Thu ngân sách 6 tháng đầu năm đạt 1,57 triệu tỷ đồng

Trình bày tham luận tại Hội nghị sơ kết toàn quốc thực hiện nhiệm vụ tài chính - ngân sách, đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 ngành Tài chính chiều nay 17/7, bà Trần Thị Tuyết Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ cho biết, sau sắp xếp, toàn ngành Tài chính đã giảm khoảng 3.600 đầu mối, tương đương khoảng 37% so với trước khi hợp nhất. Toàn bộ cấp tổng cục được xóa bỏ; hơn 100 đầu mối cấp vụ, cục cùng hàng nghìn đầu mối cấp phòng, chi cục và tương đương được cắt giảm. Số lượng đơn vị sự nghiệp công lập giảm 62%, đồng thời giảm số lượng cấp phó và lãnh đạo quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành.

Trong 6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%, mức cao nhất kể từ năm 2011; thu ngân sách tăng khá, bội chi và nợ công vẫn trong ngưỡng an toàn. Bộ Tài chính đã chủ động tham mưu điều hành chính sách tài khóa, phối hợp kiểm soát giá trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động, giúp CPI bình quân 6 tháng tăng 4,38%, lạm phát cơ bản tăng 4,12%.

Lũy kế thu ngân sách nhà nước 6 tháng ước đạt 1.568,2 nghìn tỷ đồng, bằng 62% dự toán năm và tăng 17,4% so với cùng kỳ. Cùng với bảo đảm nguồn thu, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí và lệ phí được thực hiện với tổng giá trị khoảng 89.000 tỷ đồng, hỗ trợ doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh.

Chi ngân sách được điều hành trong phạm vi dự toán, đồng thời bảo đảm các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý nhà nước và an sinh xã hội. Đến ngày 30/6, chi ngân sách nhà nước ước đạt 1.149,1 nghìn tỷ đồng, bằng 36,4% dự toán. Nguồn lực ngân sách cũng được ưu tiên cho các lĩnh vực đột phá theo các nghị quyết của Bộ Chính trị, trong đó, bố trí 3% tổng chi ngân sách cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; 2% cho văn hóa và 20% cho giáo dục.

Niềm tin của nhà đầu tư tiếp tục được củng cố. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký trong 6 tháng đạt trên 34,6 tỷ USD, tăng 61%; vốn thực hiện đạt trên 13,03 tỷ USD, tăng 11,2%. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đang tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết số 10-NQ/TW, hướng dòng vốn đầu tư nước ngoài vào các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, gắn với chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Về phát triển doanh nghiệp, trong 6 tháng, cả nước có 111.693 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 22,5%; 58.149 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt 169.842 doanh nghiệp, tăng 11,2%. Cả nước hiện có khoảng 1,061 triệu doanh nghiệp đang hoạt động và trên 35.000 hợp tác xã.

Đối với đầu tư công, ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Vụ Phát triển hạ tầng cho biết, đến hết ngày 30/6, cả nước giải ngân được 356.900 tỷ đồng, đạt 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và cao hơn cùng kỳ năm 2025 khoảng 38.400 tỷ đồng về giá trị tuyệt đối.

Để thúc đẩy giải ngân và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, Bộ Tài chính đã báo cáo lãnh đạo Chính phủ phương án chấm điểm KPI đối với các bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong thực hiện kế hoạch vốn. Yêu cầu đặt ra là giải ngân phải gắn với hiệu quả kinh tế – xã hội; mỗi đồng vốn đầu tư công phải tạo thêm năng lực sản xuất, đồng thời dẫn dắt và kích hoạt nguồn lực của các thành phần kinh tế khác.

Thị trường tài chính tiếp tục phát triển. Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thông tin, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu hiện đạt khoảng10,6 triệu tỷ đồng, tăng 6% so với cuối năm 2025, tương đương 82,3% GDP ước tính năm 2025. Quy mô thị trường trái phiếu đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, tăng 6,1%, tương đương 22,1% GDP.

Thị trường bảo hiểm ghi nhận đà phục hồi, với tổng tài sản đạt 1,187 triệu tỷ đồng, tăng 10,27%; đầu tư trở lại nền kinh tế ước đạt 1,021 triệu tỷ đồng, tăng 11,55%. Cuối tháng 4/2026, Moody’s nâng triển vọng của Việt Nam từ “Ổn định” lên “Tích cực”.

Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ Tài chính cũng nhìn nhận một số tồn tại như: tăng trưởng 6 tháng đầu năm chưa đạt mục tiêu đề ra, trong khi rủi ro lạm phát gia tăng. Xung đột địa chính trị tiếp tục gây sức ép lên giá năng lượng, hoạt động sản xuất, kinh doanh và nguồn thu ngân sách.

Giải ngân đầu tư công và quyết toán dự án hoàn thành chưa đạt kỳ vọng. Công tác xây dựng thể chế có lúc chưa theo kịp yêu cầu phát triển; dự báo và xây dựng dự toán thu tại một số địa phương chưa sát thực tế. Việc xử lý, khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy còn chậm, làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Việc giải quyết hồ sơ hoàn thuế, quyết toán thuế dù đã được cải thiện nhưng có thời điểm còn chậm, thủ tục chưa thực sự thông suốt. Đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại còn tiềm ẩn diễn biến phức tạp. Cải cách hành chính và hiện đại hóa tại một số đơn vị chưa đồng bộ; kỷ luật, kỷ cương có lúc chưa nghiêm, vẫn còn tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: "Chung lòng, chung sức" thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Đối với 6 tháng cuối năm, ngành Tài chính xác định nhiệm vụ là rất nặng nề. Để tăng trưởng cả năm đạt từ 10% trở lên, nền kinh tế phải phấn đấu tăng 11,9% trong nửa cuối năm, trong khi tình hình kinh tế và địa chính trị toàn cầu được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn yêu cầu toàn ngành "chung lòng, chung sức" thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời khẩn trương rà soát, điều chỉnh kịch bản tăng trưởng trên cơ sở kết quả 6 tháng đầu năm để hoàn thành các mục tiêu năm 2026 và xây dựng kế hoạch năm 2027 sát thực tế.

Bộ trưởng nhấn mạnh nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện thể chế theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, giảm tối đa cơ chế "xin - cho", cắt giảm thủ tục hành chính và chuyển mạnh sang hậu kiểm.

Về quản lý tài chính - ngân sách, Bộ trưởng yêu cầu thực hiện thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng đồng thời tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh; đẩy mạnh làm sạch dữ liệu người nộp thuế, quản lý theo thời gian thực và hướng tới mục tiêu người nộp thuế có thể thực hiện đầy đủ nghĩa vụ mà không phải trực tiếp gặp cán bộ thuế.

Đối với đầu tư công, Bộ trưởng yêu cầu phấn đấu giải ngân tối đa 100% kế hoạch vốn năm 2026, lấy hiệu quả làm tiêu chí hàng đầu, đồng thời khơi thông các nguồn lực trong nước, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng và khai thác hiệu quả tài sản công.

Bộ trưởng cũng yêu cầu đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo hướng lượng hóa bằng KPI, cá thể hóa trách nhiệm; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu tài chính kết nối, liên thông giữa Thuế, Hải quan, Kho bạc, Chứng khoán và các cơ quan liên quan theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Mục tiêu là mọi hoạt động quản lý tài chính, thuế được thực hiện trên môi trường số, theo thời gian thực, giúp doanh nghiệp có thể tra cứu và thực hiện nghĩa vụ thuế 24/7.