Bộ Công Thương đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi Thông tư 50, trong đó đề xuất đẩy sớm lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học. Cụ thể, xăng E10 dự kiến được phối trộn và bán rộng rãi trên cả nước từ ngày 30/4 tới đây – sớm hơn một tháng so với lộ trình cũ, trong khi xăng E5RON92 vẫn tiếp tục được bán đến hết năm 2030.

Bộ Công thương cho rằng, việc chuyển đổi sớm xăng E10 góp phần giảm phụ thuộc nhập khẩu, ổn định thị trường và nâng tự chủ năng lượng quốc gia.Đây cũng là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới diễn biến phức tạp do tác động xung đột Trung Đông. Hy vọng rằng, các giải pháp triển khai sẽ đồng bộ từ nguồn cung, hạ tầng kỹ thuật, hành lang pháp lý cho đến việc đảm bảo quyền lợi của cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng.

Để hiểu rõ hơn góc nhìn của các doanh nghiệp đang trực tiếp kinh doanh mặt hàng này, VOV đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Bích Hường - Chủ tịch Chi hội xăng dầu, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam.

PV: Thưa bà, ở góc độ đại diện cho các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu, bà có quan điểm như thế nào về đề xuất bán rộng rãi xăng E10 trên cả nước từ 30/4?

Bà Nguyễn Thị Bích Hường:Trong thời gian qua, thị trường xăng dầu thế giới có nhiều biến động. Các chính sách của Chính phủ tương đối kịp thời để giữ ổn định thị trường, đây là điều các doanh nghiệp bán lẻ chúng tôi rất ghi nhận.Việc đẩy mạnh lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học sớm lên cũng là một giải pháp để làm chủ thị trường, và đương nhiên về mặt tuân thủ pháp luật, các doanh nghiệp sẽ chấp hành.

Tuy nhiên, phía sau việc triển khai xăng E10 vẫn còn rất nhiều trăn trở. Nhiên liệu sinh học E5 hay E10 không phải là phát minh riêng của Việt Nam, thế giới đã dùng từ lâu. Nhưng tại Việt Nam, chúng ta đã có một quãng thời gian dài sử dụng E5, và thực tế qua số liệu công bố, tỷ lệ tiêu dùng E5 rất thấp. Người tiêu dùng vẫn còn nhiều e ngại. Do đó, việc tiếp tục đẩy lên E10 tôi cho rằng hơi đột ngột.

Về mặt logic, chúng ta cần phải có đánh giá tổng kết lộ trình dùng E5 trước: Đã triển khai bao nhiêu năm? Tại sao tỷ lệ tiêu thụ lại thấp như thế? Người tiêu dùng lo ngại điều gì?Chúng ta phải làm tốt công tác truyền thông, nâng cao nhận thức trước khi chuyển sang E10. Hơn nữa, thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đang tăng, nhu cầu sử dụng các loại xe đắt tiền, xe hạng sang rất lớn. Các loại xe này đòi hỏi tiêu chuẩn nhiên liệu cao. Nếu chúng ta ép sử dụng 100% xăng E10 thì sẽ làm giảm đi quyền lựa chọn chính đáng của người tiêu dùng.

PV: Có một thực tế là tính đến giữa tháng 4, lượng E100 dùng để phối trộn còn thiếu từ 10.000 đến 15.000m3. Thêm vào đó, nhiều hãng xe được chỉ định chỉ đổ xăng đặc thù từ RON95 trở lên. Trong bối cảnh nguồn cung phối trộn thì thiếu hụt, còn người dùng lại e ngại, Chi hội đã nhận được những phản hồi hay kiến nghị cụ thể nào từ phía các doanh nghiệp?

Bà Nguyễn Thị Bích Hường:Từ góc độ người tiêu dùng, họ rất băn khoăn vì các dòng xe đời mới, xe cao cấp trong catalog hướng dẫn sử dụng hoàn toàn không đề cập đến xăng E10, mà đều khuyến cáo sử dụng xăng RON95, thậm chí RON98. Còn đối với các doanh nghiệp bán lẻ, trăn trở của họ lớn hơn rất nhiều.

Thứ nhất là vấn đề tồn trữ. Xăng E10 có đặc tính dễ hao hụt và dễ bị tách lớp nếu bảo quản lâu. Thứ hai là hành lang pháp lý. Nghị định kinh doanh xăng dầu mới thay thế cho các Nghị định 83, 95 và 80 đã 3 năm nay vẫn chưa được ban hành. Khi có biến động, doanh nghiệp bán lẻ hoàn toàn phụ thuộc nguồn cung và chiết khấu từ các đầu mối. Có thời điểm chiết khấu bằng 0, kinh doanh thua lỗ nhưng vì đây là ngành nghề có điều kiện nên doanh nghiệp không được phép đóng cửa.

Đặc biệt, có một vấn đề về kỹ thuật rất bất cập hiện nay. Xăng sinh học có tính ngậm nước. Khi kiểm tra chất lượng, lượng Ethanol trong xăng E10 có thể không đạt mốc 10% do đã bị tách nước trong quá trình tồn trữ, có thể chỉ còn 8% hoặc 9%. Khi đó, có một số ý kiến cho rằng, có thể lực lượng chức năng kiểm tra, kết luận là không đủ chất lượng và ra quyết định xử phạt.

Chúng tôi kiến nghị các cơ quan quản lý về khoa học công nghệ cần có quy định rõ ràng về dung sai cho phép đối với xăng sinh học, để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các doanh nghiệp khi kinh doanh mặt hàng này.

PV: XIn cảm ơn chia sẻ của bà!