Cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung được đánh giá có tính biểu tượng rất cao khi Nhà Trắng thông báo Tổng thốngDonald Trump sẽ đón Chủ tịch Tập Cận Bình tại căn cứ liên hợp Andrews, một nghi thức đặc biệt đối với chuyến thăm của lãnh đạo nước ngoài. Trong khi đó, phía Trung Quốc gọi cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo trong vòng sáu tháng qua có ý nghĩa lịch sử quan trọng, đồng thời nhấn mạnh mong muốn đối thoại, hợp tác và quản lý bất đồng.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Quách Gia Côn cho biết: “Trung Quốc sẵn sàng cùng Mỹ làm phong phú thêm nội dung của mối quan hệ Trung - Mỹ mang tính xây dựng và ổn định về mặt chiến lược; tăng cường đối thoại và hợp tác; xử lý thỏa đáng các bất đồng; không ngừng nâng cao phúc lợi cho người dân hai nước; đồng thời thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng của thế giới”.

Theo các nhà quan sát, qua cuộc gặp thượng đỉnh này, hai nước muốn tạo khuôn khổ ngoại giao tích cực trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược vẫn còn sâu sắc. Dự kiến, nhiều vấn đề sẽ được hai nhà lãnh đạo thảo luận như thương mại, trí tuệ nhân tạo (AI), đất hiếm và chuỗi cung ứng công nghệ, tiền chất ma túy, quan hệ với Iran, vấn đề Đài Loan (Trung Quốc).

Thương mại nhiều khả năng là lĩnh vực dễ tạo ra kết quả ngắn hạn nhất. Mỹ muốn gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại dự kiến hết hạn vào ngày 10/11, thúc đẩy Trung Quốc giảm thuế đối với hàng hóa Mỹ và tăng mua nông sản và máy bay Boeing. Vì đối với Tổng thốngDonald Trump, những cam kết thương mại có giá trị lớn còn có ý nghĩa chính trị trong nước khi cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ đang đến gần. Trong khi đó, Trung Quốc có động cơ duy trì môi trường thương mại ổn định để giảm rủi ro đối với hoạt động xuất khẩu và chuỗi cung ứng.

Đất hiếm và trí tuệ nhân tạo đang phản ánh rõ nhất tính chất vừa hợp tác vừa cạnh tranh của quan hệ Mỹ - Trung. Mỹ cần nguồn cung đất hiếm và khoáng sản quan trọng phục vụ các ngành công nghệ cao, ô tô, hàng không và quốc phòng, trong khi Trung Quốc muốn giảm sức ép từ các biện pháp hạn chế tiếp cận công nghệ tiên tiến của Mỹ.

Bà Ruby Osman, cố vấn cấp cao về địa chính trị chuyên về Trung Quốc tại Viện Tony Blair về Thay đổi Toàn cầu (London, Anh), nhận định: “AI sẽ là chủ đề đáng chú ý nhất tại hội nghị thượng đỉnh này. Bởi lẽ, AI vừa là một trong những động lực cốt lõi thúc đẩy cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc - yếu tố chi phối các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ cũng như quá trình phát triển công nghệ của Trung Quốc - nhưng đồng thời, đây cũng ngày càng được xem là một trong những lĩnh vực hứa hẹn nhất cho sự hợp tác”.

Trong một động thái nhằm tạo bầu không khí hợp tác, hôm nay, Trung Quốc vừa ban hành bộ hướng dẫn xử lý các vụ án hình sự liên quan đến các chất thuộc nhóm fentanyl, qua đó, đảm bảo việc thực thi pháp luật đúng quy định. Trước đó, Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần hối thúc Trung Quốc hành động mạnh mẽ hơn nữa nhằm ngăn chặn dòng chảy các tiền chất dùng để tổng hợp fentanyl vào Mỹ. Cùng ngày, Trung Quốc đã bổ sung hai loại hóa chất vào danh mục kiểm soát xuất khẩu đối với các hóa chất tiền chất ma túy, theo đó yêu cầu phải có giấy phép khi xuất khẩu các chất này sang Mỹ, Mexico và Canada.

Theo các nhà quan sát, cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung lần này có thể tạo ra ba kết quả chính: duy trì đình chiến thương mại, đạt một số cam kết kinh tế có tính biểu tượng và thiết lập thêm các kênh đối thoại về AI, khoáng sản chiến lược và kiểm soát tiền chất ma túy. Tuy nhiên, việc Chủ tịchTập Cận Bình được cho làkhông dẫn theo một đoàn lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc lớn trong chuyến thăm Mỹ, làm giảm kỳ vọng về những thỏa thuận thương mại đầu tư quy mô lớn sẽ được công bố.