Thượng đỉnh Mỹ- Trung- Nga: Đối thoại lịch sử giữa những khác biệt chiến lược
Cập nhật: 6 ngày trước
Bahrain đánh chặn nhiều vũ khí của Iran
Chiến trường Ukraine phơi bày điểm yếu chí mạng của robot quân sự
VOV.VN - Được đánh giá là sự kiện ngoại giao mang tính lịch sử, cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ- Trung- Nga mở ra cơ hội đối thoại về kiểm soát vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, những khác biệt về lợi ích và ưu tiên của ba cường quốc đang đặt ra không ít thách thức đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.
Thông báo của Nhà Trắng và Điện Kremlin về kế hoạch tổ chức cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc vào ngày 19/11 tới đang thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Nếu diễn ra, đây sẽ là lần đầu tiên lãnh đạo ba cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới cùng tham gia một cuộc hội đàm ba bên.
Cuộc gặp được chuẩn bị trong bối cảnh Hiệp ước Cắt giảm vũ khí chiến lược mới, New START, giữa Mỹ và Nga đã hết hiệu lực từ tháng 2 năm nay. Việc thiếu vắng một hiệp ước thay thế làm gia tăng lo ngại về tương lai kiểm soát vũ khí hạt nhân, khi hai nước vẫn sở hữu phần lớn số đầu đạn hạt nhân trên thế giới.
Mỹ muốn tiến xa hơn khuôn khổ song phương truyền thống, hướng tới một cơ chế kiểm soát vũ khí có sự tham gia của Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc lâu nay cho rằng việc yêu cầu Trung Quốc tham gia đàm phán cắt giảm hạt nhân ngang hàng với Mỹ và Nga là chưa phù hợp, do sự chênh lệch đáng kể về quy mô kho vũ khí.
Trong bối cảnh đó, việc ba nhà lãnh đạo cùng ngồi vào bàn đối thoại được xem là tín hiệu đáng chú ý, dù khả năng đạt được một thỏa thuận ngay tại hội nghị vẫn còn hạn chế.
Đánh giá về cơ hội này, ông Eduardo Castillo, chuyên gia phân tích của hãng tin AP nói: “Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh đang tồn tại nhiều căng thẳng địa chính trị và sự cạnh tranh toàn cầu. Đáng chú ý, một cuộc gặp đang thu hút nhiều kỳ vọng là khả năng diễn ra cuộc trao đổi giữa các nhà lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc. Nếu điều này xảy ra, đây sẽ là cuộc gặp chưa từng có tiền lệ giữa các cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới”.
Dù cùng hướng tới đối thoại, Mỹ, Nga và Trung Quốc vẫn có những ưu tiên chiến lược khác nhau. Đối với Mỹ, kiểm soát và cắt giảm vũ khí hạt nhân là trọng tâm được công bố. Chính quyền Tổng thống Trump mong muốn thúc đẩy một khuôn khổ mới có sự tham gia của cả ba nước.
Trong khi đó, Nga quan tâm đến khả năng đưa vấn đề Ukraine vào các cuộc trao đổi cấp cao. Tuy nhiên, phía Mỹ cho biết chưa có kế hoạch đưa cuộc xung đột này vào chương trình nghị sự ba bên.
Với Trung Quốc, cuộc gặp vừa là cơ hội thúc đẩy đối thoại giữa các cường quốc, vừa đặt ra bài toán cân bằng lợi ích, nhất là khi Trung Quốc không muốn bị ràng buộc vào một cơ chế cắt giảm hạt nhân chưa phản ánh sự khác biệt về năng lực giữa các bên. Sự thận trọng này cũng thể hiện qua phản ứng của Bộ Ngoại giao Trung Quốc trước thông tin về hội nghị.
Phát biểu trước báo giới hôm qua, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh nhấn mạnh: “Trung Quốc đang duy trì liên lạc với các bên liên quan về một cuộc gặp giữa ba nguyên thủ quốc gia. Mọi thông tin cập nhật sẽ được công bố kịp thời.”
Bên cạnh vấn đề hạt nhân, tình hình Iran và những bất đồng liên quan đến Ukraine tiếp tục cho thấy tính phức tạp của quan hệ giữa ba nước. Đây cũng là những vấn đề mà mỗi bên có cách tiếp cận và lợi ích riêng, khiến việc tìm kiếm đồng thuận toàn diện không dễ dàng.
Theo giới phân tích, ý nghĩa trước mắt của cuộc gặp có thể nằm ở việc duy trì kênh trao đổi trực tiếp giữa các cường quốc, hơn là kỳ vọng vào những cam kết mang tính đột phá. Đây có thể là bước khởi đầu cần thiết để từng bước thu hẹp khác biệt, giảm thiểu rủi ro và tạo nền tảng cho một cơ chế kiểm soát vũ khí hạt nhân trong tương lai.
Từ khóa: Nga, Mỹ, Nga, Trung Quốc, thượng đỉnh 3 bên, thượng đỉnh Mỹ Nga Trung, APEC 2026
Thể loại: Thế giới
Tác giả: hồng nhung/vov1
Nguồn tin: VOVVN