Thông tin trên được ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), nhấn mạnh khi trao đổi về Thông tư số 85/2026/TT-BGDĐT, ban hành ngày 30/9/2026, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026, thay thế Thông tư số 04/2014/TT-BGDĐT đối với cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định.

Không mặc nhiên dừng, cũng không được tiếp tục bằng mọi giá

Theo ông Thái Văn Tài, Thông tư 85 không quy định việc chấm dứt tất cả chương trình liên kết đang được tổ chức tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Việc tiếp tục, điều chỉnh hay chấm dứt một hoạt động phải căn cứ vào bản chất nội dung, điều kiện tổ chức, quy định của Thông tư và pháp luật liên quan.

Khoản 2 Điều 7 quy định về hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học, trong đó có các nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu nhằm đáp ứng sở thích, năng khiếu và định hướng phát triển cá nhân. Những hoạt động này có thể được tổ chức trên cơ sở tự nguyện và thu kinh phí theo quy định khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Chẳng hạn, các nội dung chuyên sâu về ngoại ngữ, lập trình, robot, IoT, nghiên cứu khoa học kỹ thuật hoặc phát triển năng khiếu văn hóa, nghệ thuật, thể thao có thể được xem xét tổ chức theo nhu cầu người học. Tuy nhiên, tên gọi “liên kết”, “nâng cao” hay “tự chọn”, hoặc việc có đối tác bên ngoài tham gia, không tự động quyết định hoạt động đó có được phép thu tiền hay không.

Ngược lại, những nội dung giáo dục cơ bản, nền tảng thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước và các hoạt động giáo dục tăng cường không được chuyển sang hoạt động theo nhu cầu để thu kinh phí. Điều 5 cũng nghiêm cấm ép buộc, tạo áp lực để học sinh tham gia hoặc lợi dụng các hoạt động này để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi, tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định.

Riêng đối với các hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa đã được phê duyệt nội dung hoặc đang triển khai theo văn bản, hợp đồng ký trước ngày Thông tư có hiệu lực, Điều 24 quy định cơ sở giáo dục được tiếp tục thực hiện đến hết năm học 2026–2027 nếu nội dung, hình thức tổ chức, mức thu và các điều kiện bảo đảm không trái Thông tư và pháp luật liên quan. Trường hợp không phù hợp, nhà trường phải điều chỉnh; việc điều chỉnh hoặc chấm dứt hợp đồng thực hiện theo quy định pháp luật và thỏa thuận giữa các bên, bảo đảm quyền lợi người học.

Trường hợp không phù hợp, cơ sở giáo dục phải điều chỉnh theo quy định. Việc điều chỉnh hoặc chấm dứt hợp đồng thực hiện theo pháp luật và thỏa thuận giữa các bên, bảo đảm quyền lợi của người học.

Ông Tài đề nghị các trường rà soát kế hoạch, nội dung, đối tác, mức thu và điều kiện tổ chức; chủ động trao đổi với cơ quan quản lý giáo dục khi có vướng mắc. Sở GD&ĐT hướng dẫn thực hiện theo thẩm quyền, không đặt thêm điều kiện, thủ tục ngoài Thông tư.

Không được cắt hoạt động tăng cường để chuyển sang chương trình có thu tiền

Một vấn đề được đặt ra là liệu có tình trạng nhà trường không chú trọng hoạt động giáo dục tăng cường do không được thu tiền, nhưng lại mở rộng chương trình liên kết dưới danh nghĩa hoạt động theo nhu cầu người học hay không.

Theo ông Thái Văn Tài, Thông tư 85 đã quy định trách nhiệm của nhà trường và các hành vi bị nghiêm cấm nhằm ngăn ngừa tình trạng này. Trước hết, khoản 1 Điều 5 nghiêm cấm việc cắt giảm, không tổ chức hoặc tổ chức không đầy đủ nội dung giáo dục tăng cường theo kế hoạch đã được phê duyệt. Điểm a khoản 3 Điều 7 đồng thời quy định, cơ sở giáo dục chỉ được tổ chức hoạt động theo nhu cầu người học khi đã bảo đảm thực hiện đầy đủ hoạt động giáo dục chính khóa và giáo dục tăng cường.

Như vậy, nhà trường không được bỏ qua những nội dung giáo dục tăng cường đã xác định trong kế hoạch để chuyển sang tổ chức hoạt động có thu tiền.

Theo Điều 14 và Điều 15, kinh phí tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường được bảo đảm theo quy định, từ dự toán chi thường xuyên của cơ sở giáo dục, các nguồn kinh phí hợp pháp khác và việc bố trí ngân sách theo thẩm quyền. Không thu tiền của người học không đồng nghĩa với việc nhà trường được phép cắt giảm hoặc không tổ chức hoạt động đã cam kết trong kế hoạch.

Thông tư cũng nghiêm cấm việc chuyển, tách nội dung giáo dục thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc hoạt động giáo dục tăng cường sang hoạt động theo nhu cầu người học để thu kinh phí. Vì vậy, việc phân loại phải căn cứ vào mục tiêu, nội dung và cách thức tổ chức thực tế, không chỉ dựa vào tên gọi của chương trình.

Công khai nội dung, mức thu và trách nhiệm của nhà trường

Theo ông Tài, người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm về việc tổ chức hoạt động, lựa chọn đối tác, chất lượng, điều kiện bảo đảm, việc thu và sử dụng kinh phí cũng như quyền lợi của học sinh.

Việc phối hợp với tổ chức, cá nhân bên ngoài phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và tự nguyện; không được ép buộc học sinh tham gia, để đối tác làm thay trách nhiệm của nhà trường hoặc lợi dụng hoạt động giáo dục để quảng cáo, tiếp thị trái quy định.

Với các nội dung liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), chẳng hạn, kiến thức nền tảng về AI, đạo đức và kỹ năng sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm có thể được tổ chức trong hoạt động giáo dục tăng cường theo kế hoạch của nhà trường. Trong khi đó, các nội dung chuyên sâu như lập trình, xây dựng sản phẩm hoặc thực hiện dự án AI có thể được xem xét tổ chức theo nhu cầu người học nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Tương tự, việc tăng cường thực hành giao tiếp, trải nghiệm và vận dụng ngoại ngữ phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông có thể thuộc hoạt động giáo dục tăng cường. Những nội dung chuyên sâu hoặc đáp ứng nhu cầu riêng, như chuẩn bị chứng chỉ quốc tế, cần được xem xét căn cứ vào mục tiêu và cách thức tổ chức cụ thể. Đây là những ví dụ minh họa cách phân định, không phải danh mục cố định áp dụng cho mọi trường hợp.

Để phụ huynh giám sát, nhà trường phải công khai kế hoạch, nội dung, hình thức tổ chức, thời lượng, đối tác phối hợp và mức thu nếu có theo quy định. Cha mẹ học sinh cần được thông tin rõ hoạt động nào không thu tiền, hoạt động nào có thể thu kinh phí và căn cứ thu. Đối với hoạt động giáo dục tăng cường, nhà trường không được thu tiền của người học dưới bất kỳ hình thức nào.

Bộ GD&ĐT đề nghị các cơ sở giáo dục thực hiện nghiêm thông tư; cơ quan quản lý giáo dục tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo thẩm quyền. Khi phát hiện dấu hiệu thu tiền không đúng quy định, ép buộc học sinh tham gia hoặc tổ chức hoạt động không đúng bản chất, phụ huynh có thể phản ánh với nhà trường hoặc cơ quan quản lý giáo dục có thẩm quyền.