Theo đó, hiện nay trên địa bàn Thành phố Hà Nội đang triển khai đồng loạt các công trình trọng điểm, đặc biệt là các công trình hạ tầng kỹ thuật, giao thông, nhà ở … với quy mô lớn để từng bước giải quyết một số “điểm nghẽn”. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thi công nhiều công trình còn chưa đồng bộ, biện pháp thi công các công trình chưa khoa học, hợp lý (nhất là đối với các công trình hạ tầng, giao thông trong khu vực nội đô), công tác hoàn trả hạ tầng (mặt đường, cây xanh,…) sau thi công chưa kịp thời, chưa đảm bảo chất lượng kỹ thuật, gây mất mỹ quan đô thị, gây bụi, tiếng ồn, ùn tắc giao thông, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân và khách du lịch khi thăm quan Hà Nội. Chủ đầu tư, Nhà thầu thi công chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm đảm bảo vệ sinh môi trường trong quá trình thi công theo quy định.

Để khắc phục các tồn tại này, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu các sở, ngành, địa phương và các đơn vị liên quan thực hiện nghiêm các quy định hiện hành về quản lý thi công, hoàn trả hạ tầng giao thông và bảo đảm trật tự, an toàn, vệ sinh môi trường trong xây dựng. Đồng thời, phải tăng cường giám sát, xử lý nghiêm các vi phạm, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Đối với các công trình xây dựng, trước khi triển khai thi công phải thực hiện đầy đủ thủ tục chuẩn bị đầu tư, điều kiện khởi công theo quy định của pháp luật về xây dựng, môi trường và các quy định của pháp luật khác có liên quan.

Tổ chức thi công các công trình đảm bảo khoa học, an toàn, đúng quy định; hạn chế tối đa phạm vi, thời gian ảnh hưởng đến giao thông, môi trường và đời sống Nhân dân.

Bên cạnh đó xác định rõ trách nhiệm vụ của Chủ đầu tư, Nhà thầu thi công về bảo vệ môi trường trong quá trình thi công và hoàn trả kết cấu hạ tầng giao thông sau khi hoàn thành công trình.Tăng cường giám sát của chính quyền địa phương và nhân dân, đảm bảo công khai, minh bạch, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm (nếu có).

Nghiên cứu áp dụng các giải pháp công nghệ, giải pháp thi công tiên tiến, hiện đại nhằm rút ngắn thời gian thi công, giảm thiểu đào mở (nhất là trong khu vực nội thành) để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông.

Đối với các sở, ngành, Sở Xây dựng được giao tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về vệ sinh môi trường, chống bụi và trách nhiệm hoàn trả hạ tầng; phối hợp với Công an thành phố và chính quyền cơ sở tổ chức phân luồng giao thông, hạn chế ùn tắc tại các khu vực thi công.

Sở Nông nghiệp và Môi trường có nhiệm vụ theo dõi, cập nhật chất lượng không khí, kịp thời cảnh báo tại các khu vực có nhiều công trình xây dựng để các đơn vị chủ động biện pháp kiểm soát bụi. Đồng thời, phối hợp kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm về bảo vệ môi trường trong hoạt động xây dựng, vận chuyển và xử lý chất thải.

Công an thành phố được giao tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các phương tiện vận chuyển vật liệu không che chắn, gây rơi vãi, ô nhiễm môi trường hoặc vi phạm tải trọng. Đáng chú ý, lực lượng chức năng sẽ đẩy mạnh ứng dụng camera giám sát, công nghệ AI để phát hiện vi phạm và thực hiện “phạt nguội” khi đủ điều kiện.

UBND các xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp trong kiểm tra, giám sát hoạt động thi công trên địa bàn; kịp thời xử lý hoặc kiến nghị xử lý các vi phạm. Đồng thời, chỉ đạo các đơn vị vệ sinh môi trường tăng tần suất quét, hút bụi, phun nước rửa đường, đặc biệt vào khung giờ thấp điểm nhằm giảm nồng độ bụi.

Đối với chủ đầu tư và nhà thầu, Chủ tịch thành phố yêu cầu chịu trách nhiệm toàn diện về bảo đảm vệ sinh môi trường trong suốt quá trình thi công. Các công trường phải thực hiện đầy đủ biện pháp che chắn, lắp đặt hệ thống phun sương, tưới nước dập bụi; bố trí khu vực rửa xe, bảo đảm phương tiện được vệ sinh trước khi ra khỏi công trường, không để bùn đất rơi vãi ra đường.

Ngoài ra, việc thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải xây dựng phải đúng quy định; phế thải phải được che chắn kín, vận chuyển đến đúng nơi xử lý. Thành phố cũng khuyến khích tái sử dụng chất thải xây dựng phù hợp tiêu chuẩn nhằm giảm thiểu phát sinh.

Các công trình phải tổ chức thi công theo hướng cuốn chiếu, “làm đến đâu gọn đến đó”, hạn chế đào hở và không thi công dàn trải. Với các dự án quy mô lớn, phải lắp đặt hệ thống giám sát, camera theo dõi và ghi chép nhật ký công tác vệ sinh môi trường để phục vụ kiểm tra.

Đặc biệt, thành phố nhấn mạnh sẽ đình chỉ thi công đối với các nhà thầu vi phạm nghiêm trọng quy định về vệ sinh môi trường, gây ô nhiễm bụi kéo dài.

Chỉ thị cũng yêu cầu phát huy vai trò giám sát của người dân và các cơ quan báo chí. Người dân được khuyến khích phản ánh vi phạm qua ứng dụng iHanoi hoặc các kênh phù hợp; kết quả xử lý sẽ được công khai để tăng tính minh bạch.