Ngày 26/9/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã ký Quyết định số 1856/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về tình hình thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI và Kết luận số 72-KL/TW của Bộ Chính trị khóa XIII về xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại tại Thông báo số 139-TB/VPTW ngày 08/8/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng.

Không để xảy ra tình trạng dự án được quyết định khi chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện

Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu phải bám sát 5 định hướng đổi mới tư duy phát triển kết cấu hạ tầng: Bảo đảm tính đồng bộ, liên thông trong quy hoạch và đầu tư; Lấy chất lượng phục vụ và hiệu quả thực tế làm mục tiêu; Kết hợp hài hòa giữa hạ tầng vật chất, hạ tầng số và hạ tầng tự nhiên; Coi phát triển kết cấu hạ tầng là một ngành kinh tế chiến lược; Phát huy vai trò định hướng, dẫn dắt của Nhà nước trong huy động nguồn lực.

Đi cùng với việc gắn phát triển hạ tầng với hiệu quả sử dụng đất, kế hoạch yêu cầu quỹ đất và không gian phát triển phải được dự trữ, bảo vệ với tầm nhìn ít nhất 50 năm. Toàn bộ tiến trình triển khai phải kết nối chặt chẽ với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, các quy hoạch cấp quốc gia, vùng, ngành và tỉnh, cùng các chương trình mục tiêu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và quốc phòng, an ninh.

Đặc biệt, Kế hoạch đưa ra nguyên tắc bắt buộc: Các bộ, cơ quan, địa phương phải rà soát kỹ điều kiện thực hiện trước khi quyết định đầu tư; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng dự án được quyết định khi chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện về quy hoạch, đất đai, mặt bằng, nguồn vốn, vật liệu, công nghệ, nhân lực và hạ tầng kết nối. Việc quản lý dự án và tài sản hạ tầng phải được thực hiện theo toàn bộ vòng đời.

Song song đó, đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; thiết lập cơ chế phối hợp cùng một đầu mối chịu trách nhiệm đối với các dự án liên ngành, liên vùng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn liền với phân bổ nguồn lực, năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình. Tuyệt đối không làm phát sinh cơ chế, bộ máy trung gian không cần thiết; ưu tiên tích hợp các nguồn lực sẵn có và mọi nhiệm vụ bổ sung đều phải làm rõ nguồn lực cùng hiệu quả đầu ra.

6nhiệm vụ cụ thể và ưu tiên cho các hạ tầng chiến lược

Kế hoạch xác định rõ 6 nhiệm vụ trọng tâm gồm:

Đổi mới công tác quy hoạch phát triển kết cấu hạ tầng, bảo đảm đồng bộ, liên thông, tầm nhìn dài hạn;

Đổi mới căn bản quản lý đầu tư và quản trị tài sản kết cấu hạ tầng;

Tập trung nguồn lực cho phát triển các hạ tầng chiến lược;

Đổi mới cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực;

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực, năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình;

Các nhiệm vụ phát triển kết cấu hạ tầng đến năm 2045.

Đối với nhiệm vụ về tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng chiến lược, các lĩnh vực ưu tiên bao gồm:

Giao thông và logistics: Hoàn thiện hạ tầng các hành lang trục Bắc - Nam và Đông - Tây; ưu tiên liên kết cao tốc, đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường thủy, cảng biển, sân bay, trung tâm logistics, khu kinh tế, hành lang kinh tế và các cửa khẩu quốc tế; gắn đầu tư hạ tầng với chuyển giao công nghệ, công nghiệp nội địa.

Hạ tầng năng lượng: Phát triển đồng bộ nguồn điện, lưới điện truyền tải, lưu trữ năng lượng và các hạ tầng năng lượng chiến lược; bảo đảm an ninh năng lượng, kết nối với tiểu vùng và ASEAN, tăng khả năng hấp thụ năng lượng mới, năng lượng sạch và nâng cao tính tự chủ hệ thống.

Hạ tầng số và AI: Đầu tư, nâng cấp mạng truyền dẫn, trung tâm dữ liệu, điện toán hiệu năng cao và hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI); bảo đảm chủ quyền dữ liệu và năng lực tính toán quốc gia.

Chống chịu thiên tai & An ninh nguồn nước: Nâng cao khả năng ứng phó biến đổi khí hậu; ưu tiên đồng bằng sông Cửu Long, vùng ven biển, trung tâm công nghiệp, cụm cảng lớn và vùng có rủi ro cao.

Đồng thời, có chương trình xử lý dứt điểm các điểm nghẽn hạ tầng đô thị, hạ tầng xã hội tại các đô thị lớn và vùng động lực, khu công nghiệp, khu kinh tế và khu vực tập trung đông dân cư.

Tầm nhìn đến năm 2045: Hướng tới hạ tầng đa tầng và "bản sao số"

Kế hoạch vạch rõ lộ trình dài hạn với nhiều định hướng đột phá mang tính thời đại:

Hành lang thế hệ mới & mạng lưới dữ liệu: Hình thành trục hạ tầng Bắc - Nam thế hệ mới tích hợp đường bộ, đường sắt, năng lượng, cáp quang, logistics; phát triển các hành lang Đông - Tây kết nối nội địa với hệ thống cảng biển, cửa khẩu. Tích hợp hạ tầng năng lượng với cáp quang biển, trung tâm dữ liệu và điện toán AI sử dụng năng lượng sạch.

Hạ tầng xã hội và thích ứng khí hậu: Thiết lập hệ thống giám sát tài nguyên nước thời gian thực, liên kết vận hành các hệ thống hồ chứa, cấp nước và kiểm soát mặn; hiện đại hóa hạ tầng giáo dục, y tế, việc làm gắn với hạ tầng số; ưu tiên đường sắt đô thị và đường sắt vùng kết nối trung tâm việc làm, khu dân cư.

Phát triển hạ tầng đa tầng: Đồng bộ không gian ngầm (số hóa tại các đô thị lớn), hạ tầng biển (gắn kết cảng biển, logistics với an ninh quốc phòng), hạ tầng tầm thấp (thiết lập hành lang bay và điều hành dịch vụ tầm thấp) cùng hạ tầng không gian (vệ tinh, trạm mặt đất, quan sát Trái đất).

Bản sao số & Công trình biểu trưng: Xây dựng mô hình số thống nhất, hướng tới hình thành "bản sao số" cho các hệ thống giao thông, năng lượng, thủy lợi, đô thị, công nghiệp, đất đai; mô phỏng kỹ thuật số trước khi đầu tư và giám sát vận hành theo thời gian thực.

Đặc biệt, xây dựng danh mục các công trình biểu trưng cho tầm vóc quốc gia, lấy năng lực của doanh nghiệp và đội ngũ chuyên gia Việt Nam làm tiêu chí quan trọng khi chuẩn bị và triển khai.