Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, lần đầu tiên nhiều cán bộ y tế, chiến sĩ dân quân và cán bộ địa phương ở tỉnh Gia Lai đảm nhận công việc đặc biệt: Lấy mẫu ADN từ hài cốt liệt sĩ. Từ những phút đầu bỡ ngỡ, họ đang cùng nhau góp sức vào hành trình tìm lại tên tuổi cho các anh hùng, liệt sĩ, những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.

Từ sáng sớm, không khí tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ đã khẩn trương. Các tổ công tác quân đội, y tế và chính quyền địa phương phối hợp nhịp nhàng từ khai quật, lấy mẫu, ghi chép, số hóa thông tin đến hoàn nguyên phần mộ. Mỗi thao tác đều được thực hiện cẩn trọng, tỉ mỉ để bảo đảm chất lượng mẫu phục vụ giám định ADN. Với hơn 1.500 phần mộ chưa xác định được danh tính, Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ là nơi có khối lượng công việc lớn nhất tỉnh Gia Lai.

Bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Trung tâm Y tế xã Đức Cơ chia sẻ, đối với nhiều cán bộ y tế, đây là lần đầu tiên thực hiện công việc đặc biệt này:"Lần đầu tiên làm nhiệm vụlấy mẫu hài cốt của các liệt sĩ tại nghĩa trangtôi cũng có chút run và lo lắngnhưng sau cảm giác đó cũng hết đi,rồi cũng quen. Ở đây làm thì thời tiết dù nắng hay mưa tất cả mọi ngườiđều cố gắng khắc phục. Ban Chỉ huy quân sự xã cũng tạo điều kiện lắplều để mọi ngườicùng làm nhằm đảm bảo tiến độ".

Không chỉ lực lượng y tế, nhiều chiến sĩ dân quân địa phương cũng lần đầu tham gia nhiệm vụ đặc biệt này. Từ Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ ở phía Tây đến các nghĩa trang liệt sĩ phía Đông tỉnh Gia Lai, những người lính trẻ đều chung một quyết tâm: Làm hết sức mình để góp phần đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi và gia đình sau nhiều thập kỷ.

Anh Đặng Hoàng Bửu, Tiểu đội trưởng Dân quân thường trực xã Bình Hiệp xúc động chia sẻ: "Công việc này em chưa làm bao giờ, dù thời tiết nắng nóng nhưng anh em vẫn nỗ lực để các bác sớm trở về với gia đình. Khi đưa các bác lên, theo thời gian những mẩu xương đã không còn nguyên vẹn, mọi người rất xúc động. Từ đó, mọi người càng cố gắng hơn nữa để tìm càng nhiều di vật, phục vụ cho công tác xác định ADN".

Với anh Ngô Đại Phát, dân quân xã Bình Hiệp, nhiệm vụ này còn là dịp để thế hệ sinh ra trong hòa bình thể hiện lòng tri ân bằng việc làm cụ thể. Những ngày làm việc dưới nắng nóng kéo dài, cả đội luôn động viên nhau giữ gìn sức khỏe, bảo đảm thể lực để hoàn thành nhiệm vụ.

"Chúng tôilà thế hệ trẻ, được sinh ra trong hòa bình, cảm thấy rất vinh dự và tự hào khi làm nhiệm vụ để giúp các bác tìm được người thân một cách chu toàn nhất. Chúng tôiluôn sẵn sàng quyết tâm hết sức để làm hoàn thiện nhất. Anh em luôn cố gắng, tối ngủ sớm, sáng 5 giờ dậy và ăn uốngbảo đảm để thực hiện tốt nhiệm vụ", anhPhát nói.

Sau thời gian tập huấn ngắn hạn, nhiều điều dưỡng vốn quen với công việc khám, chữa bệnh hằng ngày cũng trở thành thành viên các tổ lấy mẫu ADN tại nghĩa trang liệt sĩ. Điều dưỡng Nguyễn Trái Đắng, Trung tâm Y tế phường Quy Nhơn, đang tham gia tổ lấy mẫu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Mỹ Thắng, xã Phù Mỹ Đông, cho biết, sau nhiều thập kỷ, phần lớn hài cốt đã phân hủy mạnh, có trường hợp thân thể liệt sĩ gần như hòa vào đất. Vì vậy, việc lựa chọn mẫu phẩm phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chuyên môn để nâng cao khả năng tách chiết ADN thành công.

"Nếu có tóc thì độ chính xác là 100%, nếu không thì tiến tới các phần xương ví dụ như xương cẳng chân, xương đùi; răng thì gồm thân răng và chân răng đầy đủ. Nếu những loại xương đó không có thì tiến hành lấy những loại xương khác. Lấy mẫu được thành công và đạt kết quả thì sẽ rất vui vì mang lại kết quả to lớn để biết ơn những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh để đất nước chúng ta có ngày hòa bình như hôm nay", anh Đắng cho biết.

Chiến dịch 500 ngày đêm lấy mẫu ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai đồng loạt tại các nghĩa trang liệt sĩ trong tỉnh Gia Lai. Dưới cái nắng gay gắt hay những cơn mưa kéo dài, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ, nhân viên y tế và lực lượng địa phương vẫn miệt mài bên từng phần mộ. Đại tá Phạm Văn Đạt, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai cho biết, yêu cầu nhiệm vụ không chỉ hoàn thành tiến độ mà còn bảo đảm độ chính xác cao nhất, mục tiêu là làm sao tìm lại tên tuổi cho các anh hùng, liệt sĩ.

"Mặc dù đây là nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ, nhiệm vụ rất mới, rất đặc thù, rất khó khăn nhưng cán bộ, chiến sĩ, nhân viên của các lực lượng thực hiện nhiệm vụ trực tiếp lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang phát huy tinh thần trách nhiệm, làm với tinh thần trách nhiệm rất cao và đạt tiến độ. Đơn vị cũng thường xuyên thăm hỏi, động viên các lực lượng làm nhiệm vụ tại các nghĩa trang để kịp thời khích lệ anh em trong quá trình thực hiện”, Đại tá Phạm Văn Đạt, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai nhấn mạnh.

"Chiến dịch 500 ngày đêm" khẳng định quyết tâm của Đảng, Nhà nước, Quân đội và cả hệ thống chính trị trong thực hiện trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân và cuộc đời cho Tổ quốc. Mỗi mẫu ADN được lấy hôm nay là thêm một tia hy vọng để một gia đình vơi đi nỗi chờ đợi kéo dài hàng chục năm; mỗi danh tính được xác định là thêm một người con của đất nước được trở về với gia đình, quê hương.

Với Gia Lai, vùng đất từng là chiến trường ác liệt, nơi còn hàng nghìn phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang và chính quyền địa phương đang nỗ lực từng ngày, từng giờ để hoàn thành nhiệm vụ đặc biệt này. Đó không chỉ là yêu cầu của "Chiến dịch 500 ngày đêm", mà còn là sự tiếp nối truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", là lời tri ân bằng hành động của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.