Spa, gội đầu, kinh doanh...vẫn tràn lan ở căn hộ

Thực tế, theo tìm hiểu của phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nạm (VOV), tại nhiều chung cư ở trên địa bàn Hà Nội vẫn còn tình trạng sử dụng căn hộ để làm dịch vụ, kinh doanh...

Tại một khu đô thị lớn trên địa bàn xã Gia Lâm (Hà Nội), vẫn còn nhiều căn hộ ở tầng 2 treo biển dịch vụ cho phòng khám chuyên khoa răng - hàm - mặt. Nhiều căn hộ được sử dụng để ở và làm dịch vụ làm đẹp như spa, gội đầu, nối mi, làm móng...

Chị Nguyễn Thị Thuý, cư dân sống tại khu đô thị xã Gia Lâm, Hà Nội phản ánh, tại toà nhà chị đang sinh sống, ở tầng 2 vẫn có căn hộ kinh doanh spa, gội đầu.

“Chung cư để dành cho người dân ở, việc cõng thêm những khách hàng ở ngoài vào sẽ khiến thang máy bị quá tải, chưa tính đến an ninh tòa nhà khó kiểm soát”, chị Thuý chia sẻ.

Không chỉ riêng tại ở đại đô thịxã Gia Lâm, nhiều chung cư trên địa bàn Hà Nội cũng có tình trạng tương tự. Nhiều căn hộ được chủ nhà vừa ở vừa mở dịch vụ kinh doanh như gội đầu, massage hay kinh doanh buôn bán online… Các chủ kinh doanh dịch vụ tại đây thường xuyên đăng tải trên nhóm chợ của cư dân chung cư để bán hàng, mời chào khách.

Bà Phạm Thị Miền - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Bất động sản Việt Nam cho rằng,căn hộ chung cư được thiết kế với hệ thống điện, thang máy, phòng cháy chữa cháy và các hạ tầng kỹ thuật phù hợp với mục đích ở. Khi công năng bị thay đổi, các yêu cầu đối với hệ thống kỹ thuật và an toàn của tòa nhà cũng có thể phát sinh khác biệt.

Theo bà Phạm Thị Miền, việc một căn hộ trở thành nơi kinh doanh, lớp học hoặc dịch vụ có thể làm gia tăng lượng người ra vào, thay đổi mật độ sử dụng, mức tiêu thụ điện và cách thức vận hành các thiết bị. Đặc biệt, hoạt động có nhiều người tập trung trong căn hộ có thể đặt ra yêu cầu cao hơn về phòng cháy, chữa cháy và thoát nạn.

Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh thường xuyên trong căn hộ cũng có thể làm thay đổi môi trường sinh hoạt chung. Lượng khách đến giao dịch, tiếng ồn, việc sử dụng thang máy và các không gian chung có thể tác động trực tiếp đến những hộ dân đang sinh sống trong tòa nhà.

"Nếu sử dụng căn hộ đúng mục đích sẽ góp phần nâng cao tính tuân thủ, qua đó bảo đảm chất lượng và đời sống của người dân trong toà nhà", bà Phạm Thị Miền nêu ý kiến.

Tăng mức phạt đã đủ mức răn đe?

Nghị định số 339 của Chính phủ đã được ban hành, quy định tăng mức xử phạt từ 20 - 40 triệu đồng lên tới 100 -130 triệu đồng đối với trường hợp sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở. Như vậy, mức phạt mới đã tăng từ 3-5 lần so với trước đây.

Tiến sĩ Lê Nguyễn Hồng Phương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Bất động sản, đánh giá việc tăng mức xử phạt theo Nghị định 339/2026/NĐ-CP đã đủ mức răn đe khi ngưỡng phạt đã tăng gấp 3 lần so với nghị định có hiệu lực trước đó.

Ngoài mức phạt, Tiến sĩ Lê Nguyễn Hồng Phương cho rằng biện pháp khắc phục cũng có sức nặng không kém vì chấm dứt nguồn thu từ hoạt động kinh doanh. Nghị định cũng không chỉ nhắm vào cư dân. Chủ đầu tư tự ý chuyển đổi công năng phần sở hữu chung hoặc thay đổi mục đích khu dịch vụ trong chung cư hỗn hợp khi chưa được phép có thể bị phạt 260-300 triệu đồng.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Lê Nguyễn Hồng Phương, điều kiện để hành vi thay đổi là mức phạt phải đi kèm khả năng bị phát hiện. Trên thực tế, ban quản trị không có quyền xử phạt; ranh giới giữa "làm việc tại nhà" và "kinh doanh" chưa rõ.Bộ Xây dựngđã có công văn trả lời về trường hợp bán hàng trực tuyến dùng địa chỉ căn hộ đang ở, khi không lưu kho, trưng bày hay giao nhận hàng tại nhà trong khi việc chứng minh vi phạm không dễ dàng.

Dựa trên kinh nghiệm nghiên cứu các thị trường lân cận nhưSingapore, Hong Kong (Trung Quốc), Nhật Bản hay Mỹ, Tiến sĩ Hồng Phương chia sẻ các thị trường kể trên có chung một tinh thần là không cấm tuyệt đối, cũng không buông lỏng. Họ cho phép rất hẹp, có tiêu chí rõ, có đăng ký, và để cộng đồng cư dân có tiếng nói.

Singapore cho phép được làm việc tại nhà, không được biến nhà thành văn phòng. Người đang ở trong căn hộ có thể đăng ký "Home Office" với cơ quan quy hoạch URA, nhưng chỉ để làm công việc hành chính và thuê tối đa hai người không cư trú.Vi phạm thì giấy phép bị hủy. Với cho thuê lưu trú, nhà ở tư nhân phải cho thuê tối thiểu ba tháng, nếu vi phạm có thể bị phạt tối đa 200.000 SGD mỗi tội danh.

TạiNhật Bản, cộng đồng có quyền quyết định cuối cùng. Luật cho phép cho thuê lưu trú ngắn ngày nếu đăng ký, tối đa 180 đêm mỗi năm, và chủ vắng mặt phải thuê đơn vị quản lý có giấy phép. Nhưng trong chung cư, nhiều tòa nhà đã cấm hoạt động này bằng nội quy. Luật cho phép, nhưng cư dân vẫn có thể nói "không".

Còn Mỹ tách cấu trúc thương mại và nhà ở thành các khối riêng và trao công cụ cho ban quản lý, đồng thời siết chính sách cho thuê và xử phạt vi phạm. Từ đó, theo bà, Việt Nam có thể tham khảo đặt tiêu chí rõ ràng cho ranh giới giữa làm việc tại nhà và kinh doanh: có khách đến hay không, bao nhiêu người ngoài hộ, có biển hiệu hay kho hàng không. Đồng thời, bổ sung công năng vào hợp đồng mua bán và nội quy tòa nhà để người mua biết từ đầu.

"Nghiên cứu cơ sở pháp lý để xử lý nội bộ hoặc cơ chế báo cáo nhanh cho chính quyền" cũng là một giải pháp, Tiến sĩ Lê Nguyễn Hồng Phươngnói.