Phát biểu trước báo giới, Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi Toshimitsu, đang có chuyến thăm Philippines để tham dự một loạt hội nghị của ASEAN và các hội nghị liên quan, cho biết ông đã có cuộc trao đổi ngắn với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị bên lề hội nghị. Mặc dù không cho biết cụ thể bên nào chủ động đề xuất tổ chức cuộc gặp, Ngoại trưởng Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục đối thoại song phương nhằm hạ nhiệt căng thẳng kéo dài trong nhiều tháng qua.

Trong một tuyên bố, ông Motegi nói: “Chúng tôi đã thảo luận về quan hệ song phương. Cả Nhật Bản và Trung Quốc đều đóng vai trò quan trọng trong hòa bình khu vực. Vì vậy, việc tiếp tục đối thoại là vô cùng quan trọng”.

Cuộc gặp giữa ngoại trưởng Nhật Bản và Trung Quốc được nhìn nhận là cuộc gặp đầu tiên kể từ khi quan hệ giữa hai nước xấu đi vào tháng 11 năm ngoái, sau phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae trước Quốc hội về “tình huống khẩn cấp Đài Loan”. Dù phía Nhật Bản nhiều lần tuyên bố sẵn sàng đối thoại để giảm căng thẳng với Trung Quốc, hai bên đã không có cuộc gặp chính thức cấp bộ trưởng nào kể từ sau phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản. Trung Quốc cũng nhiều lần cáo buộc Nhật Bản có những động thái nguy hiểm hướng tới “tái quân sự hóa”, đồng thời áp đặt các biện pháp kiểm soát đối với một số sản phẩm lưỡng dụng liên quan đến các doanh nghiệp Nhật Bản.

Dư luận Nhật Bản đánh giá cuộc gặp giữa hai ngoại trưởng là một bước phát triển tích cực trong quan hệ giữa hai nước láng giềng, đồng thời kỳ vọng đây có thể là chất xúc tác giúp hai bên cải thiện quan hệ, tạo tiền đề cho việc tổ chức một hội nghị thượng đỉnh song phương, dự kiến diễn ra vào cuối năm nay.

Bên cạnh đó, một số ý kiến vẫn bày tỏ lo ngại rằng nếu Trung Quốc không thay đổi lập trường, trong đó có việc duy trì các áp lực kinh tế, việc phá vỡ thế bế tắc trong quan hệ song phương sẽ không dễ dàng. Các ý kiến này cũng nhấn mạnh Chính phủ Nhật Bản cần tiếp tục theo dõi sát sao các động thái tiếp theo của Trung Quốc.