"Vùng tử thần" ở chiến trường Ukraine

Một quan chức quốc phòng cấp cao Ukraine cho biết, binh sĩ nước này phải mất nhiều ngày để di chuyển qua khu vực được gọi là "vùng tử thần" nhằm tiếp cận các vị trí tiền tuyến. Theo ông, đây có thể là giai đoạn nguy hiểm nhất trong toàn bộ nhiệm vụ tác chiến.

"Vùng tử thần" là khu vực gần tiền tuyến có mật độ máy bay không người lái (UAV) dày đặc, nơi bất kỳ mục tiêu nào đang di chuyển, từ binh sĩ đến phương tiện quân sự, đều có nguy cơ bị phát hiện và tấn công. Dù quy mô khác nhau theo từng khu vực, nhưng nhìn chung vùng này thường kéo dài khoảng 10-20 km tính từ tiền tuyến và được các quan chức Ukraine đánh giá là đang tiếp tục mở rộng.

Ông Oleksiy Vyskub, Thứ trưởng Quốc phòng thứ nhất của Ukraine, cho biết phạm vi của "vùng tử thần" có thể tăng gấp đôi trong năm nay. Hiện nay, lực lượng bộ binh phải mất nhiều ngày mới có thể tiếp cận vị trí chiến đấu bên trong khu vực này, trong điều kiện luôn bị UAV trinh sát giám sát và đối mặt với nguy cơ tấn công từ UAV đối phương.

Theo ông Vyskub, binh sĩ Ukraine phải đối mặt với nguy cơ thương vong lớn nhất khi di chuyển trong khu vực nói trên. Ông cũng nhận định trong tương lai, quân đội có thể sẽ không còn khả năng đưa lực lượng vào sâu trong khu vực này như hiện nay.

Trước thực tế đó, Ukraine đặt mục tiêu thay thế con người bằng các hệ thống không người lái, đặc biệt là robot mặt đất, để thực hiện nhiệm vụ hậu cần tại các khu vực chiến sự nhằm giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ. Sự xuất hiện và mở rộng của "vùng tử thần" phản ánh xu hướng gia tăng nhanh chóng của chiến tranh không người lái trên chiến trường Ukraine, trong bối cảnh cả hai bên đều đẩy mạnh sử dụng các phương tiện tự hành trên không và mặt đất.

Ông Andrii Hrytseniuk, Giám đốc điều hành nền tảng đổi mới quốc phòng Brave1 do chính phủ Ukraine hỗ trợ, cho biết pháo binh từng đóng vai trò chủ đạo trên chiến trường khi Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn vào năm 2022. Tuy nhiên, hiện nay hơn 80% các cuộc tấn công trên chiến trường do bằng máy bay không người lái thực hiện.

Ông Andrii Hrytseniuk cho biết, hơn 95% các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine hiện được thực hiện bằng các hệ thống do trong nước sản xuất, thay vì các mẫu do nước ngoài cung cấp. Theo ông, ngành công nghiệp UAV của Ukraine đã phát triển mạnh kể từ năm 2022, khi số lượng nhà sản xuất tăng từ gần 10 lên hơn 500 đơn vị.

Kho UAV của Ukraine hiện ngày càng đa dạng và chuyên biệt hóa, trong đó có các hệ thống phục vụ trinh sát, tấn công, đánh chặn, tác chiến hải quân, hoạt động mặt đất và các nhiệm vụ tầm xa.

Các phương tiện này sử dụng những công nghệ điều khiển khác nhau. Một số dựa trên liên kết vô tuyến truyền thống, trong khi một số khác sử dụng cáp quang để giảm tác động của các biện pháp gây nhiễu điện tử. Những mẫu UAV mới hơn còn được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép tiếp tục thực hiện nhiệm vụ ngay cả khi mất kết nối với người điều khiển.

Kiev buộc phải thay đổi phương thức tác chiến

Theo Thứ trưởng Quốc phòng thứ nhất Ukraine Oleksiy Vyskub, số lượng UAV được triển khai trên chiến trường đã tăng đáng kể trong thời gian qua. Ông cho biết Ukraine hiện sản xuất và đưa vào sử dụng hàng chục nghìn UAV đánh chặn mỗi tháng nhằm tăng cường năng lực phòng không. Những hệ thống này được thiết kế để đối phó với các mục tiêu trên không và không được sử dụng trong các nhiệm vụ tấn công bộ binh hay khí tài quân sự trên mặt đất.

Ngoài UAV đánh chặn, vốn đang trở thành một thành tố quan trọng trong mạng lưới phòng không của Ukraine, Kiev cũng ưu tiên phát triển các UAV tấn công tầm trung có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách lên tới 300 km. Các hệ thống này được sử dụng để tấn công các cơ sở hậu cần, kho tàng và vị trí quân sự của Nga phía sau tiền tuyến. Giới chức Ukraine và nhiều nhà phân tích quân sự đánh giá chiến dịch tấn công bằng UAV tầm trung đang mở ra một giai đoạn mới của cuộc xung đột.

Phát biểu với báo chí, Bộ trưởng Chuyển đổi số Ukraine Mykhailo Fedorov lưu ý, Ukraine cũng chủ động ưu tiên phát triển năng lực tác chiến tầm sâu, nhằm làm giảm áp lực lên các đơn vị đang chiến đấu tại tuyến đầu. Ông Fedorov nhấn mạnh UAV tấn công tầm trung hiện là một trong những lợi thế công nghệ quan trọng của Ukraine trong cuộc xung đột.

Trong khi đó, ông Vyskub cho rằng vai trò ngày càng lớn của công nghệ đang làm thay đổi căn bản phương thức tác chiến hiện đại. Theo ông, nhiều chỉ huy trẻ có thế mạnh trong phân tích dữ liệu và vận hành các hệ thống công nghệ, từ đó thúc đẩy quá trình đổi mới trên chiến trường.

Ông Vyskub nhận định mô hình tác chiến truyền thống, dựa chủ yếu vào bộ binh, pháo binh và các cuộc giao tranh trực diện, đang dần nhường chỗ cho các hình thức chiến tranh ứng dụng công nghệ cao và phương tiện không người lái.