Mô hình nhà máy thông minh đang trở thành xu hướng chủ đạo của ngành sản xuất toàn cầu. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thế giới thay đổi nhanh, yêu cầu tiêu chuẩn xanh, bền vững ngày càng khắt khe, các DN Việt Nam buộc phải tăng tốc tự động hóa, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số để duy trì năng lực cạnh tranh.

Nâng caonăng suất lao động

Trên tinh thần triển khai đồng bộ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, Tổng công ty May 10 thời gian qua đã đầu tư truy xuất nguồn gốc hàng hóa, ứng dụng năng lượng sạch và AI giúp tăng 52% năng suất lao động, tiết kiệm nguyên vật liệu và chi phí sản xuất, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường EU và Mỹ.

Ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc May 10 cho biết, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và ứng dụng AI là nhiệm vụ sống còn để ngành dệt may Việt Nam có thể “đi tắt đón đầu”, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. May 10 hiện đã hợp tác với các đối tác công nghệ lớn trên thế giới, để từng bước triển khai mô hình nhà máy thông minh.

“May 10 xác định giải pháp cốt lõi là nâng caonăng suất lao động, đây là yếu tố quyết định chi phí và giá trị gia tăng của ngành may mặc, nên tiếp tục đầu tư mạnh cho phát triển nguồn nhân lực thông qua hệ thống đào tạo nghề nội bộ, hợp tác với các cơ sở đào tạo trong nước và quốc tế để nâng cao kỹ năng cho người lao động, đáp ứng yêu cầu sản xuất thông minh”, ông Thân Đức Việt cho biết.

Phát triểnnhà máy thông minhkhông chỉ là xu hướng công nghệ, còn trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền công nghiệp. Việc ứng dụng tự động hóa, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo vào sản xuất giúp DN tối ưu vận hành, tiết giảm chi phí, kiểm soát chất lượng theo thời gian thực và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe của thị trường.

Ông Hoàng Hữu Thắng, Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn kỹ thuật và công nghiệp Việt Nam (Intech Group) cho biết, DN đã chú trọng đến chuyển đổi số và thực hiện theo từng giai đoạn. Thời gian qua, đơn vị đã và đang tiến hành chuyển đổi số toàn diện.

“Nhà máy thông minh được vận hành trên nền tảng số, tất cả các dữ liệu được thống kê đầy đủ giúp DN đưa ra quyết định, cũng như chiến lược cho các giai đoạn tiếp theo một cách khoa học. Bên cạnh đó, trải nghiệm khách hàng cũng gia tăng, mọi thứ được kịp thời hơn, việc bảo hành, bảo trì máy móc được kịp thời, chặt chẽ”, ông Thắng chia sẻ.

Nền tảng cho công nghiệp bền vững

Quá trình hình thành nhà máy thông minh đòi hỏi nguồn lực lớn và sự thay đổi toàn diện về quản trị, nhân lực. Vì vậy, cần có cơ chế, chính sách đủ mạnh để hỗ trợ DN tiếp cận công nghệ hiện đại, qua đó, tạo động lực thúc đẩy hình thành hệ sinh thái nhà máy thông minh - nền tảng cho phát triển công nghiệp bền vững.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cùng với những biến động khó lường của kinh tế thế giới, việc xây dựng một nền công nghiệp có nền tảng vững chắc, năng lực tự chủ cao và khả năng thích ứng linh hoạt trở thành điều kiện tiên quyết để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia.

Theo ông Trần Việt Hòa, Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), để phát triển các mô hình nhà máy thông minh trong thời gian tới, Cục Công nghiệp sẽ triển khai nhiều nhóm giải pháp. Một trong số đó là xây dựng nền tảng công nghiệp hiện đại theo hướng số hóa, xanh hóa và nâng cấp chuỗi giá trị. Bộ hỗ trợ các DNsản xuất công nghiệpđẩy mạnh chuyển đổi số toàn bộ hệ thống sản xuất, tự động hóa, IoT, AI, nhất là thúc đẩy nhà máy thông minh đối với dệt may, điện tử, cơ khí, tăng năng suất và chất lượng để thoát khỏi mô hình gia công truyền thống.

Phát triển bền vững ngành chế biến sâu khoáng sản, hiện đại hóa ngành công nghiệp luyện kim đồng thời gắn kết phát triển chuỗi giá trị đất hiếm. Điều này có ý nghĩa chiến lược không chỉ về kinh tế mà còn về an ninh năng lượng, an ninh công nghiệp và vị thế quốc gia. Đồng thời, hỗ trợ các DN sản xuất công nghiệp nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu, từ lắp ráp sang thiết kế linh kiện, công nghệ lõi, tham gia các mảng giá trị cao như R&D, kiểm thử, logistics thông minh, kết nối sâu với các tập đoàn đa quốc gia thông qua “thu hút FDI có điều kiện”.

“Cùng với thu hút đầu tư chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ, Cục sẽ tiếp tục tham mưu lãnh đạo Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính để cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh nhằm đón làn sóng FDI mới vào các ngành công nghiệp mục tiêu. Ưu tiên thu hút các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ nguồn và các dự án sản xuất sản phẩm đầu cuối có giá trị”, ông Hòa cho biết.

Ông Hòa cũng cho biết thêm, ngoài hỗ trợ DN tiếp tục tận dụng cơ hội từ các dự án đầu tư công lớn, Cục sẽ tham mưu các cơ chế, chính sách khuyến khích việc tăng cường mua sắm hàng hóa sản xuất trong nước với tinh thần “Chính phủ là khách hàng đầu tiên”, hạn chế tối đa việc sử dụng sản phẩm và nguyên liệu nhập khẩu mà trong nước đã sản xuất được.