Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam (VOV), ông Luyện Văn Phương, Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội lý giải rõ hơn về vấn đềnày.

Phóng viên: Thưa ông, Hà Nội đang lấy ý kiến về dự thảo cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa nhà ở thương mại, NOXH và tái định cư. Vì sao thành phố lại đề xuất cơ chế này?

Ông Luyện Văn Phương: Mục tiêu của chính sách là sử dụng hiệu quả quỹ nhà ở, tránh lãng phí nguồn lực. Hiện nay, thành phố đang tập trung phát triển mạnh NOXH, nhưng quỹ nhà trong các dự án có thể được sử dụng linh hoạt cho nhiều mục đích, trong đó có nhà ở tái định cư hoặc điều tiết sang nhà ở thương mại khi cần thiết.

Ví dụ, với quỹ nhà phục vụ tái định cư, hiện nay chủ trương của Thành phố là hạn chế tối đa đầu tư công mà chuyển sang tận dụng nguồn lực xã hội, do vậy khi có nhu cầu, thành phố sẽ sử dụng quỹ NOXH để sử dụng cho nhu cầu tái định cư. Trong trường hợp nhu cầu thị trường thay đổi, chúng tôi có thể xem xét chuyển đổi sang nhà ở thương mại giá phù hợp để đảm bảo cân đối cung - cầu.

Phóng viên: Tuy nhiên, thực tế hiện nay, nhu cầu NOXH vẫn rất lớn, thậm chí người dân phải xếp hàng để nộp hồ sơ. Liệu có xảy ra tình trạng “ế” như dự thảo đặt ra?

Ông Luyện Văn Phương: Đúng là hiện nay nhu cầu NOXH rất cao. Tuy nhiên, chúng tôi xây dựng chính sách với tầm nhìn dài hạn, đến năm 2030 trở đi với quy mô phát triển hàng trăm nghìn căn hộ. Khi nguồn cung tăng mạnh, không thể khẳng định nhu cầu sẽ luôn ở mức cao như hiện tại. Do đó, cơ chế chuyển đổi là phương án dự phòng để tránh rủi ro dư thừa trong tương lai.

Trong trường hợp dự án đã đủ điều kiện mở bán, đã công khai nhưng sau một thời gian nhất định vẫn không có người đăng ký mua, thì cần cho phép chuyển đổi để tránh việc tồn đọng kéo dài, gây lãng phí nguồn lực xã hội. Chúng tôi không thể yêu cầu doanh nghiệp giữ mãi sản phẩm nếu đã công bố đầy đủ, đúng quy định mà vẫn không có người đăng ký mua. Khi đó, cần có cơ chế linh hoạt để xử lý.

Phóng viên: Có ý kiến cho rằng, thay vì chuyển đổi, cần mở rộng đối tượng mua NOXH để hấp thụ nguồn cung?

Ông Luyện Văn Phương: Đây cũng là một trong những giải pháp đang được nghiên cứu. Hiện nay, điều kiện thu nhập để mua NOXH đang ở một mức nhất định, nhưng trong thời gian tới, thành phố có thể xem xét mở rộng đối tượng.

Ví dụ, nếu trước đây mức thu nhập khoảng 20 triệu đồng/người/tháng với mặt bằng chung cả nước là đủ điều kiện, thì trong điều kiện đặc thù của Hà Nội, có thể nghiên cứu nâng ngưỡng lên cao hơn để phù hợp với điều kiện kinh tế thực tế của Thành phố, qua đó mở rộng nhóm người có thể tiếp cận NOXH.

Phóng viên: Nếu chuyển sang nhà ở thương mại, giá bán sẽ được tính như thế nào để không làm mất đi ý nghĩa hỗ trợ?

Ông Luyện Văn Phương: Khi chuyển đổi sang nhà ở thương mại, cũng phải tính đầy đủ tiền sử dụng đất theo quy định. Tuy nhiên, điểm khác biệt là lợi nhuận định mức của chủ đầu tư vẫn được khống chế ở mức 10%, tương tự NOXH.

Nhờ đó, giá bán sẽ thấp hơn so với nhà ở thương mại thông thường trên thị trường, tạo ra một phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp mà hiện nay Thành phố đang thiếu.

Phóng viên: Thành phố có biện pháp gì để tránh tình trạng lợi dụng chính sách đầu cơ, trục lợi?

Ông Luyện Văn Phương: Việc khống chế lợi nhuận của chủ đầu tư ở mức tối đa 10% khi chuyển đổi sang bất cứ loại hình nào là một biện pháp ngăn chặn lợi dụng chính sách đối với các chủ đầu tư.

Đối với các đối tượng mua nhà, do mức giá của các căn hộ chuyển đổi này thấp hơn thị trường, Thành phố sẽ nghiên cứu các điều kiện ràng buộc như quy định cụ thể các đối tượng được hưởng chính sách hoặc quy định thời gian tối thiểu nắm giữ tài sản để tránh đầu cơ, trục lợi.

Phóng viên: Có ý kiến cho rằng, quy định hiện tại trong dự thảo vẫn chưa đủ chặt chẽ và có thể gây hiểu nhầm về việc “dư thừa” NOXH?

Ông Luyện Văn Phương: Chúng tôi ghi nhận các ý kiến góp ý. Dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến, nên sẽ tiếp tục hoàn thiện theo hướng chặt chẽ hơn, bám sát thực tiễn và có tầm nhìn dài hạn.

Việc xây dựng chính sách không chỉ dựa trên hiện trạng mà còn phải dự báo tương lai, khi quy mô phát triển NOXH tăng mạnh. Do đó, cơ chế chuyển đổi là một công cụ linh hoạt, nhưng sẽ được kiểm soát chặt để không làm sai lệch mục tiêu an sinh.

Phóng viên: Xin cảm ơn ông!