Castelion, công ty khởi nghiệp do các cựu nhân viên SpaceX thành lập, mới đây đã công bố hình ảnh đầu tiên về Blackbeard, mẫu vũ khí siêu vượt âm được phát triển theo hướng giảm đáng kể chi phí và tăng khả năng sản xuất hàng loạt. Cách tiếp cận này nhằm giúp quân đội Mỹ sở hữu số lượng lớn vũ khí siêu vượt âm với chi phí thấp hơn.

Hình ảnh được công bố tại trụ sở Castelion cho thấy Blackbeard có cấu hình gồm tầng tăng tốc mang dáng dấp tên lửa đạn đạo và một phương tiện lướt siêu vượt âm (HGV) không có động cơ đẩy riêng. Tầng tăng tốc sẽ đưa HGV lên độ cao và vận tốc cần thiết trước khi tách ra để lao tới mục tiêu.

Cấu hình này khác với tên lửa hành trình siêu vượt âm, vốn sử dụng động cơ hút khí để duy trì tốc độ cao trong phần lớn hành trình. Vận tốc siêu vượt âm thường được định nghĩa từ Mach 5 trở lên, tức gấp ít nhất 5 lần tốc độ âm thanh.

Castelion chưa công bố đầy đủ thông số kỹ thuật của Blackbeard, nhưng trước đây từng hé lộ mẫu vũ khí này có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách gần 800 km.

Khác biệt từ cách thiết kế đến sản xuất

Hình ảnh mới cho thấy cả hai tầng của Blackbeard đều được trang bị các cánh ổn định hình chữ thập. HGV có đường gờ nổi chạy dọc thân và phần mũi thuôn nhọn, tạo nên hình dáng đặc trưng.

Thiết kế Blackbeard vẫn có thể tiếp tục được điều chỉnh trong quá trình phát triển. Trước đó, Castelion cũng từng công bố hình ảnh một số cấu hình tên lửa thử nghiệm khác nhau, có thiết kế đơn giản hơn nhiều. Theo Castelion, những phương tiện này được sử dụng để thử nghiệm giá rẻ, nhanh chóng điều chỉnh thiết kế các bộ phận và kiểm chứng tính năng bằng dữ liệu thu được từ thực tế.

Một số cấu hình thử nghiệm trước đây còn có phần đuôi mang thiết kế tương đồng với các tên lửa phòng không dòng Standard đang được Hải quân Mỹ và nhiều lực lượng hải quân khác sử dụng.

Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược của Castelion không chỉ nằm ở bản thân Blackbeard mà còn ở cách công ty tổ chức quá trình phát triển và sản xuất. Blackbeard được thiết kế ngay từ đầu với mục tiêu có chi phí thấp hơn đáng kể và dễ sản xuất hàng loạt hơn so với các hệ thống tên lửa cao cấp truyền thống.

Castelion cho biết Blackbeard đã được phát triển từ một thiết kế hoàn toàn mới thành chương trình vũ khí chỉ trong chưa đầy 4 năm, với mục tiêu đưa tên lửa vào biên chế từ năm 2027. Trong 18 tháng qua, công ty cũng đã nhận được hơn 500 triệu USD hợp đồng từ quân đội Mỹ.

Để phục vụ mục tiêu này, Castelion đang đầu tư mạnh vào cơ sở sản xuất Project Ranger tại hạt Sandoval, bang New Mexico. Khu tổ hợp rộng 400 héc-ta, được công ty mô tả là cơ sở sản xuất tên lửa siêu vượt âm chuyên dụng lớn nhất tại Mỹ. Castelion trước đó đã cam kết đầu tư hơn 250 triệu USD cho hạ tầng tại đây và dự kiến tiếp tục chi thêm hàng trăm triệu USD để mở rộng công suất.

Mục tiêu của Castelion là tạo ra năng lực sản xuất đủ lớn để hàng nghìn vũ khí siêu vượt âm có thể được chế tạo mỗi năm. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với cách phát triển nhiều hệ thống siêu vượt âm hiện nay, vốn tập trung mạnh vào khả năng kỹ thuật nhưng gặp thách thức về giá thành và sản lượng.

Mở rộng khả năng triển khai trên nhiều nền tảng

Nhu cầu về một loại vũ khí siêu vượt âm có giá thành thấp hơn đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ quân đội Mỹ. Tháng 5 năm nay, Lầu Năm Góc đã đề ra kế hoạch mua ít nhất 10.000 tên lửa Blackbeard cùng khoảng 10.000 tên lửa hành trình giá rẻ tương tự trong vòng 3 năm. Mục tiêu của Washington là nhanh chóng bổ sung kho vũ khí tấn công tầm xa, đồng thời thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ duy trì sản xuất với tốc độ cao trong thời gian dài.

Lục quân Mỹ đặc biệt quan tâm tới phiên bản Blackbeard phóng từ mặt đất. Các tài liệu ngân sách cho thấy chương trình đang được thúc đẩy theo từng giai đoạn, đồng thời vẫn để ngỏ các phương án điều chỉnh hoặc dừng chương trình nếu cần.

Blackbeard có thể được triển khai từ các bệ phóng tự động hoặc hệ thống pháo binh cơ động cao M142 HIMARS đang có trong biên chế. Tuy nhiên, số lượng Blackbeard có thể mang theo trên từng loại bệ phóng hiện chưa được công bố.

Washington mô tả Blackbeard là vũ khí siêu vượt âm có giá cả hợp lý, được sản xuất hàng loạt và dành cho các đòn tấn công chính xác ở tầm trung. Lục quân Mỹ muốn tận dụng những tiến bộ về công nghệ, vật liệu và phương pháp sản xuất để rút ngắn chu kỳ thiết kế, phát triển phần cứng linh hoạt và nhanh chóng đưa những cải tiến vào thực tế.

Không chỉ Lục quân, Hải quân Mỹ cũng đã ký hợp đồng với Castelion để tích hợp Blackbeard lên tiêm kích hạm F/A-18E/F Super Hornet, hướng tới khả năng tác chiến ban đầu vào năm 2027. Chương trình bao gồm thử nghiệm an toàn hệ thống, chứng nhận, bay thử và các hoạt động tích hợp nhằm đáp ứng yêu cầu khai thác trên tàu sân bay. Trong tương lai, các biến thể Blackbeard cũng có thể được nghiên cứu để triển khai trên tàu chiến, tàu ngầm hoặc các bệ phóng mặt đất.

Lục quân Mỹ trước đó cho biết phiên bản Blackbeard phóng từ mặt đất dự kiến sẽ sử dụng một thiết kế Blackbeard tầm xa phóng từ máy bay hiện có. Điều này cho thấy Castelion đang tìm cách phát triển nhiều biến thể từ một nền tảng chung, qua đó giảm thời gian và chi phí nghiên cứu, thử nghiệm cũng như sản xuất.

Từ Blackbeard đến hệ sinh thái vũ khí mới

Tham vọng của Castelion không dừng lại ở Blackbeard. Công ty cho biết đã phát triển một hệ thống tấn công chính xác tầm xa hơn trong nhiều năm qua và sẽ đẩy nhanh quá trình nghiên cứu, thử nghiệm. Hệ thống mới dự kiến tận dụng lại công nghệ, linh kiện và phương pháp sản xuất được phát triển cho Blackbeard.

Castelion cũng đang nghiên cứu các hệ thống phòng thủ theo cùng triết lý: giảm giá thành, tăng tốc độ sản xuất và tạo ra kho dự trữ đủ lớn cho nhiệm vụ phòng không, phòng thủ tên lửa. Đây là vấn đề ngày càng được quân đội Mỹ quan tâm.

Vũ khí siêu vượt âm có những ưu thế đáng kể về tốc độ và khả năng tiếp cận mục tiêu, nhưng quá trình phát triển và chế tạo chúng rất phức tạp. Một hệ thống có khả năng bay thử thành công chưa đồng nghĩa với việc nó có thể được sản xuất với số lượng đủ lớn để đáp ứng nhu cầu chiến đấu.

Castelion kỳ vọng cách thay đổi quy trình thiết kế và sản xuất có thể giải quyết phần nào bài toán này. Chiến lược này phù hợp với xu hướng của quân đội Mỹ tìm kiếm các loại vũ khí chính xác có chi phí thấp, tương đối đơn giản trong sản xuất và có thể chế tạo với số lượng lớn. Washington cũng ngày càng tìm đến các công ty quốc phòng mới, trong đó có những doanh nghiệp không thuộc nhóm nhà thầu truyền thống, để phát triển và sản xuất các hệ thống như vậy. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng kho vũ khí đủ lớn với chi phí có thể duy trì trong dài hạn, đặc biệt trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột quy mô lớn và kéo dài nhiều năm.

Tuy nhiên, Blackbeard vẫn phải chứng minh được khả năng chuyển từ một chương trình phát triển nhanh sang sản xuất ổn định với quy mô lớn. Mục tiêu đưa tên lửa vào biên chế năm 2027 là một cột mốc quan trọng, nhưng việc duy trì sản lượng cao trong thời gian dài mới là phép thử thực sự đối với mô hình của Castelion.