Khi cuộc xung đột Trung Đông kéo dài, ASEAN càng cần khẩn trương triển khai các kế hoạch an ninh năng lượng đã đề xuất, đồng thời giảm rủi ro từ những cú sốc giá do các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng và tuyến đường vận tải biển tại Trung Đông gây ra.

ASEAN nhập khẩu hơn một nửa lượng dầu thô từ Trung Đông vào thời điểm giá dầu chuẩn toàn cầu đang ở mức khoảng 100 USD/thùng. Xung độtcũng làm gia tăng lo ngại về các rủi ro an ninh năng lượng trên diện rộng, trong bối cảnh các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc đã tạm dừng xuất khẩu sản phẩm dầu trong tháng 10.

Trong bối cảnh đó, an ninh năng lượng đã chuyển từ một vấn đề kỹ thuật thuần túy thành vấn đề ưu tiên hàng đầu đối với các Bộ trưởng và lãnh đạo ASEAN.

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Năng lượng Philippines Sharon Garin nhấn mạnh: “Các sự kiện trong năm 2026 đã đặt hệ thống năng lượng toàn cầu trước nhiều thử thách. Những căng thẳng địa chính trị và sự gián đoạn trong dòng chảy năng lượng toàn cầu đã ảnh hưởng đến giá cả, các tuyến đường cung ứng cũng như các quyết định mà chính phủ các nước phải đưa ra. Đối với ASEAN, những áp lực này cho thấy một thực tế nền kinh tế gắn kết chặt chẽ với những diễn biến bên ngoài biên giới. Sự gián đoạn chuỗi cung ứng ở cách xa hàng nghìn km vẫn có thể tác động đến các ngành công nghiệp, hệ thống điện và cuối cùng là ngân sách chi tiêu của người dân”.

Tại Hội nghị, các Bộ trưởng Năng lượng xem xét lại biện pháp đảm bảo an ninh nhiên liệu khu vực bao gồm nỗ lực triển khai cơ chế ứng phó khẩn cấp phối hợp theo Hiệp định Khung của ASEAN về An ninh Dầu khí (APSA). Các sáng kiến ​​dài hạn, bao gồm dự án Lưới điện ASEAN và việc triển khai năng lượng tái tạo, cũng nằm trong chương trình nghị sự.

Trong một báo cáo chính sách, Trung tâm Năng lượng ASEAN (ASEAN Centre for Energy) cảnh báo rằng sự gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung từ Trung Đông có thể đe dọa lượng dầu tương đương gần 28% tổng mức tiêu thụ dầu cuối cùng của ASEAN, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết phải có các cơ chế đảm bảo an ninh dầu khí khu vực vững chắc hơn.

Đánh giá về các sáng kiến hiện tại của ASEAN, ông Alloysius Joko Purwanto - chuyên gia kinh tế cấp cao về năng lượng tại Viện Nghiên cứu Kinh tế ASEAN và Đông Á (ERIA) cảnh báo rằng, năng lực lưu trữ và lượng dự trữ chưa đầy đủ của khu vực vẫn là những trở ngại đối với việc triển khai Thỏa thuận Dự trữ Dầu khí ASEAN (APSA). Bộ trưởng Năng lượng Sharon Garin cho biết Philippines đang xem xét các cơ chế dự trữ nhiên liệu ở cấp độ khu vực và có thể sẽ đăng cai các dự án kho bãi trong tương lai.

Dù vậy, các chuyên gia phân tích cảnh báo rằng những biện pháp này khó có thể tác động đến cuộc khủng hoảng hiện tại. Ông Christopher Len, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện ISEAS-Yusof Ishak cho biết, đây chủ yếu là vấn đề chuẩn bị cho cuộc khủng hoảng tiếp theo. Dự trữ đóng vai trò như một tấm đệm an toàn chứ không phải là một chiến lược tổng thể.