Nhiều di vật được chôn cất cùng hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy trong quá trình lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Hà Tiên, tỉnh An Giang, Đội lấy mẫu ADN số 1 và số 3, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang. Đáng chú ý cóảnh chân dung, lược, dây thắt lưng và một số vật dụng cá nhâncòn lưu lại sau nhiều năm. Những di vật nhỏ bé đang được lực lượng làm nhiệm vụ đặc biệt quan tâm bởi phía sau mỗi món đồ có thể là một manh mối giúp một gia đình nhận ra người thân của mình.

Theo kết quả thực hiện đến ngày 17/8/2026, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Hà Tiên, lực lượng làm nhiệm vụ đã mở707 phần mộ, trong đó577 phần mộ lấy được mẫu sinh phẩm ADN; điều đặc biệt trong quá trình thực hiện nhiệm vụ lần này là một số phần mộ vẫn còn những dấu tích rất riêng của người đã hy sinh.

Trong số các di vật được phát hiện cómột bức ảnh chân dungđã ngả màu, bám đất và hư hỏng nhiều theo thời gian. Tuy nhiên, khuôn mặt người trong ảnh vẫn còn những đường nét có thể quan sát được. Đây là chi tiết đặc biệt có giá trị bởi đối với thân nhân liệt sĩ, đôi khi một khuôn mặt, kiểu tóc, trang phục hay đặc điểm quen thuộc trong bức ảnh cũ cũng có thể gợi lại ký ức về người thân đã xa cách hàng chục năm.

Cùng với bức ảnh, lực lượng làm nhiệm vụ còn tìm thấynhững chiếc lược cá nhân. Qua thời gian dài nằm trong lòng đất, lược đã bạc màu, bám đất nhưng hình dáng cơ bản vẫn còn khá rõ. Ở một phần mộ khác làdây thắt lưng, phần kim loại đã bị ôxy hóa nặng, trong khi một số đoạn dây vẫn còn được bảo tồn.

Ngay khi phát hiện, cán bộ các đội lấy mẫu tiến hànhghi nhận vị trí phần mộ, thu thập, bảo quản riêng từng di vật và đối chiếu với hồ sơ liên quan, hạn chế tối đa việc nhầm lẫn giữa các phần mộ. Các di vật được xem là nguồn thông tin bổ trợ quan trọng bên cạnh mẫu sinh phẩm ADN và hồ sơ liệt sĩ.

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang cho biết,tính đến ngày 17/8/2026, lực lượng làm nhiệm vụ đã mở3.055 phần mộ, lấy được2.159 mẫu sinh phẩm ADN. Hiện nay 535 mẫu đã được bàn giao cho cơ quan giám định.

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh mong muốnthân nhân các liệt sĩ từng chiến đấu, hy sinh, được quy tập hoặc an táng tại khu vực Hà Tiên, nhất là những gia đình đến nay vẫn chưa xác định chính xác phần mộ của người thân, quan tâm đối chiếu những hình ảnh di vật được công bố.

Nếu nhận thấybức ảnh chân dung, chiếc lược, dây thắt lưng hoặc những đặc điểm của các di vật có nét tương đồng với đồ dùng, hình ảnh của liệt sĩ trong gia đình, thân nhân có thể cung cấp thêm các thông tin như: họ tên liệt sĩ, năm sinh, quê quán, đơn vị, thời gian và địa bàn hy sinh, đặc điểm cá nhân, hình ảnh còn lưu giữ, giấy báo tử, bằng Tổ quốc ghi công, thông tin đồng đội hoặc những tài liệu có liên quan.

Dù chỉ là một chi tiết nhỏ hoặc một ký ức chưa đầy đủ, thông tin từ gia đình vẫn có thể trở thành đầu mối để cơ quan chức năng tiếp tục kiểm tra hồ sơ, đối chiếu với vị trí phần mộ, di vật và kết quả giám định ADN.

Thân nhân liệt sĩ hoặc người dân có thông tin liên quan có thể liên hệ Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang qua Thiếu tá Châu Hoàng Nam, Trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh An Giang, số điện thoại: 0937.353286 để cung cấp thông tin, phối hợp xác minh.

Mỗi bức ảnh được nhận ra, mỗi kỷ vật được một gia đình nhớ lại có thể giúp thu hẹp thêm khoảng cách của hành trình kéo dài hàng chục năm. Bởi phía sau những chiếc lược đã bạc màu, dây thắt lưng đã hoen gỉ hay tấm ảnh gần như hòa vào đất không đơn thuần là những hiện vật cũ.Đó có thể là dấu vết cuối cùng để một gia đình nhận ra người thân và để một liệt sĩ được trở về với chính tên mình.