Theo các doanh nghiệp, Thông tư 60/2025/TT-BCT, ngày 2/12/2025 về giá bán điện đã đưa hoạt động trung tâm dữ liệu vào nhóm “cơ sở cung cấp dịch vụ xử lý, lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung”. Trên cơ sở đó, ngành điện áp dụng khung giá dành cho mục đích kinh doanh. Cách xếp loại này thay thế mức giá sản xuất vốn được áp dụng ổn định trong nhiều năm đối với các trung tâm dữ liệu tại Việt Nam.

Thực tế từ đầu tháng 12/2025 cho thấy chi phí điện – khoản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong vận hành trung tâm dữ liệu đã tăng mạnh. Tại một trung tâm do CMC đầu tư và khai thác, sau ba kỳ hóa đơn đầu tiên theo biểu giá mới, tiền điện tăng hơn 50% so với trước đó.

Các doanh nghiệp cho biết, mức tăng đột biến làm đảo lộn kế hoạch tài chính, tác động đến cấu trúc giá dịch vụ, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng duy trì hoạt động ổn định cũng như mở rộng đầu tư. Không chỉ một vài dự án riêng lẻ, nhiều trung tâm dữ liệu khác cũng đang được rà soát để áp dụng đồng loạt giá điện kinh doanh.

Trong các buổi làm việc với cơ quan điện lực tại TP.HCM, phía điện lực nêu quan điểm sẽ triển khai thống nhất giá điện kinh doanh cho toàn bộ trung tâm dữ liệu theo hướng mặc định, kể cả khi doanh nghiệp còn ý kiến khác. Theo các đơn vị này, quá trình trao đổi chưa làm rõ đầy đủ đặc thù pháp lý và kỹ thuật của loại hình trung tâm dữ liệu.

Cũng theo các doanh nghiệp, nếu việc áp giá mới được triển khai trên diện rộng, vấn đề sẽ không còn mang tính cục bộ mà trở thành câu chuyện chính sách có ảnh hưởng tới cáctrung tâm dữ liệu và hạ tầng số. Hệ quả có thể là chi phí vận hành tăng cao, môi trường đầu tư kém hấp dẫn hơn và tác động đến các mục tiêu phát triển hạ tầng số đã được xác định.

Theo Viettel, VNPT, FPT Telecom, CMC và VNG, trung tâm dữ liệu không đơn thuần là cơ sở cung cấp dịch vụ thông thường mà có thể xem như “nhà máy” của hạ tầng số. Các cơ sở này vận hành liên tục 24/7 với tải điện nền lớn, hệ thống kỹ thuật nhiều lớp và phức tạp; toàn bộ điện năng được sử dụng cho quá trình tạo ra năng lực tính toán, lưu trữ, kết nối và bảo đảm môi trường an toàn cho hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Điện năng vì vậy được coi là đầu vào thiết yếu, không thể thay thế trong quá trình “sản xuất” hạ tầng số. Trung tâm dữ liệu không phải điểm tiêu dùng điện tại chỗ hay địa điểm bán lẻ, mà đóng vai trò tương tự hạ tầng điện, nước hoặc khu công nghiệp trong nền kinh tế truyền thống.

Các doanh nghiệp cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của trung tâm dữ liệu đối với chính phủ số, tài chính – ngân hàng, công nghiệp, logistics, thương mại điện tử, y tế, giáo dục và đặc biệt là trí tuệ nhân tạo. Hoạt động nghiên cứu, huấn luyện và triển khai AI đều phụ thuộc trực tiếp vào việc các trung tâm này vận hành ổn định, liên tục.

Trong kiến nghị gửi Bộ Công Thương, doanh nghiệp dẫn Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó yêu cầu xây dựng cơ chế hỗ trợ đầu tư trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hình thành hạ tầng lưu trữ và tính toán đạt chuẩn quốc tế, coi dữ liệu là nguồn tư liệu sản xuất quan trọng.

Theo các đơn vị, việc chuyển sang giá điện kinh doanh khiến chi phí tăng hơn 50% là không phù hợp với tinh thần khuyến khích đầu tư hạ tầng số nêu trong nghị quyết.

Về pháp lý, doanh nghiệp cho rằng Luật Viễn thông 2023 xác định dịch vụ trung tâm dữ liệu là dịch vụ viễn thông và yêu cầu phải đăng ký, cấp phép khi cung cấp. Đồng thời, theo quy định của Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn, đất xây dựng trung tâm dữ liệu thuộc nhóm đất công trình hạ tầng bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin, không phải đất thương mại – dịch vụ. Điều này cho thấy trung tâm dữ liệu mang tính chất hạ tầng kỹ thuật thay vì cơ sở kinh doanh dịch vụ thông thường.

Từ đó, các doanh nghiệp đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục áp dụng giá điện sản xuất đối với trung tâm dữ liệu như thời gian qua nhằm bảo đảm ổn định, khuyến khích đầu tư và mở rộng thị trường. Đây được xem là điều kiện quan trọng để hướng tới mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ quan nhà nước, doanh nghiệp nhà nước và trên 50% người dân sử dụng dịch vụ điện toán đám mây do doanh nghiệp Việt Nam cung cấp.