Ngày 13/5 tại Cần Thơ, Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI) phối hợp với Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn và Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Cần Thơ tổ chức hội thảo “Số hóa cơ giới hóa nông nghiệp phục vụ tối ưu đầu tư, quản lý và nâng cao hiệu quả sản xuất lúa gạo”.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang ngày càng trở thành động lực quan trọng của ngành nông nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực lúa gạo, xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ hoá, và phân tích tối ưu quản lý và thích hợp cơ giới hoá theo vùng chuyên biệt là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tối ưu hóa đầu tư và quản lý sản xuất lúa. Hội thảo được tổ chức trên cơ sở kết quả triển khai hoạt động “Số hóa cơ giới hóa canh tác lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long” tại ba xã thí điểm Long Hưng, Thạnh Quới và Thuận Hòa, TP. Cần Thơ.

Theo Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế, bản đồ thích nghi cơ giới hóa đã được xây dựng nhằm hỗ trợ đánh giá mức độ phù hợp của các loại máy theo điều kiện cụ thể của từng địa bàn. Các kết quả này góp phần cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xác định nhu cầu đầu tư máy móc phù hợp, tối ưu hóa phân bổ nguồn lực, nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng cường liên kết trong chuỗi giá trị lúa gạo.

Ông Hồ Phi Tuấn, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn nhấn mạnh, đối với ngành hàng lúa gạo, việc kết hợp giữa cơ giới hóa và công nghệ số không chỉ dừng lại ở nâng cao năng suất, mà còn mở ra khả năng quản trị sản xuất chính xác, minh bạch và hiệu quả hơn, qua đó góp phần giảm chi phí đầu vào và hướng tới mục tiêu giảm phát thải.

Bà Nguyễn Thị Giang, Phó Giám đốc, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPCần Thơ cho biết,trong triển khai Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp, cơ giới hóa không chỉ dừng lại ở việc thay thế lao động thủ công, mà phải hướng đến cơ giới hóa đồng bộ, chính xác và dựa trên nền tảng dữ liệu số.

Thời gian qua, thành phố Cần Thơ đã tích cực triển khai nhiều mô hình ứng dụng cơ giới hóa tiên tiến gắn với nông nghiệp tuần hoàn và giảm phát thải. Nhiều mô hình đã cho thấy hiệu quả rất rõ rệt như: sạ hàng kết hợp vùi phân, cơ giới hóa xử lý rơm rạ, máy cuốn rơm, sản xuất phân hữu cơ từ rơm và ứng dụng máy tung phân hữu cơ trong canh tác lúa.

Theo bà Nguyễn Thị Giang, hiện nay, tùy từng vùng và từng vụ sản xuất, tỷ lệ áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất lúa tại thành phố Cần Thơ có sự khác nhau. Tuy nhiên, các khâu chủ yếu trong sản xuất lúa như làm đất và bơm tưới đã được cơ giới hóa hoàn toàn thông qua các tổ, nhóm dịch vụ trong cộng đồng, đáp ứng 100% nhu cầu sản xuất. Đối với khâu gieo sạ, cấy lúa, cơ giới hóa hiện đáp ứng trên 90% diện tích có nhu cầu. Khâu chăm sóc lúa đạt khoảng 90% diện tích sản xuất. Việc ứng dụng máy bay không người lái trong phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân và gieo sạ chiếm khoảng 30% diện tích. Riêng khâu thu hoạch đã được cơ giới hóa đạt 100% diện tích sản xuất lúa.

Số hoá cơ giới hoá tạo ra cơ sở dữ liệu để tối ưu quản lý và kết nối cung, cầu giữa nông dân và dịch vụ cơ giới hoá, xây dựng chiến lược hỗ trợ đầu tư tối ưu trang thiết bị cơ giới hoá cho địa phương theo đúng nhu cầu và hiệu quả canh tác, xây dựng bản đồ cơ giới hoá phù hợp cho canh tác lúa tại ĐBSCL hỗ trợ chương trình 1 triệu ha, và nền tảng dữ liệu cho phát triển AI hỗ trợ canh tác thông minh và khuyến nông điện tử.