Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về việc rà soát tổng thể nội dung và triển khai lập, điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo Bộ Xây dựng, Quyết định số 648 ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng hàng không xác định đến năm 2030 cả nước có 30 cảng hàng không, gồm 14 cảng hàng không quốc tế và 16 cảng hàng không nội địa. Tầm nhìn đến năm 2050, mạng lưới này tăng lên 33 cảng hàng không, trong đó có 14 cảng hàng không quốc tế và 19 cảng hàng không nội địa.

Hệ thống cảng hàng không được quy hoạch theo mô hình trục - nan, phân bổ tương đối hợp lý dọc trục Bắc - Nam, tập trung tại các vùng kinh tế trọng điểm nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Nâng số lượng cảng hàng không quy hoạch lên 35 cảng vào năm 2050

Bộ Xây dựng cho biết, do việc bổ sung một cảng hàng không mới đòi hỏi phải đánh giá kỹ lưỡng về nhu cầu khai thác, điều kiện tự nhiên, kỹ thuật và hiệu quả đầu tư nên quy hoạch hiện hành đã xác định 12 vị trí tiềm năng để tiếp tục nghiên cứu, xem xét bổ sung vào hệ thống cảng hàng không quốc gia trong thời gian tới.

Theo quy hoạch, UBND các tỉnh, thành phố có các vị trí tiềm năng được giao tổ chức lập đề án quy hoạch cảng hàng không, đánh giá toàn diện nhu cầu, điều kiện hình thành sân bay, khả năng khai thác và các tác động liên quan. Các địa phương cũng được yêu cầu huy động tối đa nguồn lực ngoài ngân sách, ưu tiên đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), trước khi gửi Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Thủ tướng Chính phủ quyết định việc bổ sung quy hoạch và triển khai đầu tư khi đủ điều kiện.

Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, các nghị quyết của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã hoàn thành việc bổ sung Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và Cảng hàng không Thổ Châu vào Quy hoạch hệ thống cảng hàng không theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Việc bổ sung hai cảng hàng không này đã nâng tổng số cảng hàng không trong quy hoạch lên 32 cảng vào năm 2030 và 35 cảng vào năm 2050.

Song song với công tác điều chỉnh quy hoạch tổng thể, Bộ Xây dựng đang đẩy nhanh tiến độ lập và điều chỉnh quy hoạch chi tiết các cảng hàng không trên cả nước.

Từ năm 2024 đến nay, Bộ đã tổ chức lập, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch chi tiết đối với 14 trong tổng số 22 cảng hàng không có nhu cầu mở rộng để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Tám cảng hàng không còn lại dự kiến sẽ hoàn thành phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch chi tiết trong năm 2026.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, tiến độ lập và phê duyệt quy hoạch chi tiết hiện cơ bản không ảnh hưởng đến nhu cầu đầu tư, nâng cấp các cảng hàng không trong giai đoạn tới.

Rà soát lại các sân bay tiềm năng, cập nhật nhu cầu vận tải hàng không

Kết quả dự báo sơ bộ của Bộ Xây dựng cho thấy, với kịch bản tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, nhu cầu vận tải hành khách hàng không đến năm 2030 có thể đạt hơn 191 triệu lượt khách mỗi năm, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 9,7%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030.

Đối với vận tải hàng hóa, sản lượng thông qua các cảng hàng không dự kiến đạt khoảng 3,75 triệu tấn vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 19,3%/năm.

Trên cơ sở các căn cứ chính trị, pháp lý và dự báo nhu cầu vận tải, Bộ Xây dựng cho biết việc điều chỉnh tổng thể quy hoạch sẽ tập trung rà soát toàn bộ danh mục các cảng hàng không tiềm năng đã được xác định trong Quyết định số 648 cũng như các địa điểm tiềm năng mới để xem xét bổ sung khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu đưa ra khỏi quy hoạch những cảng hàng không không còn nhu cầu hoặc không còn phù hợp với định hướng phát triển.

Đối với những địa điểm chưa đủ cơ sở xác định tính khả thi hoặc chưa thống nhất về vị trí, nhu cầu khai thác và điều kiện đầu tư, Bộ Xây dựng định hướng đưa vào danh mục cảng hàng không tiềm năng để tiếp tục theo dõi, cập nhật và nghiên cứu trong các giai đoạn tiếp theo.

Đáng chú ý, các khu vực có nhu cầu phục vụ phát triển du lịch, quốc phòng, an ninh, cứu hộ cứu nạn, khẩn nguy hoặc khai thác chuyên biệt sẽ được nghiên cứu theo hướng phát triển mô hình cảng hàng không chuyên dùng theo quy định của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025.

Bên cạnh việc rà soát danh mục sân bay, Bộ Xây dựng cũng sẽ điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch trên cơ sở cập nhật dự báo nhu cầu vận tải, rà soát tính chất, vai trò, cấp sân bay và quy mô phát triển của từng cảng hàng không.

Ngoài ra, nhiều nội dung quan trọng khác cũng sẽ được cập nhật như định hướng đầu tư phát triển hàng không chung; cảng hàng không chuyên dùng; trung tâm logistics hàng không; trung tâm đào tạo, huấn luyện bay; cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa máy bay; hệ thống giao thông kết nối đến các cảng hàng không.

Cùng với đó là việc rà soát nhu cầu sử dụng đất, nhu cầu vốn đầu tư, danh mục các dự án ưu tiên và hoàn thiện các giải pháp thực hiện quy hoạch liên quan đến huy động nguồn lực, cơ chế chính sách, bảo vệ môi trường, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế.

Về lộ trình triển khai, Bộ Xây dựng cho biết theo quy định của Luật Quy hoạch năm 2025, việc điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không thuộc trường hợp được áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn.

Hiện nay, Bộ đã thống nhất tiếp nhận sản phẩm tài trợ là hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc, đồng thời chỉ đạo Cục Hàng không Việt Nam và đơn vị tư vấn khẩn trương hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh quy hoạch.

Sau khi tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành và địa phương liên quan, Bộ Xây dựng sẽ hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Chính phủ để trình Bộ Chính trị theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại Thông báo số 241 ngày 11/5/2026.