Bão số 4 “mắc kẹt” giữa vùng dẫn đường yếu, đổi hướng liên tục

Bão số 4 (tên quốc tế Narra) hình thành từ một áp thấp nhiệt đới trên Bắc Vịnh Bắc Bộ vào chiều tối 21/8. Sau khi mạnh lên, thay vì nhanh chóng tiến vào đất liền, hệ thống này di chuyển rất chậm, thậm chí có thời điểm gần như không dịch chuyển đáng kể. Điều khiến nhiều người quan tâm là vì sao một cơn bão đã mạnh lên nhưng lại không đi thẳng vào đất liền?

Lý giải về diễn biến bất thường này, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc giacho biết: "Bão đang hoạt động trong dải hội tụ nhiệt đới có trục đi qua Bắc Bộ và phía Bắc Vịnh Bắc Bộ. Đây là môi trường mà trường dòng dẫn quy mô lớn tương đối yếu, không hình thành một hướng dẫn đường ổn định cho xoáy bão. Nói cách khác, bão không được một hệ thống thời tiết quy mô lớn “dẫn đường” theo một hướng rõ ràng. Khi thiếu lực chi phối đủ mạnh, hướng và tốc độ di chuyển của bão có thể thay đổi liên tục".

Theo ông Mai Văn Khiêm, ngoài môi trường dòng dẫn yếu, bão số 4 còn đồng thời chịu tác động của các hệ thống thời tiết xung quanh cũng như những quá trình động lực diễn ra ngay bên trong xoáy bão. Các yếu tố này không cố định mà thay đổi theo thời gian.

"Khi sự tương tác giữa các hệ thống thời tiết thay đổi, hướng di chuyển của bão cũng thay đổi theo. Vì vậy, thay vì đi theo một quỹ đạo tương đối thẳng, bão có thể đổi hướng nhiều lần, tăng giảm tốc độ và có những thời điểm gần như “ở lì” trên biển. Đây chính là một trong những nguyên nhân khiến bão số 4 di chuyển chậm trên Vịnh Bắc Bộ. Tuy nhiên, việc bão di chuyển chậm không đồng nghĩa với việc mức độ nguy hiểm giảm xuống. Ngược lại, bão càng chậm, thời gian hoàn lưu tác động lên một khu vực càng kéo dài. Điều này đặc biệt đáng lưu ý trong bối cảnh bão kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới, có thể gây mưa lớn kéo dài tại miền Bắc", ông Mai Văn Khiêm cho hay.

Bão số 4 đi chậm, nguy cơ mưa cực đoan tăng

Theo cơ quan khí tượng, ngoài gió mạnh tập trung gần tâm bão, nguy cơ đáng lo ngại nhất hiện nay là mưa lớn kéo dài và xuất hiện những điểm mưa cực đoan. Nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực bão hoạt động trên Vịnh Bắc Bộ hiện tương đối cao, trong khi nguồn ẩm cung cấp cho hệ thống vẫn lớn. Trong điều kiện bão di chuyển chậm, bão vẫn có khả năng mạnh thêm, dù mức độ được đánh giá không nhiều.

Đáng chú ý, hoàn lưu bão kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới có thể khiến mưa kéo dài ngay cả khi tâm bão không tiến sâu vào đất liền. Đây cũng là lý do người dân không nên chỉ nhìn vào vị trí tâm bão để đánh giá mức độ nguy hiểm. Một cơn bão di chuyển chậm có thể gây tác động kéo dài trên phạm vi rộng do hoàn lưu tồn tại lâu trên một khu vực.

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chiều 22/8, bão số 4 tiếp tục di chuyển chậm trên vùng biển Quảng Ninh - Hải Phòng và đổi hướng xuống Nam Tây Nam.

Trong 24-72 giờ tiếp theo, bão có khả năng tiếp tục đổi hướng, di chuyển theo hướng Bắc Đông Bắc với tốc độ khoảng 5 km/h và suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới. Như vậy, bão số 4 được dự báo có quỹ đạo khá phức tạp, tốc độ di chuyển chậm và có thể nhiều lần thay đổi hướng trên Vịnh Bắc Bộ.

Do bão di chuyển chậm, hoàn lưu gây gió mạnh trên Vịnh Bắc Bộ, bao gồm các đặc khu Bạch Long Vĩ, Vân Đồn, Cô Tô, Cát Hải, đảo Hòn Dấu và vùng biển ven bờ Quảng Ninh - Hải Phòng, có thể kéo dài. Tại khu vực này, gió mạnh cấp 6-7; vùng gần tâm bão đi qua có gió mạnh cấp 8, giật cấp 10. Sóng biển cao 2-4 m, biển động mạnh.

Điều kiện thời tiết nguy hiểm có thể gây lật, chìm hoặc hư hỏng tàu cá, tàu vận tải, tàu du lịch và các phương tiện hoạt động trên biển. Lồng bè nuôi trồng thủy sản, khu neo đậu tàu thuyền và các công trình ven biển cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Quảng Ninh, Hải Phòng có thể hứng mưa trên 600mm

Trên đất liền ven biển Quảng Ninh và Hải Phòng, gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9. Gió mạnh có thể gây tốc mái, làm hư hỏng công trình tạm, gãy đổ cây xanh, biển quảng cáo và ảnh hưởng đến hệ thống điện, giao thông. Đặc biệt, hoàn lưu bão kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới được dự báo gây một đợt mưa lớn kéo dài ở miền Bắc.

Từ ngày 22 đến đêm 24/8, Đông Bắc Bộ, phía Nam Phú Thọ và Thanh Hóa có mưa phổ biến 100-200 mm, cục bộ trên 400 mm. Riêng Quảng Ninh và Hải Phòng được dự báo có lượng mưa 250-350 mm, cục bộ trên 600 mm.

Tại Lạng Sơn và Bắc Ninh, lượng mưa phổ biến 200-300 mm, cục bộ trên 500 mm. Sau đêm 24/8, mưa diện rộng tại Bắc Bộ và Thanh Hóa vẫn có khả năng tiếp diễn. Khi đất đã bão hòa nước, nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất tại các khu vực xung yếu sẽ gia tăng.

“Ở lì” trên biển mới là điều đáng lo

Bão số 4 không nhất thiết phải đổ bộ ngay mới gây nguy hiểm. Trong trường hợp này, chính tốc độ di chuyển chậm và quỹ đạo khó đoán mới là yếu tố khiến tác động của bão kéo dài. Khi tâm bão chưa nhanh chóng rời khỏi Vịnh Bắc Bộ, vùng biển và ven biển tiếp tục chịu ảnh hưởng của gió mạnh, sóng lớn; trong khi hoàn lưu rộng của bão kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới liên tục đưa hơi ẩm vào đất liền.

Vì vậy, dù bão có thể suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới trong những ngày tới, mưa lớn và các nguy cơ thiên tai đi kèm vẫn cần được đặc biệt lưu ý. Người dân tại các khu vực được cảnh báo cần theo dõi sát các bản tin dự báo mới nhất, chủ động phòng tránh ngập úng, lũ quét, sạt lở và hạn chế các hoạt động trên biển trong thời gian thời tiết nguy hiểm.