Trảlời phỏng vấn trên ABC, Tổngthống Mỹ Donald Trump cho biết, nước này đang lên ý tưởng cùng với Iran kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến vận tải dầu chiến lược của thế giới. Theo ông Trump, đây là cách để bảo vệ tuyến vận tải hàng hải này và là một điều tuyệt vời.Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran vừa được thiết lập, nhưng tình hình thực tế tại Hormuz vẫn rất mong manh.

Phảnứng với phát biểu của ông Trump, nhiều chuyên giacho biết, luật biển quốc tế nhìn chung không cho phép một quốc gia đơn phương thu phí chỉ để quá cảnh qua eo biển tự nhiên, dù có thể thu phí cho các dịch vụ cụ thể. Tuy nhiên, cả Mỹ và Iran đều chưa phê chuẩn Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển. Hiện Iran đang đề xuất thu phí tàu thuyền đi qua Hormuz như một phần của công thức hậu xung đột, song kế hoạch này đang vấp phải phản đối từ Mỹ, các nước Vùng Vịnh và giới vận tải biển.

Song song với đó, ông Trump ngày 8/4 tuyên bố trênmạng xã hội rằng,bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí quân sự cho Iran sẽ ngay lập tức bị Mỹ áp mức thuế 50% đối với toàn bộ hàng hóa xuất khẩu vào thị trường Mỹ, và sẽ không có bất kỳ ngoại lệ hay miễn trừ nào. Đây là một trong những tín hiệu cho thấy chính quyền củaôngTrump vẫn giữ nguyên chiến lược gây sức ép tối đa, dù vừa chấp nhận đình chiến tạm thời với Iran.

Trong một thông điệp kháctrước đó, ông Trump nói, Mỹ sẽ làm việc chặt chẽ với Iran sau điều mà ông gọi là một sự thay đổi chế độ “rất hiệu quả”. Ông khẳng định, Iran sẽ không tiếp tục làm giàu uranium, đồng thời cho biết, Washington đang bàn với Tehran về khả năng nới lỏng trừng phạt. Tổngthống Mỹcòn nói nhiều điểm trong một kế hoạch 15 điểm đã được hai bên thống nhất, nhưng phía Iran đến nay chưa công khai xác nhận đầy đủ các nội dung mà ông nêu ra.

Vềtiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran, nhiều khả năng cuộc gặp trực tiếp giữa hai bên sẽ diễn ra tại Pakistan vào ngày 10/4 tới. Ông Trump nêu tên đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner, cùng khả năngPhó Tổng thống JD Vancecó thể tham gia. Tuy nhiên, chính ông Trump cũng nói còn có “vấn đề an ninh, an toàn”, nên việc ông Vance có đi hay không vẫn để ngỏ. Cònvề phía Iran,Tổng thống Masoud Pezeshkian xác nhận sẽ tham gia các cuộc đàm phán tại Islamabad.