Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới dự và phát biểu tại buổi lễ; cùng dự có nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính, các đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban chính sách và Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị và Bí thư Thành uỷ Hà Nội Trần Đức Thắng.

Khởi nguồn từ Đại học Đông Dương được thành lập ngày 16/5/1906 - thiết chế đại học hiện đại đầu tiên ở Việt Nam và một trong những mô hình đại học hiện đại sớm ở khu vực Đông Nam Á, suốt 120 năm qua từ mái trường Đại học Quốc gia đã trưởng thành hoặc gắn bó nhiều trí thức, nhà khoa học, nhà văn hóa, nhà lãnh đạo xuất sắc của đất nước; hiện trường là đại học nghiên cứu đa ngành, đa lĩnh vực hàng đầu Việt Nam, với quy mô đào tạo chính quy hơn 80.000 người học; hệ thống gần 500 chương trình đào tạo; đội ngũ hơn 5.000 cán bộ, viên chức và người lao động, trong đó có hơn 3.000 cán bộ khoa học, 631 giáo sư, phó giáo sư. Năm 2025, ĐHQGHN đưa vào vận hành 16 chương trình đào tạo mới, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ nguồn của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư như công nghệ bán dẫn, thiết kế vi mạch, robotics và công nghệ hàng không vũ trụ.

Trong đào tạo tài năng, khối THPT chuyên của ĐHQGHN tiếp tục khẳng định vai trò là “vườn ươm” nhân tài đặc biệt của đất nước. Theo bảng xếp hạng hàng đầu về các trường đại học trên thế giới do tổ chức QS World University Rankings 2026 thực hiện, ĐHQGHN nằm trong nhóm 761-770 đại học tốt nhất thế giới, xếp thứ 158 châu Á, tiếp tục gia tăng vị thế so với năm trước. Các chỉ số về uy tín học thuật, uy tín với nhà tuyển dụng, kết quả tuyển dụng và phát triển bền vững cho thấy chất lượng đào tạo, nghiên cứu và mức độ ảnh hưởng ngày càng tăng của ĐHQGHN trong khu vực và trên thế giới…

Thay mặt các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước trân trọng trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng thầy và trò Trường ĐHQGHN, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Đất nước ta có truyền thống ngàn năm văn hiến, luôn coi trọng hiền tài là “nguyên khí của quốc gia”, là nền tảng quyết định thịnh suy của đất nước. Tư tưởng ấy được khắc ghi trên bia đá Văn Miếu- Quốc Tử Giám- Trường Đại học đầu tiên của Việt Nam và được tiếp nối trong không gian phát triển của Đại học quốc gia Hà Nội.

Biểu dương Trường đã nỗ lực rất lớn, đạt nhiều thành tựu quan trọng, rất đáng trân trọng trong 120 năm qua, tuy nhiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng cho rằng, bước vào kỷ nguyên mới, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước, đòi hỏi Đại học Quốc gia Hà Nội phải nỗ lực cao hơn, hành động mạnh mẽ hơn, bứt phá rõ rệt hơn để thực sự xứng đáng với tầm vóc và sứ mệnh của một đại học quốc gia.

Nêu rõ, Đảng ta đã nhiều lần cảnh báo, tụt hậu là nguy cơ bao trùm, đe dọa vận mệnh và tương lai dân tộc. Tụt hậu về trình độ phát triển bắt nguồn từ tụt hậu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, về hàm lượng tri thức trong sản xuất, dịch vụ và quản trị quốc gia. Trong thời đại toàn cầu hóa và cách mạng công nghệ phát triển như vũ bão, tụt hậu đồng nghĩa với lệ thuộc, suy yếu và đánh mất cơ hội vươn lên, thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị, Đại học Quốc gia Hà Nội tập trung thực hiện tốt 7 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó phải luôn tự soi mình trong trách nhiệm quốc gia và trong khát vọng vươn lên của dân tộc, để trường phải là nơi hội tụ những bộ óc ưu tú, khơi mở chân trời tri thức mới, góp phần giải đáp các vấn đề lớn của phát triển, đào tạo những con người có năng lực dẫn dắt và hun đúc bản lĩnh trí tuệ Việt Nam trong thời đại mới.

"Đại học Quốc gia Hà Nội phải vươn lên thành một đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia. “Tinh hoa” phải được đo bằng chất lượng học thuật, năng lực tạo tri thức mới, đào tạo nhân tài, phát triển công nghệ chiến lược và đóng góp thực chất cho đất nước, và uy tín được thừa nhận trên trường quốc tế. Tôi đồng ý với mục tiêu mà đồng chí Giám đốc Đại học quốc gia Hà Nội đặt ra là: đến năm 2030 Trường ta nằm trong nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á và đến 2035 thuộc nhóm 300 đại học hàng đầu thế giới. Tôi đề nghị một số ngành mũi nhọn sẽ đứng vào nhóm 100 toàn cầu. Để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, Nhà trường cần có triết lý giáo dục hiện đại, quản trị tiên tiến và môi trường học thuật khai phóng; khẩn trương hoàn thiện Khu đô thị đại học Hòa Lạc theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, kết nối hữu cơ với Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, hình thành hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước. Tôi đề nghị có lộ trình cụ thể, phân giao mục tiêu, nhiệm vụ cho từng thành viên, từng đơn vị, nhóm nghiên cứu, định hướng quản lý theo kết quả”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ.

Nhấn mạnh, Đại học Quốc gia Hà Nội phải là nơi dám đi trước, dám thử nghiệm và mở đường cho những mô hình mới về giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị, tập trung giải quyết những bài toán lớn của quốc gia, nhất là công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nguồn và các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu Việt Nam. Nhà trường cần trở thành nơi hội tụ trí tuệ quốc gia (các nhà khoa học lớn, chuyên gia công nghệ đầu ngành, doanh nhân công nghệ, những sinh viên ưu tú,…) để nghiên cứu, làm chủ và phát triển các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới, dữ liệu lớn, công nghệ xanh và bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh:"Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành trung tâm kết nối tri thức với phát triển, gắn chặt hơn nữa nhà trường với Nhà nước, doanh nghiệp, địa phương và xã hội. Tri thức đại học không thể chỉ dừng lại trong giảng đường, phòng thí nghiệm hay các công bố khoa học mà phải được chuyển hóa thành chính sách tốt hơn, công nghệ hữu ích hơn, doanh nghiệp mạnh hơn, địa phương phát triển hơn và cuộc sống người dân tốt đẹp hơn. Do đó, cần chủ động hình thành các chương trình nghiên cứu, tư vấn chính sách và đổi mới sáng tạo theo đặt hàng lớn của quốc gia; tăng cường hợp tác với các bộ, ngành, Thủ đô Hà Nội, các địa phương, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và mạng lưới chuyên gia quốc tế. Thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, cho phép hình thành các doanh nghiệp khoa học công nghệ từ phòng thí nghiệm, quan tâm đến lợi ích của các nhà khoa học trực tiếp. Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành “túi khôn” để Nhà nước tìm đến khi cần luận cứ khoa học cho những quyết sách chiến lược; là địa chỉ doanh nghiệp tìm đến để cùng phát triển công nghệ, nhân lực và mô hình kinh doanh mới; là nơi xã hội tìm thấy niềm tin vào sức mạnh của tri thức, khoa học và giáo dục Việt Nam”.

Cùng với yêu cầu, Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành một địa chỉ tiêu biểu của ngoại giao học thuật Việt Nam; dịp này Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị, Đại học Quốc gia Hà Nội phải tổ chức thật tốt việc giáo dục chính trị - tư tưởng sâu rộng trong toàn thể cán bộ và sinh viên về truyền thống đáng tự hào, về vai trò, trách nhiệm và sứ mệnh của người trí thức trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.