Theo Bộ Tài chính Mỹ, các miễn trừ kéo dài một tháng trước đó đối với các lô dầu của Nga và Iran sẽ không được gia hạn và lần lượt hết hiệu lực vào các ngày 11 và 19/4. Điều đó đồng nghĩa các quốc gia, trong đó có Ấn Độ, sẽ không còn cơ sở pháp lý để tiếp tục nhập khẩu dầu từ hai nguồn này mà không đối mặt với nguy cơ bị trừng phạt từ phía Mỹ.

Tuy nhiên, trong thời gian được miễn trừ, các doanh nghiệp Ấn Độ được cho là đã tranh thủ nhập khoảng 30 triệu thùng dầu Nga và 4 triệu thùng dầu Iran nhằm củng cố nguồn cung trước mắt. Song khi cơ chế này chấm dứt, những thách thức đối với Ấn Độ trở nên rõ rệt hơn, trong bối cảnh nước này vẫn phụ thuộc hơn 80% nhu cầu năng lượng vào nhập khẩu. Thực tế, nguồn dầu từ Nga thời gian qua đã góp phần quan trọng giúp giảm chi phí nhập khẩu, ổn định giá trong nước và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ.

Áp lực này ngày càng gia tăng khi tình hình Trung Đông leo thang, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ siết kiểm soát lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược mà phần lớn dầu nhập khẩu của Ấn Độ phải đi qua. Trước diễn biến đó, Ấn Độ buộc phải đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung, đồng thời tăng cường các biện pháp điều tiết trong nước và ưu tiên nhiên liệu cho các lĩnh vực thiết yếu.

Trước đó, dù nhiều quốc gia, trong đó có Ấn Độ, đã nỗ lực vận động gia hạn cơ chế miễn trừ, Mỹ vẫn quyết định chấm dứt chính sách này, cho thấy khả năng nới lỏng đã không còn. Trong bối cảnh rủi ro gián đoạn tại Trung Đông và chi phí vận tải gia tăng, việc bảo đảm nguồn cung ổn định sẽ tiếp tục là ưu tiên cấp bách đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng lớn như Ấn Độ trong thời gian tới.