Tuy nhiên, để biến những chỉ tiêu và cam kết thành các dự án khả thi, sớm bổ sung nguồn cung nhàở phù hợp vớikhả năng chi trả vẫn là bài toán đặt ra với TP.HCM.

Bài toán an cư của công nhân

Với nhiều công nhân, làm việc lâu năm tại TP.HCM nhưng vẫn phải sống trong những căn phòng trọ chật hẹp là thực tế chưa dễ thay đổi. Tiền thuê nhà, điện, nước và chi phí sinh hoạt hằng tháng chiếm một phần đáng kể thu nhập, khiến việc tích lũy để mua nhà gần như nằm ngoài khả năng.

Tại Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị TP.HCM (CITENCO), lực lượng lao động trực tiếp luôn có nhu cầu ổn định chỗ ở. Đặc thù công việc vệ sinh môi trường, thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải khiến nhiều công nhân phải làm việc theo ca, kể cả ban đêm. Trong khi đó, thu nhập chủ yếu dựa vào tiền lương và phụ cấp; giá nhà thương mại vượt quá khả năng chi trả, còn tiền thuê trọ cùng chi phí nuôi con tiếp tục tạo áp lực.

Ông Lê Công Phương, Giám đốc CITENCO cho biết, đơn vị hiện có 1.741 lao động trực tiếp. Nhiều công nhân sống tại những khu nhà trọ diện tích nhỏ trong suốt 10-15 năm, thậm chí cả cuộc đời làm nghề, điều kiện sinh hoạt hạn chế.

"Khó khăn lớn nhất hiện nay là tương quan giữa thu nhập và khả năng chi trả cho nhà ở. Người lao động chưa có nhiều cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội. Họ cần nhà ở có giá phù hợp, vị trí thuận lợi cho công việc, điều kiện sinh hoạt tốt và phương thức thanh toán phù hợp với khả năng tài chính của họ", ông Lê Công Phương nói.

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố có 3 dự án nhà ở xã hội hoàn thành, đưa vào sử dụng với 2.283 căn; 13 dự án được khởi công với quy mô khoảng 14.000 căn.

Trong năm nay, thành phố dự kiến hoàn thành 13 dự án với khoảng 9.000 căn; đồng thời, 17 dự án khác dự kiến hoàn thành từ phần móng trở lên, quy mô khoảng 18.000 căn, đủ điều kiện để được xem xét đưa ra thị trường theo quy định.

Mở rộng nguồn cung nhà ở xã hội cho công nhân

Theo khảo sát sơ bộ của Liên đoàn Lao động TP.HCM, có 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê nhà và 30.339 trường hợp có nhu cầu thuê mua hoặc mua nhà ở xã hội. Tổ chức công đoàn cũng đang thúc đẩy các chương trình hợp tác để có thêm nhiều dự án nhà ở xã hội cho công nhân.

Cụ thể, Liên đoàn Lao động TP.HCM đã ký thỏa thuận với 9 doanh nghiệp, hướng đến mục tiêu phát triển khoảng 128.000 căn nhà ở cho công nhân đến năm 2030. Hiện có dự án khu nhà ở xã hội Hoa Sen An Hạ tại xã Tân Vĩnh Lộc có quy mô 1.853 căn sắp được khởi công ngay trong quý IV này.

Liên đoàn Lao động TP.HCM cũng kiến nghị thành phố xem xét chuyển đổi 953 căn hộ tái định cư chưa sử dụng tại khu Vĩnh Lộc B thành nhà cho công nhân thuê.

Theo ông Trần Thanh Thảo, Phó Chánh văn phòng Liên đoàn Lao động TP.HCM, Liên đoàn đã chỉ đạo Tổ chức Tài chính Vi mô CEP hỗ trợ về chính sách, khoản vay cho người lao động tiếp cận được các sản phẩm nhà ở cho thuê.

Ông Thảo cho biết, việc phát triển nhà ở cho công nhân cần gắn với các tiện ích thiết yếu, thay vì chỉ tập trung vào số lượng căn hộ.

"Các dự án nhà ở cho công nhân còn phải bảo đảm những tiện ích thiết yếu như trường học, trạm y tế, siêu thị công đoàn… nhằm nâng cao chất lượng sống cho người lao động. Không chỉ là doanh nghiệp mà liên đoàn lao động cũng phải tạo các điều kiện cho người lao động đảm bảo nhu cầu cuộc sống", ông Trần Thanh Thảo nói.

Ở phía doanh nghiệp, Công ty TNHH MTV Phát triển Công nghiệp Tân Thuận (IPC) đề xuất quy hoạch nhà ở xã hội trên 3 khu đất tại An Phú Tây và Hiệp Phước, với tổng diện tích khoảng 14,1 ha. Theo phương án sơ bộ, các khu đất này có thể bố trí khoảng 18.118 căn hộ, trong đó 70% có diện tích dưới 45 m².

Ông Võ Hồng Tài, Quyền Tổng Giám đốc IPC cho biết, doanh nghiệp hiện có vốn góp tại 4 khu công nghiệp, khu chế xuất, trong đó tại TP.HCM có Tân Thuận, Linh Trung, Hiệp Phước. Việc tham gia phát triển nhà ở cho công nhân không chỉ là nhiệm vụ mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

"Quỹ đất của chúng tôi cũng tập trung ở những địa bàn nơi tập trung đông công nhân người lao động. Chúng tôi hy vọng sẽ đóng góp một phần vào công cuộc xây dựng tổ ấm, đảm bảo an sinh xã hội chung, cùng phát triển quỹ phát triển nhà ở xã hội mà thành phố đã đặt ra", ông Võ Hồng Tài cho biết.

Theo các chỉ đạo và mục tiêu chiến lược Chính phủ giao giai đoạn 2026 - 2030, TP.HCM cần phát triển gần 200.000 căn nhà ở xã hội , trong đó có 52.000 căn nhà ở cho thuê. Đây là khối lượng lớn, đòi hỏi TP.HCM phải huy động nguồn lực từ nhiều phía, đồng thời tháo gỡ những vướng mắc về quy hoạch, thủ tục đầu tư, đất đai và giải phóng mặt bằng để đảm bảo tiến độ triển khai.