Chọn sinh kế phù hợp

​Giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa bao giờ là câu chuyện một sớm một chiều hay chỉ đơn thuần là việc hỗ trợ nguồn vốn và trao sinh kế. Thực tế khẳng định, vai trò của công tác chuyển giao kỹ thuật và sự đồng hành, bám sát hộ dân trong suốt quá trìnhnuôi trồngcủa đội ngũ cán bộ cơ sở chính là một trong những yếu tố quyết định. Phương châm “trao cần câu hơn trao con cá”đang được minh chứng rõ nét qua hiệu quả thực tế từ các dự ánphát triển kinh tế tại địaphương.

​Dự án Hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2023 - 2025, tỉnh Thanh Hóa đang từng bước phát huy hiệu quả thiết thực. Tiêu biểu trong số đó là Dự án “Liên kết chăn nuôi gà bản địa theo chuỗi giá trị tại cácxã Xuân Chinh và Thanh Quân, tỉnh Thanh Hóa”. Dự án được triển khai thực hiện trong giai đoạn 2024 - 2025 với tổng nguồn vốn ngân sách nhà nước giao thực hiện là 506,575 triệu đồng.

Theo đó,mỗi một hộ cận nghèo được hỗ trợ 80 con gà giống (gà Ri Lạc thủy 21 ngày tuổi) và 3 bao thức ăn chăn nuôi (bao 25kg loại cám từ 21 ngày tuổi đến xuất chuồng). Đối với hộ nghèo được hỗ trợ 100 con gà giống (gà ri Lạc T hủy 21 ngày tuổi) và 4 bao thức ăn chăn nuôi (bao 25kg) như trên. Đồng thời, các hộ còn được hỗ trợ 1 lít hóa chất sát trùng RTD Iodine 10% để khử trùng chuồng, trại và cán bộ “cầm tay” hướng dẫn tỉ mỉ về kỹ thuật trong suốt quá trình chăn nuôi.

​Tại những địa bàn vùng cao, nơi đời sống đồng bào dân tộc thiểu số còn bộn bề khó khăn. Đơn cử như tại xã Xuân Chinh, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm tới hơn 56% (hơn 900 hộ) và tỷ lệ đồng bào dân tộc Thái chiếm 98% trên tổng số dân trên địa bàn toàn xã.Do đó dự án đã mang đến nguồn động lực thiết thực,sự tiếp sức kịp thời từ nhà nước đã thắp lên ngọn lửa hy vọng vươn lên thoát nghèo cho 85 hộ dân

Không giấu được niềm vui, ông Vi Văn Hoàng, thôn Xuân Lẹ, xã Xuân Chinh chia sẻ rằng đối với những gia đình còn nhiều thiếu thốnnhư chúng tôi,sự hỗ trợ này không chỉ có giá trị về vật chất mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn, tạo thêm động lực để bà con vững tin lao động sản xuất.

Chuyển giao kỹ thuật và bám sát cơ sở

​Sự gắn bó,sát sao của đội ngũ cán bộ cơ sở trong suốt quá trình chăm sóc vật nuôi chính là điểm tựa vững chắc cho người dân. Ông Cầm Bá Tuyến, xã Xuân Chinh cho biết, trước đây khi chăn nuôi tự phát, gia đình thường gặp rủi ro do dịch bệnh. Tuy nhiên, với lứa gà mới thuộc dự án, nhờ được tiêm phòng đầy đủ và hướng dẫn quy trình chăm sóc khoa học, cán bộ thú y thường xuyên theo dõi, đàn gà phát triển rất tốt. Gia đình chủ yếu tận dụng nguồn thức ăn sẵn có như rau xanh, cám ngô, lúa, cám gạovà các phụ phẩm nông nghiệp khác tự có,nên thịt gà rất săn chắc và thơm ngon. Đợt vừa qua, gia đình đã xuất bán được một lượng gà thương phẩm đáng kể với mức giákhoảng 100 đến 150 nghìn đồng/kg (tùy thời điểm). Đồng thời duy trì hiệu quả mô hình nuôi chăn nuôi gà bản địadưới sự quản lý dịch bệnh theo hướng an toàn sinh học.

​Đồng tình với đánh giá trên, bà Vi Thị Thu phấn khởi cho biết lứa gà đầu tiên mang lại hiệu quả vượt mong đợi với tỷ lệ hao hụt rất thấp. Những buổi tập huấn kỹ thuật do dự án tổ chức đã mang lại cho bà nhiều kinh nghiệm quý báu, từ cách làm chuồng trại cho đến việc chủ động liên hệ thú y tiêm phòng định kỳ. Dù quy mô chăn nuôi của dự án khác với chăn nuôi truyền thống, nhưng sự chăm sóc tỉ mỉ đã giúp vật nuôi thích nghi tốt. Tôi sẽ từng bước mở rộng đàn khi nắm chắc được kĩ thuật nuôi, bà Thu chia sẻ thêm.

​Hiệu quả từ các mô hình sinh kế còn có dấu ấn đậm nét của đội ngũ cán bộ chuyên môn trực tiếp bám sát cơ sở. Ông Vi Văn Chái,công chức phòng Kinh tế, Hạ tầngxã Xuân Chinh cho biết ngay từ khi triển khai, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với các ban ngành để rà soát, lựa chọn đúng đối tượng thụ hưởng phù hợp với điều kiện thực tế. Không chỉ hỗ trợ con giống, lực lượng chức năng còn trực tiếp hướng dẫn quy trình kỹ thuật từ khâu làm chuồng, phối trộn thức ăn đến tiêm phòng định kỳ, đồng thời thường xuyên đôn đốc và hỗ trợ người dân xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.

Đồng hành cùng người dân phát triển chuỗi giá trị chăn nuôi an toàn

​Để đảm bảo chất lượng con giống và tỷ lệ sống cao nhất khi trao đến tay bà con, sau khi hoàn thành công tác tập huấn kỹ thuật cho các hộ dân tại xã, đơn vị chủ trì liên kết luônchuẩn bị nguồn giống chuẩn hóa để cấp cho các hộ.

Ông Nguyễn Đăng Nguyên cán bộ thuộc Công ty CP Phát triển nông nghiệp và khuyến nông Việt Nam là đơn vị chủ trì liên kết của dự án khẳng định, việc cung cấp con giống chất lượng cao là một phần chiến lược trong chuỗi giá trị bền vững. Doanh nghiệp thực hiện quy trình nuôi dưỡng nghiêm ngặt từ khi gà nở đến 21 ngày tuổi, theo dõi sát sao trong giai đoạn úm, lọc bỏ những con không đủ tiêu chuẩn và tiêm đầy đủ các loại vaccine phòng bệnh trước khi bàn giao cho người dân.

​Bên cạnh đó, việc lựa chọn giống gà cũng được tính toán kỹ lưỡng để phù hợp với điều kiện khí hậu và tập quán canh tác miền núi. Giống gà được chọn đưa vào triển khai là gà ri Lạc Thủy (Hòa Bình), nổi tiếng với khả năng dễ nuôi, chịu nóng, chống bệnh tốt, tiêu tốn ít thức ăn, thịt đặc biệt thơm ngon, bán rất được giá trên thị trường, rất thích hợp với hình thức chăn nuôi thả vườn, đồi để tận dụng côn trùng, thức ăn tự nhiên, qua đó giảm thiểu tối đa chi phí chăn nuôi cho các hộ dân.

​Thực tế triển khai tại địa phương cho thấy, việc kết hợp hài hòa giữa nguồn vốn chính sách, sự đồng hành của doanh nghiệp và ý thức tự lực vươn lên của người dân chính là chìa khóa vàng mở ra cánh cửa thoát nghèo bền vững. Không chỉ dừng lại ở các chỉ tiêu kinh tế trước mắt, các dự án liên kết sản xuất còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ sang tư duy kinh tế nông nghiệp hàng hóa, biết áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn đời sống.

​Thông qua các buổi tập huấn cầm tay chỉ việc và sự hỗ trợ định kỳ từ đội ngũ thú y cơ sở, nhận thức của đồng bào dân tộc thiểu số đã có sự chuyển biến rõ rệt. Bà con không chỉ chủ động hơn trong việc phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi mà còn biết cách hạch toán kinh tế, tính toán chi phí thức ăn và chủ động tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Những thành công bước đầu từ mô hình chăn nuôi gà bản địa sẽ là tiền đề quan trọng để các cấp, các ngành tiếp tục nhân rộng ra các địa bàn khác trong tỉnh.

​Khẳng định vai trò chủ chốt trong chuỗi liên kết, Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóacho biết,đơn vị luôn đóng vai trò cầu nối quan trọng trong việc tham mưu chính sách, phối hợp chặt chẽ với các địa phương và doanh nghiệp. Sự đồng bộ từ khâu khảo sát, hỗ trợ nguồn lực, tập huấn kỹ thuật đến việc cam kết bao tiêu sản phẩm với giá cả ổn định(nếu hộ chăn nuôi có nhu cầu)chính là bệ phóng vững chắc giúp bà con yên tâm đầu tư sản xuất, giải quyết nỗi lo đầu ra cho nông sản.

​Sự tận tụy của đội ngũ cán bộ cơ sở, sự đồng hành trách nhiệm của doanh nghiệp và sự nỗ lực vươn lên của người dân đang tạo nên một hướng đi bền vững. Mô hình hỗ trợ sinh kế gắn liền với chuyển giao kỹ thuật thực tế không chỉ giúp đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao thu nhập trước mắt mà còn mở ra sinh kế lâu dài, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững trên quê hương.