Chiều nay (14/7), tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các cơ quan liên quan về chiến lược phát triển công nghiệp hàng hải quốc gia. Cùng dự có các đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị: Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an.

Trên cơ sở báo cáo và các ý kiến phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ quan điểm cần thống nhất một nhận thức quan trọng: phát triển công nghiệp hàng hải quốc gia là nhiệm vụ chiến lược trong tổng thể xây dựng Việt Nam trở thành quốc giabiển mạnh. Đây không chỉ là phát triển một ngành sản xuất, mà là xây dựng năng lực quốc gia trên biển và đường thủy, gắn phát triển kinh tế với quốc phòng - an ninh, tự chủ vận tải, logistics, an ninh chuỗi cung ứng và hội nhập quốc tế. Trên tinh thần này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh 3 nội dung lớn trong đó cần đặt công nghiệp hàng hải quốc gia đúng vị trí trong chiến lược xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Đây là năng lực công nghiệp nền tảng, phục vụ phát triển kinh tế biển, tổ chức hệ thống giao thông thủy, bảo đảm quốc phòng - an ninh và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.

“Phát triển công nghiệp đóng tàu theo tư duy hệ sinh thái, đồng bộ với đội tàu biển, phương tiện thủy nội địa, cảng, logistics, công nghiệp phụ trợ và dịch vụ trong suốt vòng đời phương tiện. Không phát triển từng nhà máy, từng địa phương hoặc từng loại sản phẩm biệt lập; chính sách phải tạo được liên kết chuỗi, thị trường ổn định, phân công hợp lý và hiệu quả tổng thể. Nhà nước kiến tạo phát triển, định hướng chiến lược, hoàn thiện thể chế, tổ chức thị trường và bảo đảm những năng lực thiết yếu; không bao cấp trở lại, không làm thay doanh nghiệp. Doanh nghiệp trực tiếp đầu tư, sản xuất, đổi mới, cạnh tranh và chịu trách nhiệm về hiệu quả. Phải phân vai đúng, phát huy thế mạnh của từng khu vực kinh tế, bảo đảm cạnh tranh minh bạch và không dùng chính sách để che lấp yếu kém quản trị”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết.

Đề cập về nhiệm vụ trước mắt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, tập trung mở khóa thị trường, khai thác hiệu quả năng lực hiện có và xử lý 06 điểm nghẽn; Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo khẩn trương xây dựng Chương trình quốc gia phát triển công nghiệp đóng tàu và cơ khí biển đến năm 2035, tầm nhìn 2050. Chương trình phải xác định rõ mục tiêu, trọng tâm, lộ trình, nguồn lực, cơ chế tổ chức thực hiện; gắn kết với chiến lược đội tàu, vận tải thủy, cảng, logistics, năng lượng biển và quốc phòng - an ninh; khắc phục tình trạng chính sách phân tán, thiếu công cụ và thiếu sản phẩm đầu ra.

“Nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế tài chính, tín dụng, bảo lãnh và bảo hiểm phù hợp với đặc thù hợp đồng lớn, chu kỳ dài, rủi ro cao của ngành đóng tàu. Cơ chế hỗ trợ phải có điều kiện, đúng đối tượng, gắn với đơn hàng, năng lực doanh nghiệp, phương án tài chính khả thi và quản trị minh bạch; không cấp vốn để bù lỗ, không tạo nợ xấu mới, không hợp thức hóa sai phạm cũ. Chính phủ cụ thể hóa các công cụ và quy trình kiểm soát theo thẩm quyền. Tổ chức lại thị trường trong nước, gắn nhu cầu phát triển đội tàu biển, phương tiện thủy nội địa, tàu công vụ, dịch vụ ngoài khơi và quốc phòng - an ninh với năng lực công nghiệp trong nước trên nguyên tắc cạnh tranh, chất lượng và hiệu quả. Có chính sách phù hợp để khuyến khích sản phẩm trong nước đáp ứng tiêu chuẩn, giá thành, tiến độ và chi phí vòng đời. Trước mắt, cần coi sửa chữa, hoán cải, nâng cấp xanh, bảo trì và dịch vụ vòng đời là hướng quan trọng để khai thác năng lực hiện có, tạo dòng tiền và giữ lao động kỹ thuật”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu.

Về lâu dài, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị, phải chuyển từ duy trì năng lực sản xuất sang xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hàng hải và đường thủy hiện đại, xanh, số, có khả năng tự chủ và cạnh tranh quốc tế.

“Phát triển đồng bộ công nghiệp phụ trợ, thiết kế, khoa học - công nghệ, đăng kiểm, tiêu chuẩn, dữ liệu và nhân lực chất lượng cao. Mục tiêu là từng bước làm chủ những khâu có giá trị cao, nâng phần giá trị giữ lại trong nước, đáp ứng các yêu cầu xanh, số, chuyên dụng. Chính sách nhân lực phải gắn đào tạo với nhu cầu thị trường và có giải pháp đủ sức thu hút, sử dụng, đãi ngộ, giữ chân kỹ sư, công nhân lành nghề và chuyên gia. Đổi mới cách thu hút FDI, tổ chức liên doanh, phát triển nhà cung ứng và xuất khẩu. Lựa chọn đối tác chiến lược phải dựa trên khả năng chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, phát triển doanh nghiệp Việt Nam, tham gia nghiên cứu - phát triển và mở rộng thị trường. Khuyến khích hình thành những doanh nghiệp đủ năng lực tổ chức chuỗi, quản trị hợp đồng tổng thể và chịu trách nhiệm về sản phẩm cuối cùng; mở rộng xuất khẩu cả sản phẩm hoàn chỉnh, sản phẩm trung gian và dịch vụ kỹ thuật”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Một lần nữa nhấn mạnh, tinh thần chung là phát triển công nghiệp hàng hải quốc gia bằng tư duy hệ sinh thái, lựa chọn có trọng tâm và kỷ luật thực thi; phát huy đúng vai trò của Nhà nước, các khu vực doanh nghiệp và hợp tác quốc tế. Không cứu trợ dàn trải, không bao cấp trở lại, không đầu tư theo phong trào; nhưng cũng không buông lỏng để mất năng lực công nghiệp chiến lược, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng cho rằng, phải xử lý dứt điểm tồn tại, bảo toàn cái còn giá trị và tổ chức lại nhu cầu của đất nước thành thị trường có kỷ luật cho những doanh nghiệp thực sự có năng lực; lưu ý chủ trương phải được cụ thể hóa thành chương trình, sản phẩm, công nghệ, doanh nghiệp, việc làm và năng lực quốc gia. Làm được như vậy, công nghiệp hàng hải quốc gia sẽ trở thành một phần thực chất của năng lực Việt Nam ra biển, làm chủ hệ thống giao thông thủy và nâng cao vị thế đất nước trong kỷ nguyên mới.