Tại họp báo thường kỳ quý II/2026 do Bộ Tài chính tổ chức sáng 17/6, thông tin về tình hình nhập siêu 5 tháng đầu năm cũng như triển vọng tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới đã được đại diện các đơn vị làm rõ.

Theo đại diện Cục Thống kê, trong 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 415,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD, tăng 30,8%; nhập siêu ghi nhận ở mức 13,8 tỷ USD. Tuy nhiên, đại diện Cục Thống kê cho rằng, cần nhìn nhận cơ cấu nhập khẩu để đánh giá đầy đủ về tình hình nhập siêu.

"Xuất khẩu tiếp tục duy trì xu hướng tăng. Đáng chú ý, khoảng 94% kim ngạch nhập khẩu là máy móc, thiết bị và nguyên nhiên vật liệu phục vụ sản xuất. Nếu các doanh nghiệp sử dụng hiệu quả nguồn hàng nhập khẩu này cho hoạt động sản xuất trong nước thì sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm", đại diện Cục Thống kê cho biết.

Phần lớn kim ngạch nhập khẩu phục vụ cho sản xuất và đầu tư

Cũng tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã làm rõ thêm về tình hình nhập siêu của nền kinh tế. Theo ông, nhập siêu, xuất siêu hay tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đều là những chỉ tiêu kinh tế vĩ mô quan trọng cần được theo dõi, đánh giá thường xuyên.

"Con số nhập siêu rất quan trọng vì phản ánh một chỉ số kinh tế vĩ mô mà chúng ta phải đặc biệt lưu tâm. Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan luôn theo dõi, đánh giá chỉ tiêu này một cách thường xuyên", Thứ trưởng Chi nói.

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tăng cho thấy mức độ kết nối và tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam với kinh tế thế giới đang được mở rộng. Tuy nhiên, do nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu nên xuất hiện tình trạng nhập siêu.

Phân tích nguyên nhân, lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết, nhập khẩu xăng dầu tăng mạnh là một trong những yếu tố tác động đáng kể. Riêng nhóm hàng này đã khiến mức nhập siêu tăng hơn 7 tỷ USD.

"Đây là nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế. Nếu thiếu xăng dầu thì hoạt động sản xuất, kinh doanh và vận tải đều bị ảnh hưởng, vì vậy đây là yếu tố chúng ta phải chấp nhận", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhận định.

Bên cạnh đó, nhóm linh kiện, nguyên nhiên phụ liệu, máy móc thiết bị ghi nhận mức nhập siêu trên 30 tỷ USD. Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, đây là tín hiệu tích cực bởi phần lớn phục vụ cho đầu tư, mở rộng sản xuất và chuẩn bị cho các đơn hàng trong tương lai.

"Mặc dù nhập siêu ở mức cao nhưng khi phân tích cơ cấu hàng hóa nhập khẩu có thể thấy doanh nghiệp đang tranh thủ nhập máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu để chuẩn bị cho hoạt động sản xuất tiếp theo. Nếu các điều kiện thương mại thuận lợi hơn, đặc biệt là các thỏa thuận về thuế quan và thương mại với Hoa Kỳ và các đối tác khác được ký kết trong thời gian tới, các doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện để đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu", ông Chi cho biết.

Thứ trưởng Bộ Tài chính bày tỏ tin tưởng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026 sẽ tăng trưởng mạnh, góp phần nâng cao quy mô xuất nhập khẩu, cải thiện cán cân thương mại và hướng tới mục tiêu xuất siêu.

"Với cơ cấu hàng nhập khẩu hiện nay, cùng quy mô và tính chất của các mặt hàng được nhập về, chúng ta có cơ sở để kỳ vọng hoạt động sản xuất, xuất khẩu sẽ tăng tốc trong thời gian tới và từng bước cải thiện cán cân thương mại và hướng tới xuất siêu", ông Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.