Nhân dịp này, phóng viên Đài Tiếng nói Việt Namthường trú tại Ấn Độ, theo dõi khu vực Nam Á có cuộc phỏng vấn Đại sứ Việt Nam tại Sri Lanka Trịnh Thị Tâm về‎ý nghĩa chuyến thăm.

PV:Thưa Đại sứ, trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Sri Lanka đang có những bước phát triển tích cực, Đại sứ đánh giá như thế nào về ý nghĩa của chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nướcTô Lâmđến Sri Lanka, cũng như những kỳ vọng trong việc củng cố, mở rộng và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác song phương trong thời gian tới?

Đại sứ Trịnh Thị Tâm:Chuyến thăm cấp nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này có thể xem là một dấu mốc rất quan trọng trong lịch sử phát triển quan hệ Việt Nam - Sri Lanka.

Lần đầu tiên kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1970, một đồng chí Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng ta thăm Sri Lanka. Đây không chỉ là sự tiếp nối của các chuyến thăm cấp cao trước đây giữa hai nước, mà còn mang ý nghĩa rất to lớn trong việc "mở khóa" cho một giai đoạn hợp tác mới - nơi hai bên không chỉ dừng lại ở tiềm năng, không chỉ dừng lại câu chuyện truyền thống mà sẽ hướng tới chuyển hóa thành các kết quả cụ thể, thành những cái cam kết lớn và nâng tầm hợp tác lên một cái tầm nấc mới, thực chất, hiệu quả và chiến lược hơn.

Chúng tôi kỳ vọng chuyến thăm lần này sẽ đạt được ba kết quả lớn. Thứ nhất là củng cố hơn nữa tin cậy chính trị ở cấp cao, tạo định hướng chiến lược dài hạn cho quan hệ hai nước. Thứ hai là thúc đẩy các cái trụ cột hợp tác lớn trong quan hệ hai nước, đặc biệt là thương mại, đầu tư, nông nghiệp, thủy sản, giáo dục, du lịch. Thứ ba, có lẽ là điều bền vững nhất là tăng cường kết nối giữa người dân hai nước để quan hệ không chỉ là câu chuyện của chính phủ mà thực sự trở thành mối quan hệ gần gũi giữa hai dân tộc.

PV:Trong thời gian qua, quan hệ Việt Nam – Sri Lanka đã đạt được những kết quả tích cực trên nhiều lĩnh vực,Đại sứ có thể chia sẻ những thành tựu nổi bật nhất, cũng như các lĩnh vực hợp tác còn nhiều dư địa để tiếp tục thúc đẩy trong thời gian tới?

Đại sứ Trịnh Thị Tâm:Trong hơn 55 năm hình thành và phát triển, quan hệ Việt Nam - Sri Lanka đã đạt được rất nhiều kết quả tích cực trên cả bình diện song phương và đa phương. Về chính trị ngoại giao, hai nước duy trì trao đổi đoàn và tiếp xúc thường xuyên trên các kênh: Đảng, Chính phủ, Quốc hội; Phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn quốc tế và khu vực, đặc biệt là Liên hợp quốc và Nam Nam.

Từ khi hai nước mới thiết lập quan hệ ngoại giao, Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Thị Bình đã từng thăm Sri Lanka. Điểm đặc biệt của quan hệ Việt Nam - Sri Lanka là sự tương đồng về lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc, khát vọng phát triển đất nước một cách tự chủ,bền vững và mong muốn đóng góp tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển chung ở khu vực và thế giới. Chính điều đó đã tạo nên sự tin cậy chính trị cao, nền tảng quan trọng cho các lĩnh vực hợp tác khác.

Về kinh tế, thương mại song phương đã có những bước phát triển đáng khích lệ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và khu vực còn nhiều biến động và thách thức, với kim ngạch thương mại hai chiều duy trì ổn định trong mức 300 - 400 triệu USD một năm trong các năm gần đây. Hai bên đã đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại sớm đạt mức 1 tỷ đô la Mỹ, thể hiện các cam kết chính trị rấtcao.

Một điểm nhấn rất quan trọng là Sri Lanka đã chính thức công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tới Sri Lanka năm 2011. Một điểm sáng nữa trong quan hệ hợp tác hai nước đó là hợp tác nông nghiệp, thủy sản, do hai nước đều là các cái quốc gia biển và có thế mạnh về nông nghiệp.

Việt Nam đã hỗ trợ Sri Lanka trong một số lĩnh vực như là trồng lúa, nuôi trồng thủy sản, góp phần bảo đảm an ninh lương thực cho bạn. Nhữngmô hình hợp tác này tuy chưa lớn về quy mô nhưng có ý nghĩa rất thiết thực và được phía bạn đánh giá cao.

Bên cạnh đó, hợp tác văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân dân cũng ngày càng được thúc đẩy với nhiều hình thức rất đa dạng và sáng tạo, tạo nên một cái sự gắn kết mềm nhưngrất bền vững giữa hai nước, hai dân tộc.

Tuy nhiên, dư địa hợp tác vẫn còn rất lớn. Trước hết là thương mại. Kim ngạch hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của hai nền kinh tế với tổng 120 triệu dân.

Tiếp đó là đầu tư. Hiện có khoảng 30 doanh nghiệp Sri Lanka đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư khoảng hơn 40 triệu đô la Mỹ. Tuy nhiên, Việt Nam chưa có dự án đầu tư tại Sri Lanka. Trong khi, Sri Lanka rất mong chờ chúng ta đầu tư vào một số lĩnh vực nhưhạ tầng, năng lượng tái tạo, chế biến nông sản, thủy sản.

Ngoài ra, du lịch, logistics, kết nối hàng không, hàng hải cũng là những lĩnh vực đầy triển vọng nếu hai bên có những bước đột phá trong thời gian tới.

PV:Trong quá trình triển khai hợp tác, theo Đại sứ, hai bên cần chú trọng những giải pháp nào nhằm nâng cao hiệu quả thực chất, bảo đảm các thỏa thuận được triển khai đồng bộ, bền vững và mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai quốc gia?

Đại sứ Trịnh Thị Tâm:Để nâng cao hiệu quả hợp tác giữa Việt Nam - Sri Lanka, theo tôi, hai bên cần tập trung vào ba nhóm giải pháp chính.

Thứ nhất là hoàn thiện và cụ thể hóa khuôn khổ hợp tác. Trong thời gian qua, nhiều thỏa thuận hợp tác đã được ký kết giữa hai nước, một số cơ chế hợp tác cũng đã được thiết lập. Nhưng điều quan trọng là làm cho các văn kiện, cơ chế hợp tác này được triển khai. Điều đó đòi hỏi nỗ lực rất lớn của các cái bộ, ngành, địa phương hai nước, nhất là trong việc xây dựng cáckế hoạch hành động cụ thể với các lộ trình rõ ràng, có cơ chế theo dõi và đánh giá thường xuyên.

Thứ hai là tăng cường kết nối giữa các chủ thể triển khai hợp tác, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp của hai nước. Nhà nước có thể mở đường, nhưng doanh nghiệp mới là lực lượng trực tiếp tạo ra giá trị. Vì vậy, hai bên cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đầu tư, cung cấp thông tin thị trường cũng như tháo gỡ các rào cản về thủ tục, thanh toán và vận chuyển cho doanh nghiệp hai nước.

Thứ ba là đầu tư cho những lĩnh vực hợp tác mang tính dài hạn và bền vững, chẳng hạn nhưchuyển đổi số, kinh tế xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu, đào tạo nguồn nhân lực.

Đây không chỉ là những lĩnh vực phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu và khu vực mà còn giúp hai nước nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế mỗi nước.

Cuối cùng, tôi cho rằng, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự quyết tâm và đồng hành của chính phủ và người dân hai nước. Khi đã có sự tin cậy chính trị cao, có nhu cầu bổ trợ lẫn nhau và quyết tâm hành động thì những tiềm năng trong quan hệ Việt Nam - Sri Lanka hoàn toàn có thể được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể, thiết thực và bền vững trong tương lai gần.

PV: Vâng, xin cảm ơn Đại sứ.