Cái bắt tay công nghệ giữa doanh nghiệp và viện, trường ngày càng chặt
Cập nhật: 21 giờ trước
Hưng Yên cần hỗ trợ 6.000 tỷ đồng xây đường nối cao tốc Hà Nội - Hải Phòng
Giá rau củ tăng cao, doanh nghiệp TPHCM nỗ lực ổn định thị trường
VOV.VN - Trong áp lực doanh nghiệp phải chuyển đổi sản xuất xanh, tuần hoàn, công nghệ ngày càng khẳng định vai trò then chốt. Tìm công nghệ từ các viện trường giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo... Vậy nên, cái bắt tay công nghệ giữa doanh nghiệp và viện trường ngày càng chặt.
Dat Bike là một doanh nghiệp khởi nghiệp chuyên về xe máy điện hiệu suất cao. Ra đời năm 2019, đến tháng 3/2020 Dat Bike đưa được những sản phẩm đầu tiên đến tay khách hàng. Trong vòng 12- 18 tháng thì Dat Bike lại có một sản phẩm mới và hiện đang phát triển dòng xe thứ năm.
Đáng nói là khi mới bắt đầu, Dat Bike được Trường Đại học Quốc tế Miền Đông của Tập đoàn Becamex hỗ trợ, từ mặt bằng, phòng thí nghiệm, thử sản phẩm...
Câu chuyện của Dat Bike khá điển hình cho liên kết nhà trường- doanh nghiệp và đào tạo, chuyển giao công nghệ. Doanh nghiệp này làm chủ hoàn toàn quy trình thiết kế sản phẩm, với hơn 90% linh kiện được sản xuất trong nước, 50% đội ngũ kỹ sư R&D và sản xuất của công ty là cựu sinh viên Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM.
Anh Phạm Đức Nam Trung, Giám đốc tài chính Dat Bike cho rằng, chuyển giao công nghệ không phải là “mua đứt bán đoạn”, mà là khởi đầu cho một chu trình liên tục giữa phản hồi của khách hàng và quá trình cải tiến sản phẩm.
"Một sản phẩm ra thị trường thì bắt đầu một vòng lặp phản hồi của khách hàng và cải tiến của sản phẩm đấy. Nếu mà vòng lặp này càng nhanh thì tốc độ mà sản phẩm tốt hơn, phù hợp với khách hàng hơn càng nhanh, điều chỉnh vào thiết kế và sản xuất để sản phẩm trở nên tốt hơn. Cho nên, nếu nói đến hợp tác chuyển giao công nghệ thì phải đặt câu hỏi ngay là sau chuyển giao thì bước tiếp theo đó là gì"- anh Phạm Đức Nam Trung chia sẻ.
Trong xu thế chuyển đổi xanh sản xuất là yêu cầu bắt buộc, đổi mới sáng tạo là động lực để cạnh tranh, hợp tác giữa doanh nghiệp với viện, trường lại càng cần thiết, cấp bách. Theo nhiều chuyên gia, lâu nay việc liên kết 3 nhà: nhà nước- nhà doanh nghiệp- nhà trường còn lỏng lẻo.
Nhưng nay, trước yêu cầu từ thực tiễn và những chủ trương, chính sách mới, mối quan hệ đó có điều kiện để phát triển, tạo ra một hệ sinh thái đồng kiến tạo. Trong đó, nhà nước đưa ra chính sách tạo điều kiện thuận lợi, doanh nghiệp đưa ra bài toán thực tiễn và yêu cầu tiêu chuẩn mới, nhà trường cung cấp tri thức- công nghệ- nhân lực.
Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao cho biết, trong hành trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh bắt đầu từ giữa năm 2025, Hiệp hội đặt mục tiêu tạo ra các kết nối cụ thể giữa doanh nghiệp- trường đại học, viện nghiên cứu, để tri thức được ứng dụng thành sản phẩm và dịch vụ thực tiễn phục vụ đời sống người tiêu dùng.
"Chúng tôi đã kết nối doanh nghiệp với các trường, viện nghiên cứu ra tri thức công nghệ, ứng dụng tri thức công nghệ đó thành những sản phẩm dịch vụ cụ thể của đời sống. Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68 không chỉ đưa ra quyết tâm mà có những chính sách, điều khoản cụ thể thúc đẩy, ủng hộ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh kinh tế tư nhân rất rõ."- bà Vũ Kim Hạnh cho biết.
Thực tế, các trường đại học đang mạnh về nghiên cứu khoa học mang tính ứng dụng cao, nhưng tỷ lệ kết quả nghiên cứu chạy vào sản xuất chưa cao. Một trong những nguyên nhân là bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ chưa tốt.
PGS.TS. Lại Quốc Đạt, Trưởng Phòng Đối ngoại, Trường Đại học Bách khoa TP.HCM cho cho rằng: "Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam vẫn đang còn chưa hoàn chỉnh về các quy định nên xu hướng của các chuyên gia, các trường đại học, sau khi thực hiện các nghiên cứu thì những cái có tính mới, có tính sáng tạo cao và có giá trị thì giữ lại chứ không đăng ký. Tuy nhiên một trong những việc có thể khắc phục được là sự đồng hành cùng doanh nghiệp. Vì hơn ai hết doanh nghiệp sẽ có được nguồn lực và có những phương thức để bảo vệ được quyền sở hữu trí tuệ này.".
Hợp tác nhà trường- doanh nghiệp vừa bảo vệ được quyền sở hữu trí tuệ, vừa chuyển giao kết quả nghiên cứu vào sản xuất, mang lại giá trị kinh tế. Hầu hết các trường đại học đều xây dựng một mạng lưới đối tác các doanh nghiệp nước ngoài và trong nước, hợp tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, góp phần giải quyết các bài toán lớn của ngành đó hoặc của xã hội.
Trường Đại học Bách khoa TP.HCM hiện có 11 trung tâm nghiên cứu, 170 phòng thí nghiệm, 60 nhóm nghiên cứu. Trong 10 năm trở lại đây, nhà trường thực hiện khoảng 8.000 hợp đồng khoa học công nghệ dưới các dạng thức khác nhau như: đào tạo, tư vấn, chuyển giao... đã ươm tạo khoảng 88 dự án với tỷ lệ thành công là 28%.
Hiện doanh thu từ khoa học công nghệ, trong đó có chuyển giao, của nhà trường khoảng 150-170 tỷ đồng/năm và phấn đấu đạt 350 tỷ đồng vào năm 2030. Muốn như vậy, hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp phải sâu hơn, rộng hơn và hiệu quả cao hơn.
Theo PGS.TS. Phạm Đình Anh Khôi, Giám đốc Trung tâm ươm tạo doanh nghiệp công nghệ, Trường Đại học Bách khoa TP.HCM, nhiệm vụ cốt lõi của nhà trường không chỉ là đào tạo và nghiên cứu mà còn là đổi mới sáng tạo, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tạo ra giá trị kinh tế từ tài sản trí tuệ.
"Nhà trường luôn rất mở với nhu cầu của doanh nghiệp. Hai bên ngồi lại với nhau để xem tiếng nói chung có không. Điều này rất quan trọng vì hai bên phải thấu hiểu nhau, biết mục tiêu riêng của từng bên để kết hợp thành mục tiêu chung. Trên cơ sở đó có sự đồng thuận và hợp tác lâu dài vì hợp tác nào cũng sẽ trải qua nhiều giai đoạn"- ông Khôi nói.
Công ty cổ phần Real Time Robotics Việt Nam (RtR) là một doanh nghiệp công nghệ cao đang gây tiếng vang với các dòng sản phẩm máy bay không người lái (UAV), đã sử dụng nhân lực và công nghệ Việt Nam.
Anh Hà Công Thiện, Kỹ sư tích hợp hệ thống, chia sẻ, thông qua liên kết trong đào tạo và chuyển giao công nghệ giữa trường đại học và công ty này mà năm 2022 khi còn là sinh viên, anh đã được thực tập và tham gia sản xuất. Năm 2024, anh tốt nghiệp đại học và trở thành nhân viên chính thức của công ty, cùng đồng nghiệp tiếp nối những đổi mới sáng tạo.
Theo anh Thiện, với các sản phẩm đa dụng như UAV, làm chủ công nghệ là yếu tố then chốt. Nếu nhà trường và doanh nghiệp liên kết tốt trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển giao khoa học công nghệ thì Việt Nam sẽ sớm trở thành quốc gia sáng tạo thay vì chỉ đóng vai trò “xưởng lắp ráp”.
"Nếu mở ra một hướng hợp tác thì sẽ là một hợp tác rất là bao quát, rộng giữa trường với phía doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể tài trợ tài chính, nhân lực, hai bên cùng đưa ra những đề tài có tính ứng dụng thực tiễn, những đối tác đang cần. Doanh nghiệp cũng có thể cung cấp các nền tảng để đội ngũ nghiên cứu sinh, giảng viên có thể thử nghiệm, kiểm chứng, ứng dụng thực tế, giảm thời gian và công sức rất nhiều."- anh Hà Công Thiện đề xuất.
Trong bối cảnh hiện nay, hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, tập trung vào ba định hướng chính: Đặt hàng các bài toán số hóa, tối ưu hóa và tuần hoàn ngay tại dây chuyền sản xuất nhằm tạo ra giải pháp phù hợp thực tế; đồng phát triển sản phẩm, dịch vụ mới dựa trên nghiên cứu R&D và công nghệ xanh; đồng thiết kế chương trình đào tạo, học kỳ doanh nghiệp và tuyển dụng sớm nhân sự để gắn kết đào tạo với nhu cầu thị trường.
Riêng với chuyển giao công nghệ, xu hướng “không mua đứt bán đoạn” mà tiếp tục cùng nhau đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm là phù hợp thực tế.
Từ khóa: công nghệ, công nghệ, doanh nghiệp, viện trường, chuyển giao, đổi mới sáng tạo, Bách khoa TPHCM
Thể loại: Kinh tế
Tác giả: minh hạnh, ctv kiệt hương/vov-tp.hcm
Nguồn tin: VOVVN