Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao QUAD lần thứ 11, các nước tái khẳng định cam kết thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương “tự do và rộng mở”, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và các thách thức an ninh phi truyền thống.

Một trong những nội dung nổi bật là việc QUAD công bố Sáng kiến Hợp tác Giám sát Hàng hải Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPMSC), nhằm tăng cường chia sẻ thông tin tình báo và nâng cao năng lực nhận thức về lĩnh vực hàng hải trong khu vực. Sáng kiến này sẽ tận dụng năng lực giám sát biển của cả bốn nước, trước mắt tập trung vào khu vực Ấn Độ Dương thông qua trao đổi chuyên gia và các cuộc diễn tập phối hợp.

Bên cạnh đó, các nước QUAD cũng mở rộng hoạt động trong khuôn khổ Quan hệ đối tác Nhận thức Lĩnh vực Hàng hải Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPMDA), hướng tới xây dựng một “Bức tranh Hoạt động Chung” toàn diện để theo dõi tình hình an ninh biển theo thời gian thực.

Trong lĩnh vực chống khủng bố, QUAD thông báo sẽ tổ chức cuộc diễn tập mô phỏng chống khủng bố tại Australia vào tháng 6 tới.

Về kinh tế và an ninh chuỗi cung ứng, QUAD công bố “Khung Sáng kiến Khoáng sản Quan trọng”, coi đây là bước đi chiến lược nhằm giảm phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng dễ tổn thương đối với các loại khoáng sản thiết yếu phục vụ công nghệ cao, năng lượng sạch và công nghiệp quốc phòng.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh:“Chúng tôi công bố Khung hợp tác bốn bên về khoáng sản thiết yếu, khung này sẽ hướng dẫn mỗi bên tận dụng các công cụ chính sách kinh tế và đầu tư phối hợp để tăng cường chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu, bao gồm cả khai thác và chế biến cũng như tái chế khoáng sản thiết yếu”.

Theo khuôn khổ mới, QUAD dự kiến huy động tới 20 tỷ USD từ chính phủ và khu vực tư nhân để hỗ trợ khai thác, chế biến và tái chế khoáng sản quan trọng. Các nước cũng sẽ phối hợp hỗ trợ tài chính, bảo hiểm, tín dụng xuất khẩu và các công cụ đầu tư cho các dự án chiến lược trong khu vực.

Trong lĩnh vực năng lượng, QUAD ra tuyên bố riêng về an ninh năng lượng khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhấn mạnh cam kết duy trì thị trường năng lượng ổn định, minh bạch và bảo đảm tự do hàng hải, đặc biệt tại các tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Jaishankar cho biết: “Ở cấp độ toàn cầu, chúng ta phải giải quyết các vấn đề như khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng, các điểm nghẽn về kết nối, sự tập trung sản xuất và tài nguyên, và những thiếu hụt trong cơ sở hạ tầng thiết yếu. Mỗi vấn đề đều đưa ra một luận điểm mới cho việc tăng cường hợp tác, thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ hơn và hiện thực hóa tiềm năng của các công nghệ”.

Các nước cảnh báo rằng những biến động liên quan đến dầu khí, hóa dầu, phân bón và các hàng hóa thiết yếu đang tác động mạnh tới nhiều nền kinh tế trong khu vực, đặc biệt là các quốc đảo nhỏ và các nước phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng.

QUAD cũng công bố “Sáng kiến QUAD về An ninh Năng lượng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”, tập trung vào hợp tác công nghệ năng lượng, hoạch định chính sách, phân tích thị trường và diễn tập ứng phó khẩn cấp. “Diễn đàn An ninh Nhiên liệu QUAD” cũng sẽ được thành lập nhằm điều phối hợp tác cấp cao giữa các thành viên.

Trong lĩnh vực hạ tầng và công nghệ, QUAD cam kết hỗ trợ Fiji nâng cấp hệ thống cảng biển; đồng thời tiếp tục thúc đẩy kết nối số thông qua mạng cáp ngầm dưới biển cho các quốc đảo Thái Bình Dương. Các nước cũng tăng cường hợp tác về công nghệ viễn thông thế hệ mới, bao gồm Open RAN và tiêu chuẩn 6G.

Ngoài ra, nhóm cũng thúc đẩy hợp tác về tiêu chuẩn định danh kỹ thuật số xuyên biên giới, trí tuệ nhân tạo và nông nghiệp thông minh. Thông qua sáng kiến AI-ENGAGE, QUAD đã công bố hơn 6 triệu USD tài trợ cho sáu dự án nghiên cứu ứng dụng AI, robot và công nghệ cảm biến nhằm nâng cao năng suất nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực trong khu vực.

Trong lĩnh vực hỗ trợ nhân đạo và ứng phó khẩn cấp, QUAD cho biết đang triển khai các chương trình đào tạo chuyên gia y tế và nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với tổng giá trị hỗ trợ hơn 50 triệu USD.

Giới quan sát nhận định hội nghị lần này cho thấy QUAD đang chuyển mạnh từ một cơ chế đối thoại an ninh sang một nền tảng hợp tác toàn diện về kinh tế, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng chiến lược, trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và rủi ro an ninh ngày càng gia tăng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.