Lấy phòng ngừa ngộ độc làm trọng tâm

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết, trong năm 2026, để bảo đảm an toàn thực phẩm, thành phố tập trung: nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp, giúp các bên hiểu rõ trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng thực phẩm; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm; công khai các trường hợp vi phạm để người dân cùng giám sát và lựa chọn cơ sở an toàn; chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

Quan điểm của thành phố là ngăn ngừa từ sớm, không để sự cố xảy ra rồi mới xử lý. Năm nay, nội dung trọng tâm là kiểm soát an toàn thực phẩm đối với dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.

Lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cũng nhấn mạnh, thức ăn đường phố là một phần đời sống đô thị và sinh kế của nhiều người dân, vì vậy cần quản lý phù hợp, hiệu quả và bền vững. Thay vì cấm đoán hay áp dụng biện pháp hành chính cứng nhắc, thành phố ưu tiên hướng dẫn, hỗ trợ và nâng cao ý thức người kinh doanh để từng bước cải thiện điều kiện vệ sinh, chuẩn hóa quy trình chế biến.

Cùng với đó, người tiêu dùng cũng giữ vai trò quan trọng khi ưu tiên lựa chọn cơ sở sạch, an toàn; từ đó tạo sức ép để các điểm kinh doanh kém chất lượng phải thay đổi.

Về lâu dài, thành phố sẽ tăng cường kiểm soát từ gốc, nhất là nguồn nguyên liệu đầu vào. Theo bà Lan, nếu thực phẩm tươi sống, nông sản không bảo đảm chất lượng thì rất khó kiểm soát an toàn.

"Sai sót vẫn có thể xảy ra, cũng có những người, đơn vị chưa tuân thủ nhưng không nên lấy đó làm mẫu chung vì còn nhiều đơn vị cung cấp suất ăn rất tốt. Tuy nhiên,khi ngộ độc xảy ra thì rõ ràng có một khâu nào đó sơ hở. Mặc dù có thể cẩn thận từ A-Z nhưng mà một lúc nào đó sơ suất để đứt gãy sẽđể lại một hậu quả khôn lường", bà Phạm Khánh Phong Lan nói.

TP.HCM hiện có quy mô dân số hơn 14 triệu người sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian quản lý rộng hơn, nhiệm vụ nặng nề hơn. Vì vậy, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn, thách thức. Dù thành phố đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp, nguy cơ mất an toàn thực phẩm và các vụ ngộ độc vẫn còn tiềm ẩn.

Tại buổi lễ,Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cườngkêu gọi người dân phát huy vai trò giám sát cộng đồng, chủ động phản ánh vi phạm, lựa chọn thực phẩm an toàn, rõ xuất xứ, qua đó cùng chung tay xây dựng môi trường tiêu dùng lành mạnh.

Hướng đến kiểm soát thực phẩm từ sản xuất đến bàn ăn

Tại lễ phát động, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Tháng hành động Vì an toàn thực phẩm năm 2026 được triển khai với chủ đề bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.
Việc lựa chọn chủ đề này xuất phát từ thực tế nhiều vụ ngộ độc thời gian qua liên quan bếp ăn tập thể, cơ sở dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố; nguyên nhân chủ yếu do nguyên liệu không rõ nguồn gốc, chế biến và bảo quản không đúng quy định.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10 tới. Đồng thời, ngành y tế sẽ chuyển mạnh từ quản lý nhỏ lẻ sang quản lý theo chuỗi giá trị, kiểm soát từ sản xuất đến bàn ăn.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và chủ động phương án phòng ngừa ngộ độc:

"Cần xây dựng hệ thống thông tin liên thông để hỗ trợ cho công tác truy xuất nguồn gốc. Hiện nay, triển khai nhiệm vụ này,ngành nông nghiệp, ngành công thương và ngành y tế trong việc quản lý các mặt hàng đã có các văn bản hướng dẫn truy xuất nguồn gốc, làm sao đảm bảo kết nối dữ liệu với Bộ Công an. Khi xảy ra vụ việc,chúng ta có thể tìm được nguồn vi phạm", Bộ trưởng Bộ Y tế cho hay.

Hiện nay, tình hình mất an toàn thực phẩm vẫn diễn biến phức tạp, đòi hỏi các cấp, ngành phải hành động quyết liệt hơn.

Trong quý I/2026, cả nước ghi nhận 30 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số vụ có từ 30 người mắc trở lên chiếm 25%.

An toàn thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, chất lượng dân số và sự phát triển kinh tế - xã hội. Nếu không kiểm soát tốt thực phẩm thì dù xây thêm bệnh viện hay đào tạo thêm bác sĩ cũng khó đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe.