Qua giám sát cho thấy, nhiều vụ việc còn vướng do doanh nghiệp không có tài sản, ngừng hoạt động hoặc chủ doanh nghiệp bỏ trốn, khiến quyền lợi của người lao động khó được bảo đảm.

Từ ngày 1/7/2025 đến 30/9/2026, Thi hành án dân sự TP.HCM giải quyết 6.617 việc, trong đó có 3.260 việc có điều kiện thi hành, đã thi hành xong 2.062 việc, đạt tỷ lệ 63,25% trên số việc có điều kiện.

Đối với 147 bản án, quyết định do Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ người lao động Công đoàn TP.HCM đề nghị thi hành, chủ yếu liên quan đến nợ lương, bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), cơ quan thi hành án đã tổ chức thi hành 272 việc, với số tiền hơn 3,1 tỷ đồng; đã thi hành xong 130 việc, còn 141 việc đang giải quyết.

Điển hình là Công ty TNHH Sản xuất Thương mại Dịch vụ Vinh Thông (Khu công nghiệp Tân Bình). Cơ quan thi hành án đã thu hồi khoảng 1,9 tỷ đồng tiền lương cho người lao động qua 130 quyết định. Tuy nhiên, 136 quyết định về nghĩa vụ đóng bảo hiểm, với số tiền khoảng 558 triệu đồng, vẫn chưa được thi hành xong.

Nguyên nhân là tài sản, nhà xưởng của doanh nghiệp đang thế chấp ngân hàng, các tài khoản gần như không còn số dư. Dù được mời làm việc nhiều lần, doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện nghĩa vụ.

Theo Thi hành án dân sự TP.HCM, nhiều doanh nghiệp đăng ký vốn điều lệ lớn nhưng tài sản thực tế không đáng kể; một số khác thua lỗ, ngừng hoạt động hoặc chủ doanh nghiệp bỏ trốn, khiến cơ quan thi hành án không có tài sản để xử lý. Việc thu hồi nợ lương, BHXH vì thế gặp nhiều trở ngại.

Để khắc phục, Thi hành án dân sự TP.HCM kiến nghị hoàn thiện quy định về trách nhiệm của chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật đối với các khoản nợ lương, bảo hiểm; tăng cường kết nối dữ liệu thuế, đăng ký doanh nghiệp, nhà đất và ngân hàng để xác minh tài sản, tài khoản. Đồng thời, cần phối hợp với cơ quan BHXH trong việc giải quyết quyền lợi bảo hiểm cho người lao động có bản án đã có hiệu lực.

Tại buổi giám sát, các thành viên đoàn cũng đề nghị thực hiện đầy đủ biện pháp cưỡng chế đối với doanh nghiệp không chấp hành nghĩa vụ nhận người lao động trở lại làm việc theo khoản 3 Điều 94 Luật Thi hành án dân sự năm 2025.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Hội Trọng tài TP.HCM, lưu ý không nên quy đổi nghĩa vụ này thành khoản tiền bồi thường 6-12 tháng lương, bởi có thể khiến doanh nghiệp có tiềm lực tài chính chủ động sa thải người lao động, làm ảnh hưởng quyền được trở lại làm việc của họ.

Ông Phùng Thái Quang, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM đề nghị cơ quan thi hành án phân loại từng vụ việc, xác định rõ nguyên nhân chậm thi hành và hướng xử lý; đồng thời thiết lập đầu mối theo dõi, thời hạn giải quyết đối với các vụ việc kéo dài. Ông Quang nhấn mạnh cần có chế tài đủ mạnh, kịp thời để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.