Trao đổi tại buổi họp báo Triển lãm Quốc tế chuyên ngành nguyên liệu, hương liệu, phụ gia chế biến thực phẩm và đồ uống (Fi Vietnam 2026) diễn ra ngày 9/4 tại TP.HCM, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội lương thực- Thực phẩm TP.HCM phân tích, thị trường đang ghi nhận nhiều tín hiệu phục hồi tích cực.

Hai tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 7,9%; sản xuất ngành chế biến thực phẩm tăng 13,2% và đồ uống tăng 20%. Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản quý I đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9% – mức cao nhất trong 6 năm.

Tuy nhiên, đà tăng trưởng này chưa đủ để khỏa lấp những khó khăn mà doanh nghiệp và tiểu thương, hộ kinh doanh đang phải đối mặt. Giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh, có mặt hàng tăng tới 50–60%, trong khi sức mua còn nhạy cảm, khiến khó điều chỉnh giá bán. Cùng với đó, các yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường - xã hội ngày càng khắt khe, buộc doanh nghiệp phải đầu tư lớn hơn cho công nghệ và quy trình sản xuất.

Trước vấn đề này, bà Chi nhấn mạnh vai trò của các hiệp hội ngành hàng trong việc làm cầu nối chính sách. Một trong những kết quả rõ nét là việc giảm thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống 8% theo Nghị quyết 204/2025/QH15 và Nghị định 174/2025/NĐ-CP, góp phần kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động.

Đáng chú ý, hiệp hội đã kịp thời phản biện chính sách liên quan đến Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Quy định kiểm tra “tiền kiểm 100%” đối với hàng hóa nhập khẩu khiến nhiều lô hàng ùn ứ tại cảng, cửa khẩu phát sinh chi phí lớn và làm gián đoạn chuỗi cung ứng. Trước tình trạng này, các hiệp hội đã đồng loạt kiến nghị, phối hợp với báo chí phản ánh, qua đó cơ quan chức năng đã tạm dừng triển khai để chờ điều chỉnh phù hợp.

Theo bà Chi, bài học đặt ra là cần duy trì cơ chế tham vấn hiệu quả, lắng nghe ý kiến từ doanh nghiệp và hiệp hội, đồng thời tiếp tục phát huy tinh thần cải cách của Nghị định 15/2018/NĐ-CP theo hướng quản lý rủi ro thay vì tiền kiểm cứng nhắc. Đây là giải pháp giúp giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

“Có thể cần lưu ý yêu cầu như thế này, doanh nghiệp bây giờ phải thích ứng thật nhanh, biết nắm bắt cơ hội và dám đổi mới mạnh mẽ. Đó chính là “chìa khóa” để phát triển, không thể chờ đợi hay chậm trễ được. Thực tế cho thấy, doanh nghiệp nào chủ động thay đổi nhanh thì doanh nghiệp đó sẽ nắm bắt được thị trường và đi lên tốt hơn” - bà Lý Kim Chi nhận định.

Bà Lý Kim Chi thông tin thêm: Ngành thực phẩm đang ở giai đoạn bước ngoặt, buộc doanh nghiệp chuyển từ cạnh tranh giá sang cạnh tranh giá trị, bắt đầu từ nguyên liệu, công nghệ và cách làm sản phẩm. Fi Vietnam 2026 tới đây sẽ diễn ra từ 13–15/5/2026 tại SECC, quy tụ hơn 300 doanh nghiệp và 9.000 khách từ hơn 40 quốc gia. Đâylà triển lãm chuyên sâu về nguyên liệu sẽ mắt xích quan trọng của chuỗi F&B, giới thiệu xu hướng nguyên liệu tự nhiên, chức năng và giải pháp công nghệ để ngành ngâng cao sự cạnh tranh.