Tại vùng chè sản xuất xanh theo hướng hữu cơ rộng khoảng 30ha của Hợp tác xã (HTX) Trà Sơn Dung, sự thay đổi bắt đầu từ cách chăm sóc cây chè: Hạn chế phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học mà thay bằng phân hữu cơ và chế phẩm vi sinh; công nghệ số được dùng để quản lý vùng trồng và truy xuất nguồn gốc.Bà Nguyễn Thị Như Trang, Giám đốcHTXcho biết, mỗi năm, đơn vị cung ứng ra thị trường trên 200 tấn chè khô và các sản phẩm OCOP 4 sao đều được gắn mã QR.

“Từ khi chuyển sang canh tác, sản xuất xanh, bà con gần như không còn sử dụng phân bón hóa học hay thuốc trừ sâu hóa học, thay bằng phân hữu cơ và chế phẩm vi sinh. Bên cạnh đó, HTX cũng chú trọng thiết kế bao bì thân thiện với môi trường, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm chè”, bà Trang thông tin.

Nếu ở Trà Sơn Dung, công nghệ số hỗ trợ quản lý vùng chè và truy xuất nguồn gốc, thì tạiHTXNông sản Ong Vàng, phần mềm được dùng để theo dõi đàn ong, lịch chăm sóc và sản lượng mật của mỗi đàn. Hiện HTXduy trì khoảng 700-800 đàn ong với sản lượng 12-13 tấn mật mỗi năm; sản phẩm được gắn tem truy xuất và bán qua các kênh thương mại điện tử.

“Hợp tác xã sử dụng phần mềm riêng để quản lý đàn ong và quy trình chăm sóc. Tất cả sản phẩm đều có tem truy xuất nguồn gốc, giúp khách hàng yên tâm hơn. Đồng thời, HTX đẩy mạnh bán hàng trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội như Zalo, Facebook, TikTok Shop”, bà Phạm Hồng Oanh, Giám đốcHTXNông sản Ong Vàng chia sẻ.

Tuy nhiên, để sản xuất xanh và số hóa tạo ra giá trị, các HTX còn phải chuẩn hóa quy trình và duy trì chất lượng đồng đều. TạiHTXNông sản an toàn Liên Minh (xã Tràng Xá), các thành viên được tập huấn, chuyển dần từ sản xuất nhỏ lẻ sang VietGAP, hướng tới hữu cơ.HTXhiện có khoảng 50ha chè VietGAP và sản phẩm được gắn tem truy xuất, tiêu thụ qua các kênh trực tuyến.

“HTX liên tục được tập huấn về tiêu chuẩn VietGAP, hiện nay còn hướng tới sản xuất hữu cơ. Bà con được hỗ trợ từ chăm sóc đến chế biến nên rất phấn khởi, giá trị sản phẩm chè cũng được nâng lên rõ rệt”, bà Hoàng Thị Hải, Giám đốcHTXNông sản an toàn Liên Minhnói.

Thái Nguyên hiện có trên 1.300 HTX với hơn 46.000 thành viên; gần 90% hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức hơn 40 lớp tập huấn về quản lý, bán hàng và công nghệ số; hỗ trợ 400 gian hàng tham gia các sàn thương mại điện tử.

Theo ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch Liên minhHTXtỉnh Thái Nguyên, chuyển đổi số đang được ứng dụng trong quản lý, thanh toán và tiêu thụ sản phẩm. Một số đơn vị cũng bắt đầu tận dụng phụ phẩm cho các quy trình sản xuất khác.

“Các HTX hiện nay cơ bản đã sản xuất theo hướng VietGAP, tiến tới sản phẩm sạch và hữu cơ. Việc ứng dụng số được triển khai trong quản lý, thanh toán, quảng bá và thương mại điện tử. Bên cạnh đó, một số hợp tác xã cũng đã tận dụng phụ phẩm để tái sử dụng trong các quy trình sản xuất khác, từng bước hình thành kinh tế tuần hoàn”, ông Dũng thông tin.

Những mô hình tại Trà Sơn Dung, Ong Vàng hay Liên Minh cho thấy, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng quy trình rõ ràng và chất lượng ổn định. Mã QR, phần mềm quản lý hay gian hàng trực tuyến không thay thế chất lượng sản phẩm, nhưng giúp các HTX kiểm soát sản xuất, chứng minh nguồn gốc và tiếp cận người mua. Qua đó, nông sản có thêm cơ hội tăng giá trị, thành viên HTX có thêm điều kiện nâng cao thu nhập.