay từ khâu đầu tiên thì sẽ kéo theo những hệ lụy trong toàn bộ công tác cán bộ, khiến cán bộ không đáp ứng yêu cầu và ảnh hưởng đếnthành công của sự nghiệp chung”.

Theo ông, đánh giá cán bộ phải căn cứ vào phẩm chất, bản lĩnh chính trị, năng lực thực tế và uy tín được thể hiện qua kết quả công việc. Quá trình đánh giá cũng cần tính đến mức độ khó khăn của nhiệm vụ, điều kiện thực hiện và giá trị lâu dài của kết quả đạt được.

Điều này đòi hỏi phải khắc phục tình trạng nhận xét chung chung, nặng về hồ sơ hoặc quá trình công tác mà chưa phản ánh đúng năng lực thực tế. Khả năng của cán bộ cần được kiểm chứng qua nhiệm vụ được giao và kết quả thực hiện. Đồng thời, thành tích công tác không thể được dùng để bù đắp cho những vi phạm về chính trị, đạo đức của cán bộ, Đảng viên.

Thực hiện nghiêm nguyên tắc “có vào có ra, có lên có xuống”

Từ yêu cầu đánh giá đúng cán bộ, PGS.TS Đào Duy Quát cho rằng cần thực hiện thực chất nguyên tắc “có vào có ra, có lên có xuống” trong công tác cán bộ. Theo đó, “vào, ra” là việc đưa cán bộ vào cấp ủy, tổ chức lãnh đạo, quản lý hoặc đưa ra khỏi vị trí; còn “lên, xuống” là việc đề bạt lên cấp cao hơn hoặc điều chỉnh xuống cấp, vị trí khác.

Tinh thần này cũng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khái quát trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 4 khóa XVI qua yêu cầu: “Giao trọng trách cho người làm tốt; đào tạo, rèn luyện cán bộ có triển vọng; thay thế người không đáp ứng yêu cầu theo quy định”.

Những yêu cầu trên cho thấy việc đánh giá cán bộ phải gắn trực tiếp với quyết định sử dụng, đào tạo, đề bạt hoặc thay thế. Kết quả đánh giá không chỉ dừng ở nhận xét, phân loại mà cần trở thành căn cứ thực chất cho các quyết định về nhân sự, bảo đảm người được giao trọng trách có đủ năng lực và những trường hợp không đáp ứng yêu cầu được xử lý theo quy định.

Trong quá trình này, trách nhiệm của người đứng đầu cần được làm rõ, không chỉ đối với kết quả thực hiện nhiệm vụ mà còn trong xây dựng đội ngũ và chuẩn bị cán bộ kế cận. Những người tham gia đánh giá, giới thiệu và quyết định bổ nhiệm cũng phải chịu trách nhiệm về nhận định, đề xuất của mình. Đây là cơ sở để hạn chế tình trạng đánh giá thiếu khách quan, lựa chọn không đúng người hoặc bổ nhiệm nhưng không gắn với trách nhiệm về kết quả công việc.

Bố trí đúng người, đúng việc;bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

Một yêu cầu quan trọng trong đổi mới công tác cán bộ là xác định tiêu chuẩn phù hợp với nhiệm vụ của từng vị trí. Theo đó, cán bộ đảm nhiệm trọng trách chiến lược cần có khả năng dự báo, xác định ưu tiên, tập hợp lực lượng và giải quyết những vấn đề liên ngành, liên vùng. Trong khi đó, cán bộ cơ sở phải nắm chắc địa bàn, xử lý công việc và phục vụ nhân dân.

Việc bố trí, sử dụng cán bộ vì vậy cần xuất phát từ yêu cầu thực tế của công việc, thay vì chỉ căn cứ vào chức danh, thâm niên hoặc quá trình công tác. Đánh giá đúng năng lực và yêu cầu của từng vị trí sẽ giúp phát huy sở trường của cán bộ, đồng thời tạo cơ sở để đào tạo, bồi dưỡng những người có triển vọng, chuẩn bị đội ngũ kế cận.

Bên cạnh đó, cần phân biệt rõ hành vi cố ý làm sai, vụ lợi, thiếu trách nhiệm với những hạn chế về năng lực hoặc rủi ro khách quan trong quá trình đổi mới vì lợi ích chung. Cán bộ dám nghĩ, dám làm cần được bảo vệ trên cơ sở có căn cứ, gắn với trách nhiệm giải trình và yêu cầu khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, việc bảo vệ cán bộ không thể trở thành lý do để bao che sai phạm hoặc né tránh trách nhiệm.

Như vậy, đổi mới công tác cán bộ không chỉ là thay đổi cách đánh giá mà còn phải tạo chuyển biến trong toàn bộ quá trình tạo nguồn, đào tạo, bố trí, sử dụng và sàng lọc. Đánh giá đúng là tiền đề để dùng đúng người; sử dụng đúng người góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ; còn thực hiện nghiêm nguyên tắc “có vào có ra, có lên có xuống” giúp bảo đảm mỗi vị trí được giao cho người đáp ứng yêu cầu.

Theo PGS.TS Đào Duy Quát, nguyên tắc này chỉ có thể được thực hiện đúng khi dựa trên đánh giá đúng cán bộ. Đây cũng là điều kiện để công tác cán bộ chuyển từ coi trọng quy trình hình thức sang đề cao năng lực, kết quả và trách nhiệm, qua đó xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.