Trước thực trạng các sản phẩm này đang được mua bán trên môi trường mạng với nhiều hình thức biến tướng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM đã có những bước chuyển trong chiến lược truyền thông?

PV VOVGiao thôngđã có cuộc trao đổi của phóng viên với Bác sĩ CKI Nguyễn Ngọc ThùyDương, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC):

PV: Ở góc độ y tế dự phòng, HCDC nhận định như thế nào về tốc độ lan rộng của trào lưu sử dụng thuốc lá điện tử tại TP.HCM hiện nay? Thực trạng này đang gây ra những áp lực hay khó khăn gì cho công tác truyền thông giáo dục sức khỏe của trung tâm?

Bác sĩ CKI Nguyễn Ngọc Thùy Dương: Từ góc độ y tế dự phòng, HCDC đánh giá việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 173/2024/QH15 là một quyết sách kịp thời và cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những nguy cơ của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Thực tế trong những năm gần đây cho thấy các sản phẩm này có xu hướng gia tăng sử dụng, đặc biệt ở nhóm thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và người trẻ tuổi. Điều này đã đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Hiện nay, khó khăn lớn nhất trong công tác truyền thông không chỉ là cảnh báo các tác hại đối với sức khỏe mà còn là nâng cao nhận thức của người dân về quy định cấm mới. Nhiều người vẫn còn hiểu chưa đầy đủ về mức độ nguy hại của thuốc lá điện tử hoặc lầm tưởng đây là sản phẩm ít độc hại hơn thuốc lá truyền thống.

Bên cạnh đó, việc quảng bá trá hình và mua bán trên môi trường mạng với nhiều hình thức biến tướng cũng tạo ra thách thức đối với công tác truyền thông và phòng chống tác hại thuốc lá. HCDC xác định, cần tiếp tục cung cấp thông tin khoa học chính xác, giúp người dân hiểu rõ các chiêu thức tinh vi nhằm đánh lừa người tiêu dùng.

PV: Trước sự xuất hiện và tiếp cận ngày càng đa dạng của thuốc lá thế hệ mới, HCDC đã có những đổi mới hay chiến dịch truyền thông đột phá nào để làm rõ những quan niệm chưa chính xác như “thuốc lá điện tử vô hại” hay “giúp cai thuốc lá truyền thống” nhằm tiếp cận người dân hiệu quả hơn?

Bác sĩ CKI Nguyễn Ngọc Thùy​​​​​​​​​​​​​​ Dương: Trong thời gian qua, HCDC đã đẩy mạnh truyền thông trên đa nền tảng, kết hợp giữa truyền thông đại chúng, truyền thông số và truyền thông trực tiếp tại cộng đồng nhằm cung cấp các bằng chứng khoa học về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với sức khỏe.

Bên cạnh việc phổ biến các thông tin về nguy cơ gây nghiện nicotine, ảnh hưởng đến hệ hô hấp, tim mạch, thần kinh và sức khỏe tâm thần, HCDC cũng tập trung làm rõ những quan niệm sai lầm đang tồn tại trong cộng đồng như “thuốc lá điện tử vô hại”, “chỉ là hơi nước”, hay “giúp cai thuốc lá truyền thống”.

Từ năm 2025, cùng với việc triển khai Nghị quyết 173/2024/QH15, HCDC sẽ tiếp tục lồng ghép nội dung truyền thông về quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vào các hoạt động giáo dục sức khỏe cộng đồng.

Sắp tới, HCDC cũng có mô hình thúc đẩy các cơ sở y tế không khói thuốc lá thông qua việc thiết lập các đội giám sát tại các cơ sở y tế, truyền thông cho người bệnh cũng như thân nhân đến cơ sở y tế.

Đối với cộng đồng, chúng tôi triển khai các hình thức không chỉ truyền thông đại chúng mà còn truyền thông cho trường học, đặc biệt là ở nhóm tuổi THPT, học sinh, sinh viên về Luật phòng, chống tác hại thuốc lá thông qua các hội thi, bài viết, xây dựng các video clip truyền thông.

PV: Bên cạnh các hoạt động truyền thông đang và sẽ triển khai, HCDC muốn gửi gắm thông điệp nào đến người dân thành phố, đặc biệt là những người đang xem thuốc lá điện tử như một thói quen giải tỏa áp lực hằng ngày tại nơi làm việc và không gian công cộng?

Bác sĩ CKI Nguyễn Ngọc Thùy​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ Dương: HCDC mong muốn gửi đến người dân một thông điệp rõ ràng: thuốc lá điện tử không phải là giải pháp giúp giảm căng thẳng một cách an toàn, cũng không phải là một xu hướng sống hiện đại hay ít tác hại.

Mỗi người đều có thể đối mặt với áp lực trong công việc và cuộc sống, tuy nhiên việc tìm đến thuốc lá điện tử có thể dẫn đến lệ thuộc nicotine, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Thay vào đó, hãy lựa chọn những phương pháp lành mạnh để quản lý căng thẳng như tập thể dục, duy trì lối sống cân bằng, tham gia các hoạt động xã hội tích cực và tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi cần thiết.

Việc sử dụng thuốc lá điện tử không làm cho chúng ta “ngầu” hơn, sành điệu hơn mà còn ảnh hưởng đến chính sức khoẻ của chúng ta, gia đình và xã hội. HCDC kêu gọi người dân chủ động nói không với thuốc lá điện tử, không sử dụng, không mua bán, không quảng bá các sản phẩm này dưới bất kỳ hình thức nào.

Mỗi cá nhân từ bỏ thuốc lá điện tử là đang góp phần bảo vệ sức khỏe của chính mình, gia đình mình và xây dựng một TP.HCM văn minh, an toàn, không khói thuốc cho cộng đồng.

PV: Trân trọng cảm ơn bác sĩ!