Công an TP Hà Nội vừa khởi tố 8 đối tượng trong đường dây thu gom lợn mắc dịch tả lợn châu Phi tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang vận chuyển về Hà Nội, giết mổ tập trung và đưa ra tiêu thụ trên thị trường.

Liên quan đến vụ việc trên, Công an TP Hà Nội cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án hình sự "Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm", "Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản", "Giả mạo trong công tác" xảy ra tại Hà Nội và các địa phương liên quan, đồng thời khởi tố 8 bị can. Quá trình kiểm tra, công anphát hiện các đối tượng đã giết mổ lợn mắc dịch tả lợn châu Phi, sau đócấu kết chặt chẽ, hình thành đường dây khép kín từ khâu thu gom lợn bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang vận chuyển về Hà Nội, giết mổ tập trung và đưa ra tiêu thụ trên thị trường.

Bên cạnh đó, các đối tượng đã móc nối với một số cán bộ kiểm dịch để bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép lợn bệnh, thậm chí lợn đã chết được đưa vào giết mổ.

Từ đầu năm 2026 đến nay, các đối tượng đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn). Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát.

Đáng nói, công ty này đã cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Vụ việc gây rúng động dư luận những ngày gần đây, khiến hàng ngàn phụ huynh tại Hà Nội phẫn nộ, hoang mang lo sợ về bữa ăn bán trú của con em mình.Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, Trưởng Văn phòng Luật sư Kết nối đã có trao đổi với VOV.VN về vụ việc này.

PV: Thưa ông, mới đây công an TP Hà Nội đã phát hiện đường dây giết mổ và tiêu thụ 3.600 con lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi, tương đương khoảng 300 tấn thịt lợn. Số này đã được các đối tượng đưa ra thị trường và phân phối vào các bếp ăn bán trú.Dưới góc độ là một luật sư, đồng thời là một phụ huynh, ông đánh giá thế nào về mức độ nghiêm trọng của vụ việc này?

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng: Dưới góc độ là một luật sư và cũng là một người phụ huỵnh đang có con trong độ tuổi đến trường, tôi cho rằng vụ việc tiêu thụ 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch không chỉ dừng lại ở vi phạm pháp luật thông thường mà thực sự là một tội ác về lương tâm và sức khỏe cộng đồng. Mức độ nghiêm trọng trước hết nằm ở sự xâm phạm trắng trợn vào đối tượng yếu thế, khi thực phẩm bẩn len lỏi vào tận các bếp ăn bán trú nơi trẻ em hoàn toàn thụ động và phụ huynh đã đặt trọn niềm tin vào nhà trường.

Với quy mô lên tới 3.600 con lợn, đây rõ ràng là một đường dây tội phạm có tổ chức, hoạt động liều lĩnh, coi thường pháp luật và trực tiếp đe dọa đến tình trạng an toàn thực phẩm và sự phát triển của thế hệ tương lai. Đáng lên án hơn là sự vi phạm về đạo đức và hoạt động công vụ khi các đối tượng móc nối với cán bộ kiểm dịch để "phù phép" cho thịt bệnh vượt qua các rào cản kỹ thuật. Hành vi này không chỉ vô hiệu hóa hệ thống quản lý nhà nước mà còn gây mất niềm tin trầm trọng vào hoạt động quản lý của các cơ quan chuyên ngành.

PV: Các đối tượng liên quan trong đường dây giết mổ và buôn bán thịt lợn nhiễm dịch có thể sẽ phải đối diện với những khung hình phạt nào, thưa ông?

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng: Hành vi giết mổ và tiêu thụ 300 tấn lợn bệnh là vi phạm đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến trật tự quản lý kinh tế và sức khỏe con người. Các đối tượng chủ mưu, cầm đầu và thực hiện hành vi giết mổ, phân phối sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm theo Điều 317 Bộ luật Hình sự.

Đáng chú ý, trong vụ việc này có sự cấu kết với cán bộ kiểm dịch để "phù phép" cho thịt lợn chết, lợn bệnh vượt qua các chốt chặn kiểm soát bắt buộc. Do đó, nhóm cán bộ tiếp tay có thể bị xử lý về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo Điều 356 hoặc tội Nhận hối lộ theo Điều 354 nếu chứng minh được có sự trao đổi lợi ích vật chất.

Bên cạnh trách nhiệm hình sự, các đối tượng còn phải chịu trách nhiệm dân sự là bồi thường toàn bộ thiệt hại cho các nạn nhân (nếu có hậu quả ngộ độc xảy ra) và bị tịch thu toàn bộ lợi nhuận bất chính thu được từ việc bán thịt lợn bệnh.

Kiểm soát lò mổ thủ công, chợ dân sinh còn lỏng lẻo

PV: Thời gian qua, dù đã có những quy định pháp luật, nhưng vẫn liên tiếp phát hiện các vụ buôn bán, phân phối thực phẩm bẩn ra thị trường, theo ông đâu là nguyên nhân, do lỗ hổng pháp lý, hay sự bất chấp lương tâm của nhiều đối tượng?

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng: Nguyên nhân dẫn đến hành vi vi phạm của các đối tượng trên xuất phát từ rất nhiều yếu tố. Trước hết là lợi nhuận, khi sự chênh lệch giữa giá lợn bệnh tiêu hủy và giá thịt thương phẩm trên thị trường quá lớn, các đối tượng sẵn sàng đánh đổi lương tâm, bất chấp mọi rủi ro pháp lý. Tiếp đó, chúng ta đang đối mặt với lỗ hổng trong khâu thực thi và giám sát.

Dù hành lang pháp lý về vấn đề an toàn thực phẩm đã khá hoàn thiện nhưng việc kiểm soát tại các lò mổ thủ công, các chợ dân sinh vẫn còn lỏng lẻo. Đặc biệt, sự tha hóa của một bộ phận cán bộ thú y, kiểm dịch khi tiếp tay "hợp thức hóa" cái sai để đưa thực phẩm bẩn lên bàn ăn. Bên cạnh đó, chế tài xử phạt đôi khi chưa đủ sức răn đe tương xứng với lợi ích bất chính thu được dẫn đến các đối tượng bất chấp vi phạm.

Để ngăn chặn triệt để, chúng ta không chỉ cần những hình phạt nghiêm khắc mà còn cần một cơ chế hậu kiểm gắt gao để các đối tượng không thể, không dám và không muốn vi phạm.

PV: Khi có thông tin 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch đã được đưa vào cả các bếp ăn bán trú, nhiều vị hiệu trưởng cho biết mình cũng chỉ là nạn nhân, theo ông trách nhiệm của các trường và hiệu trưởng ra sao khi để xảy ra tình trạng bữa ăn bán trú mất vệ sinh an toàn thực phẩm?

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng: Phát biểu cho rằng nhà trường và hiệu trưởng cũng là nạn nhân trong bối cảnh này được xem như một sự thoái thác trách nhiệm và thật khó để có thể chấp nhận. Theo quy định, nhà trường mà người đứng đầu là Hiệu trưởng sẽ phải chịu trách nhiệm cao nhất về an toàn, sức khỏe của học sinh khi học tập và sinh hoạt tại trường.

Nhà trường có nghĩa vụ kiểm tra, giám sát nguồn gốc thực phẩm từ các đơn vị cung ứng. Nếu nhà trường buông lỏng quản lý, không kiểm tra đầy đủ hóa đơn, chứng từ, giấy chứng nhận kiểm dịch hoặc quy trình nhập kho mà để thịt bệnh lọt vào bếp ăn thì đây là lỗi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Sự an toàn của con trẻ không thể chỉ dựa trên niềm tin hay những bản hợp đồng trên giấy. Hiệu trưởng và Ban giám hiệu phải thiết lập được một hàng rào giám sát thực tế, có sự tham gia của phụ huynh. Không thể đổ lỗi cho khách quan khi sức khỏe của hàng nghìn học sinh bị đem ra đánh cược. Bởi nếu để xảy ra ngộ độc hoặc hậu quả nghiêm trọng, ngoài trách nhiệm hành chính và bồi thường dân sự, những người có trách nhiệm hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi thiếu trách nhiệm.

PV: Xin cảm ơn ông!